{"id":868,"date":"2026-10-04T19:03:10","date_gmt":"2026-10-04T19:03:10","guid":{"rendered":"https:\/\/academic.pargaidefenceacademy.in\/Class-9th\/?p=868"},"modified":"2026-10-07T03:11:43","modified_gmt":"2026-10-07T03:11:43","slug":"chapter-12-patterns-in-life-diversity-and-classification","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/academic.pargaidefenceacademy.in\/Class-9th\/2026\/10\/04\/chapter-12-patterns-in-life-diversity-and-classification\/","title":{"rendered":"Chapter 12* | Patterns in Life: Diversity and Classification | \u091c\u0940\u0935\u0928 \u092e\u0947\u0902 \u092a\u0948\u091f\u0930\u094d\u0928: \u0935\u093f\u0935\u093f\u0927\u0924\u093e \u0914\u0930 \u0935\u0930\u094d\u0917\u0940\u0915\u0930\u0923"},"content":{"rendered":"<div id=\"pl-868\"  class=\"panel-layout\" ><div id=\"pg-868-0\"  class=\"panel-grid panel-no-style\" ><div id=\"pgc-868-0-0\"  class=\"panel-grid-cell\" ><div id=\"panel-868-0-0-0\" class=\"widget_text so-panel widget widget_custom_html panel-first-child panel-last-child\" data-index=\"0\" ><div class=\"textwidget custom-html-widget\"><div id=\"CH12-INTRO\" style=\"max-width:860px;margin:12px auto;border:4px solid #1b5e20;border-radius:14px;background:#e8f5e9;font-family:'Noto Sans Devanagari',Arial,sans-serif;overflow:hidden;\">\n<div style=\"background:#1b5e20;padding:10px;text-align:center;\"><span style=\"background:#fff;color:#1b5e20;padding:7px 20px;border-radius:20px;font-weight:bold;font-size:14px;\">Chapter 12 - \u091c\u0940\u0935\u0928 \u092e\u0947\u0902 \u092a\u0948\u091f\u0930\u094d\u0928: \u0935\u093f\u0935\u093f\u0927\u0924\u093e \u0914\u0930 \u0935\u0930\u094d\u0917\u0940\u0915\u0930\u0923 - \u0938\u093e\u092e\u093e\u0928\u094d\u092f \u092a\u0930\u093f\u091a\u092f<\/span><\/div>\n\n<div style=\"padding:10px 12px;\">\n<div id=\"c12-1\" style=\"display:block;\"><div style=\"background:#b71c1c;color:#fff;padding:6px 14px;border-radius:20px;font-size:13px;font-weight:bold;display:inline-block;margin-bottom:8px;\">\ud83d\udd34 \u092d\u093e\u0917 1\/4 - \u091c\u0948\u0935 \u0935\u093f\u0935\u093f\u0927\u0924\u093e \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948<\/div><div style=\"background:#fff;border:1.5px solid #1b5e20;border-radius:10px;padding:12px;font-size:14px;line-height:1.9;height:560px;overflow-y:auto;\">\n\n<div style=\"background:#ffebee;border-left:4px solid #b71c1c;padding:8px 10px;font-weight:bold;\">\u092a\u0947\u091c 229-230 - \u0938\u094b\u091a\u093f\u090f \u091c\u0930\u093e<\/div>\n- \u0915\u094d\u092f\u093e \u0906\u092a\u0928\u0947 \u0915\u092d\u0940 \u0938\u094b\u091a\u093e \u0915\u0941\u091b \u092a\u094c\u0927\u0947 \u0932\u0902\u092c\u0940 \u0938\u0942\u0916\u093e \u0938\u0939 \u0932\u0947\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u0926\u0942\u0938\u0930\u0947 \u0928\u0939\u0940\u0902? \u0915\u0941\u091b \u0915\u0940\u091f \u092b\u0938\u0932 \u092c\u091a\u093e\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u0915\u0941\u091b \u0928\u0941\u0915\u0938\u093e\u0928?<br>\n- \u092a\u0943\u0925\u094d\u0935\u0940 \u092a\u0930 \u091c\u0940\u0935\u0928 \u0915\u0947 \u0905\u0938\u0902\u0916\u094d\u092f \u0930\u0942\u092a - \u0928\u0917\u094d\u0928 \u0906\u0901\u0916\u094b\u0902 \u0938\u0947 \u0928 \u0926\u093f\u0916\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u0947 \u0938\u0942\u0915\u094d\u0937\u094d\u092e \u091c\u0940\u0935 \u0938\u0947 \u0932\u0947\u0915\u0930 \u0935\u093f\u0936\u093e\u0932 \u092a\u0947\u0921\u093c, \u091a\u092e\u0915\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u0940 \u091c\u0947\u0932\u0940\u092b\u093f\u0936 \u0938\u0947 \u0932\u0947\u0915\u0930 \u0909\u0921\u093c\u0924\u0947 \u092c\u093e\u091c, \u092c\u0930\u094d\u092b \u0938\u0947 \u0922\u0915\u0947 \u0939\u093f\u092e\u093e\u0932\u092f \u0938\u0947 \u0932\u0947\u0915\u0930 \u0905\u0902\u0921\u092e\u093e\u0928 \u0938\u092e\u0941\u0926\u094d\u0930 \u0915\u0940 \u092a\u094d\u0930\u0935\u093e\u0932 \u092d\u093f\u0924\u094d\u0924\u093f\u092f\u093e\u0901 - \u092f\u0939 \u0905\u092a\u093e\u0930 \u0935\u093f\u0935\u093f\u0927\u0924\u093e \u0939\u0940 \u091c\u0948\u0935 \u0935\u093f\u0935\u093f\u0927\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<br><br>\n\n<b>\u091c\u0948\u0935 \u0935\u093f\u0935\u093f\u0927\u0924\u093e \u091c\u0940\u0935\u0928 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u091c\u0930\u0942\u0930\u0940:<\/b><br>\n- \u0938\u092e\u0941\u0926\u094d\u0930 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0942\u0915\u094d\u0937\u094d\u092e \u0936\u0948\u0935\u093e\u0932 \u0939\u092e \u091c\u094b \u0911\u0915\u094d\u0938\u0940\u091c\u0928 \u0938\u093e\u0902\u0938 \u0932\u0947\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u0909\u0938\u0915\u093e \u0905\u0927\u093f\u0915\u093e\u0902\u0936 \u091b\u094b\u0921\u093c\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964<br>\n- \u0915\u0935\u0915 \u0914\u0930 \u091c\u0940\u0935\u093e\u0923\u0941 \u0917\u093f\u0930\u0940 \u092a\u0924\u094d\u0924\u093f\u092f\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0938\u0921\u093c\u093e\u0924\u0947 \u0915\u091a\u0930\u0947 \u0915\u094b \u0916\u093e\u0926 \u092e\u0947\u0902 \u092c\u0926\u0932 \u092e\u093f\u091f\u094d\u091f\u0940 \u0909\u092a\u091c\u093e\u090a \u092c\u0928\u093e\u0924\u0947\u0964<br>\n- \u092a\u0915\u094d\u0937\u0940 \u092e\u0927\u0941\u092e\u0915\u094d\u0916\u0940 \u091a\u092e\u0917\u093e\u0926\u0921\u093c \u092b\u0942\u0932\u094b\u0902 \u0915\u093e \u092a\u0930\u093e\u0917\u0923, \u092a\u094c\u0927\u0947 \u0927\u0942\u092a \u0938\u0947 \u092d\u094b\u091c\u0928 \u092c\u0928\u093e\u0924\u0947 \u0932\u0917\u092d\u0917 \u0938\u092d\u0940 \u091c\u0940\u0935\u0928 \u0915\u093e \u0938\u0939\u093e\u0930\u093e\u0964<br>\n- \u092f\u0947 \u091c\u0941\u0921\u093c\u093e\u0935 \u092a\u093e\u0930\u093f\u0938\u094d\u0925\u093f\u0924\u093f\u0915\u0940 \u0924\u0902\u0924\u094d\u0930 \u092c\u0928\u093e\u090f \u0930\u0916\u0924\u0947 \u092a\u0943\u0925\u094d\u0935\u0940 \u0915\u094b \u0930\u0939\u0928\u0947 \u092f\u094b\u0917\u094d\u092f \u092c\u0928\u093e\u0924\u0947\u0964<br>\n- \u0907\u0902\u0938\u093e\u0928 \u092d\u0940 \u091c\u0948\u0935 \u0935\u093f\u0935\u093f\u0927\u0924\u093e \u092a\u0930 \u0928\u093f\u0930\u094d\u092d\u0930 \u092d\u094b\u091c\u0928 \u0906\u0936\u094d\u0930\u092f \u0926\u0935\u093e\u090f\u0901 \u0906\u091c\u0940\u0935\u093f\u0915\u093e\u0964 \u0938\u0926\u093f\u092f\u094b\u0902 \u0938\u0947 \u0915\u093f\u0938\u093e\u0928 \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917\u0940 \u0935\u093f\u0935\u093f\u0927 \u092b\u0938\u0932 \u0915\u093f\u0938\u094d\u092e\u0947\u0902 \u0938\u0902\u0930\u0915\u094d\u0937\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0924\u0947 \u0906\u090f\u0964<br><br>\n\n<div style=\"background:#e8f5e9;border:3px solid #2e7d32;padding:10px;border-radius:10px;\">\n<b>\u092d\u093e\u0930\u0924 \u0915\u093e \u0935\u0948\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928\u093f\u0915 \u092f\u094b\u0917\u0926\u093e\u0928:<\/b><br>\n\u0938\u0902\u0917\u092e \u0924\u093f\u0928\u0948 \u092d\u0942\u0926\u0943\u0936\u094d\u092f\u094b\u0902 \u0915\u093e \u0935\u0930\u094d\u0917\u0940\u0915\u0930\u0923 \u0914\u0930 \u092a\u0935\u093f\u0924\u094d\u0930 \u0909\u092a\u0935\u0928\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0930\u0915\u094d\u0937\u093e \u091c\u0948\u0938\u0940 \u092a\u094d\u0930\u093e\u091a\u0940\u0928 \u092d\u093e\u0930\u0924\u0940\u092f \u092a\u0930\u0902\u092a\u0930\u093e\u090f\u0901 \u092a\u0930\u093f\u0926\u0943\u0936\u094d\u092f \u0914\u0930 \u0909\u0928\u0915\u0947 \u091c\u0940\u0935\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u092a\u0930\u093f\u0937\u094d\u0915\u0943\u0924 \u0938\u093e\u0939\u093f\u0924\u094d\u092f\u093f\u0915 \u0938\u093e\u0902\u0938\u094d\u0915\u0943\u0924\u093f\u0915 \u0938\u092e\u091d \u0926\u093f\u0916\u093e\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0902\u0964 \u092f\u0947 \u0930\u0940\u0924\u093f-\u0930\u093f\u0935\u093e\u091c \u0938\u094d\u0925\u093e\u0928\u0940\u092f \u0935\u093f\u0935\u093f\u0927 \u0906\u0935\u093e\u0938\u094b\u0902 \u0915\u094b \u092a\u094d\u0930\u092d\u093e\u0935\u0940 \u0922\u0902\u0917 \u0938\u0947 \u0938\u0902\u0930\u0915\u094d\u0937\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0924\u0947 \u0925\u0947 \u091c\u094b \u0938\u092e\u0915\u093e\u0932\u0940\u0928 \u092a\u093e\u0930\u093f\u0938\u094d\u0925\u093f\u0924\u093f\u0915 \u0938\u093f\u0926\u094d\u0927\u093e\u0902\u0924\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0905\u0928\u0941\u0930\u0942\u092a \u0939\u0948\u0902\u0964<br>\n\u090b\u0917\u094d\u0935\u0947\u0926 \u0914\u0930 \u092c\u0943\u0939\u0924\u094d \u0938\u0902\u0939\u093f\u0924\u093e \u0906\u0935\u093e\u0938 (\u0938\u094d\u0925\u0932\u0940\u092f \u091c\u0932\u0940\u092f \u0939\u0935\u093e\u0908) \u0935\u094d\u092f\u0935\u0939\u093e\u0930 \u092a\u0948\u091f\u0930\u094d\u0928 \u0914\u0930 \u092a\u093e\u0930\u093f\u0938\u094d\u0925\u093f\u0924\u093f\u0915 \u092d\u0942\u092e\u093f\u0915\u093e\u0913\u0902 \u0915\u0947 \u0906\u0927\u093e\u0930 \u092a\u0930 \u091c\u093e\u0928\u0935\u0930\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0935\u0930\u094d\u0917\u0940\u0915\u0943\u0924 \u0915\u0930\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964\n<\/div>\n\n<\/div><\/div>\n\n<div id=\"c12-2\" style=\"display:none;\"><div style=\"background:#1565c0;color:#fff;padding:6px 14px;border-radius:20px;font-size:13px;font-weight:bold;display:inline-block;margin-bottom:8px;\">\ud83d\udd35 \u092d\u093e\u0917 2\/4 - \u0935\u0930\u094d\u0917\u0940\u0915\u0930\u0923 \u0915\u0948\u0938\u0947 \u0915\u0930\u0947\u0902<\/div><div style=\"background:#fff;border:1.5px solid #1b5e20;border-radius:10px;padding:12px;font-size:14px;line-height:1.9;height:560px;overflow-y:auto;\">\n\n<b>12.3 \u091c\u0940\u0935\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0915\u0948\u0938\u0947 \u0935\u0930\u094d\u0917\u0940\u0915\u0943\u0924 \u0915\u0930\u0947\u0902? - \u0917\u0924\u093f\u0935\u093f\u0927\u093f 12.1 - \u092a\u0947\u091c 230 Fig 12.2 \u0926\u093f\u0928 \u0914\u0930 \u0930\u093e\u0924 \u0915\u093e \u092a\u093e\u0930\u093f\u0938\u094d\u0925\u093f\u0924\u093f\u0915\u0940 \u0924\u0902\u0924\u094d\u0930<\/b><br>\n\u091a\u093f\u0924\u094d\u0930 \u092e\u0947\u0902: \u092e\u094b\u0930, \u091a\u0940\u0932, \u0924\u0947\u0902\u0926\u0941\u0906, \u092c\u093e\u0918, \u092d\u093e\u0932\u0942, \u092c\u0902\u0926\u0930, \u0909\u0932\u094d\u0932\u0942, \u091a\u092e\u0917\u093e\u0926\u0921\u093c, \u0938\u093e\u0902\u092a, \u0916\u0930\u0917\u094b\u0936, \u0924\u0947\u0902\u0926\u0941\u0906 \u092c\u093f\u0932\u094d\u0932\u0940 \u0906\u0926\u093f - \u0915\u0939\u093e\u0901 \u0926\u093f\u0916\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902? \u0909\u0921\u093c\u0924\u0947 \u090a\u0901\u091a\u0947, \u091c\u092e\u0940\u0928 \u092a\u0930, \u092a\u0947\u0921\u093c \u092a\u0930, \u092a\u093e\u0928\u0940 \u092e\u0947\u0902, \u091c\u0902\u0917\u0932 \u0924\u0932 \u092a\u0930 - \u0915\u092c \u0938\u0915\u094d\u0930\u093f\u092f? \u0926\u093f\u0928 \u0930\u093e\u0924 \u0926\u094b\u0928\u094b\u0902?<br>\n\u090f\u0915 \u0939\u0940 \u091c\u0940\u0935 \u0905\u0932\u0917-\u0905\u0932\u0917 \u092e\u093e\u0928\u0926\u0902\u0921 \u0938\u0947 \u0905\u0932\u0917 \u0938\u092e\u0942\u0939 \u092e\u0947\u0902 \u0906 \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0907\u0938\u0932\u093f\u090f \u0935\u0948\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928\u093f\u0915 \u0924\u092f \u092e\u093e\u0928\u0926\u0902\u0921 \u0938\u0947 \u0935\u0930\u094d\u0917\u0940\u0915\u0930\u0923 \u0915\u0930\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964<br><br>\n\n<b>\u0935\u0930\u094d\u0917\u0940\u0915\u0930\u0923 \u0915\u0947 \u092e\u093e\u0928\u0926\u0902\u0921 7 - \u092a\u0947\u091c 231:<\/b><br>\n1. \u092c\u093e\u0939\u0930\u0940 \u0932\u0915\u094d\u0937\u0923 - \u0906\u0915\u093e\u0930 \u0906\u0915\u0943\u0924\u093f \u0936\u0930\u0940\u0930 \u0938\u0902\u0917\u0920\u0928 \u0926\u093f\u0916\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u0947\u0964<br>\n2. \u092a\u094b\u0937\u0923 \u0935\u093f\u0927\u093f - \u0938\u094d\u0935\u092a\u094b\u0937\u0940 \u092f\u093e \u0935\u093f\u0937\u092e\u092a\u094b\u0937\u0940\u0964<br>\n3. \u0906\u0902\u0924\u0930\u093f\u0915 \u0938\u0902\u0930\u091a\u0928\u093e - \u0915\u0902\u0915\u093e\u0932 \u092a\u0948\u091f\u0930\u094d\u0928 \u090a\u0924\u0915 \u0905\u0902\u0917\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0909\u092a\u0938\u094d\u0925\u093f\u0924\u093f\u0964<br>\n4. \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u0938\u0902\u0930\u091a\u0928\u093e - \u090f\u0915\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u092c\u0939\u0941\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f, \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u092f\u0942\u0915\u0947\u0930\u093f\u092f\u094b\u091f \u092a\u094d\u0930\u094b\u0915\u0948\u0930\u093f\u092f\u094b\u091f, \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u092d\u093f\u0924\u094d\u0924\u093f \u0909\u092a\u0938\u094d\u0925\u093f\u0924\u093f\u0964<br>\n5. \u092a\u093e\u0930\u093f\u0938\u094d\u0925\u093f\u0924\u093f\u0915 \u092d\u0942\u092e\u093f\u0915\u093e - \u0909\u0924\u094d\u092a\u093e\u0926\u0915 \u0909\u092a\u092d\u094b\u0915\u094d\u0924\u093e \u0905\u092a\u0918\u091f\u0915\u0964<br>\n6. \u092a\u094d\u0930\u091c\u0928\u0928 - \u0905\u0932\u0948\u0902\u0917\u093f\u0915 \u0914\u0930\/\u092f\u093e \u0932\u0948\u0902\u0917\u093f\u0915 \u0924\u0930\u0940\u0915\u0947\u0964<br>\n7. \u0906\u0928\u0941\u0935\u0902\u0936\u093f\u0915 \u0938\u092e\u093e\u0928\u0924\u093e - \u0935\u093f\u0930\u093e\u0938\u0924 \u092e\u0947\u0902 \u092e\u093f\u0932\u0947 \u0932\u0915\u094d\u0937\u0923\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u092e\u093e\u0928\u0924\u093e DNA \u0938\u094d\u0924\u0930 \u092a\u0930 \u0905\u0927\u094d\u092f\u092f\u0928\u0964<br>\n\u0938\u092e\u093e\u0928 \u0932\u0915\u094d\u0937\u0923 \u0935\u093e\u0932\u0947 \u091c\u0940\u0935\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u092e\u093e\u0928 \u092a\u0942\u0930\u094d\u0935\u091c \u0939\u094b\u0928\u0947 \u0915\u093e \u0938\u0902\u0915\u0947\u0924 - \u092f\u0926\u093f \u0915\u0908 \u091c\u0940\u0935 \u0938\u093e\u092e\u093e\u0928\u094d\u092f \u0932\u0915\u094d\u0937\u0923 \u0938\u093e\u091d\u093e \u0915\u0930\u0947\u0902 \u0924\u094b \u0915\u094d\u092f\u093e \u0909\u0928\u0915\u093e \u0938\u093e\u092e\u093e\u0928\u094d\u092f \u0935\u0902\u0936 \u092d\u0940 \u0938\u093e\u091d\u093e \u0939\u094b \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948? \u0939\u093e\u0901\u0964<br><br>\n\n<b>12.4 \u0935\u0930\u094d\u0917\u0940\u0915\u0930\u0923 \u0915\u0940 \u091c\u0930\u0942\u0930\u0924 - \u092a\u0947\u091c 232 - \u0917\u0924\u093f\u0935\u093f\u0927\u093f 12.2 \u092a\u0915\u094d\u0915\u0947 \u091f\u093e\u0907\u0917\u0930 \u0930\u093f\u091c\u0930\u094d\u0935 \u0915\u0947\u0938 \u0938\u094d\u091f\u0921\u0940<\/b><br>\n\u0939\u091c\u093e\u0930\u094b\u0902 \u0915\u093f\u0924\u093e\u092c\u0947\u0902 \u092b\u0930\u094d\u0936 \u092a\u0930 \u092c\u093f\u0916\u0930\u0940 \u0939\u094b\u0902 On the Origin of Species \u0915\u093f\u0924\u093e\u092c \u0922\u0942\u0902\u0922\u0928\u0940 \u0939\u094b \u0935\u093f\u0937\u092f \u0932\u0947\u0916\u0915 \u0916\u0902\u0921 \u092e\u0947\u0902 \u0935\u094d\u092f\u0935\u0938\u094d\u0925\u093f\u0924 \u0928 \u0939\u094b \u0924\u094b \u092e\u0941\u0936\u094d\u0915\u093f\u0932 \u0935\u0948\u0938\u0947 \u0939\u0940 \u092a\u0943\u0925\u094d\u0935\u0940 \u092a\u0930 \u0932\u093e\u0916\u094b\u0902 \u091c\u0940\u0935 - \u0935\u094d\u092f\u0935\u0938\u094d\u0925\u093f\u0924 \u0935\u0930\u094d\u0917\u0940\u0915\u0930\u0923 \u0938\u0947 \u0938\u092e\u091d\u0928\u093e \u0906\u0938\u093e\u0928\u0964<br>\n\u092a\u0915\u094d\u0915\u0947 \u091f\u093e\u0907\u0917\u0930 \u0930\u093f\u091c\u0930\u094d\u0935 \u0905\u0930\u0941\u0923\u093e\u091a\u0932 \u092a\u094d\u0930\u0926\u0947\u0936 \u092e\u0947\u0902 \u0935\u0948\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928\u093f\u0915\u094b\u0902 \u0928\u0947 \u0932\u0917\u092d\u0917 300 \u092a\u0915\u094d\u0937\u0940 \u092a\u094d\u0930\u091c\u093e\u0924\u093f\u092f\u093e\u0901 \u0926\u0930\u094d\u091c \u0915\u0940\u0902 \u092d\u093e\u0930\u0924 \u092e\u0947\u0902 \u0915\u0941\u0932 ~1300 \u092a\u0915\u094d\u0937\u0940 \u092a\u094d\u0930\u091c\u093e\u0924\u093f\u092f\u093e\u0901 - \u091a\u093e\u0930 \u0939\u0949\u0930\u094d\u0928\u092c\u093f\u0932 \u092a\u094d\u0930\u091c\u093e\u0924\u093f\u092f\u093e\u0901 - \u0930\u0942\u092b\u0938-\u0928\u0947\u0915\u094d\u0921, \u0913\u0930\u093f\u090f\u0902\u091f\u0932 \u092a\u093e\u0907\u0921, \u0917\u094d\u0930\u0947\u091f, \u0930\u0940\u0925\u094d\u0921 \u0939\u0949\u0930\u094d\u0928\u092c\u093f\u0932 Fig 12.3 - \u092c\u0921\u093c\u0947 \u092a\u0941\u0930\u093e\u0928\u0947 \u092a\u0947\u0921\u093c\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0918\u094b\u0902\u0938\u0932\u093e \u0935\u093f\u0936\u093f\u0937\u094d\u091f \u092b\u0932 \u0916\u093e\u0924\u0947 - \u0905\u0932\u0917-\u0905\u0932\u0917 \u0935\u0928 \u092d\u093e\u0917\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u092a\u0947\u0921\u093c \u0906\u0915\u093e\u0930 \u092b\u0932 \u0909\u092a\u0932\u092c\u094d\u0927\u0924\u093e \u0915\u0947 \u0905\u0928\u0941\u0938\u093e\u0930\u0964 \u0907\u0938\u0938\u0947 \u092a\u094d\u0930\u0936\u094d\u0928: \u092a\u094d\u0930\u091c\u093e\u0924\u093f\u092f\u093e\u0901 \u0935\u0928 \u092e\u0947\u0902 \u0915\u0948\u0938\u0947 \u0935\u093f\u0924\u0930\u093f\u0924? \u0915\u094c\u0928 \u0938\u0947 \u092a\u094c\u0927\u0947 \u091c\u093e\u0928\u0935\u0930 \u0928\u093f\u0915\u091f \u091c\u0941\u0921\u093c\u0947? \u091a\u093e\u0930 \u0939\u0949\u0930\u094d\u0928\u092c\u093f\u0932 \u092a\u094d\u0930\u091c\u093e\u0924\u093f\u092f\u094b\u0902 \u0915\u093e \u0935\u0930\u094d\u0917\u0940\u0915\u0930\u0923 \u091c\u0948\u0935 \u0935\u093f\u0935\u093f\u0927\u0924\u093e \u0938\u092e\u091d\u0928\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u0915\u0948\u0938\u0947 \u092e\u0926\u0926?<br>\n(i) \u0935\u0948\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928\u093f\u0915 \u0907\u0924\u0928\u0940 \u092a\u094d\u0930\u091c\u093e\u0924\u093f\u092f\u094b\u0902 \u0915\u093e \u0939\u093f\u0938\u093e\u092c \u0915\u0948\u0938\u0947 \u0930\u0916\u0924\u0947? (ii) \u091a\u093e\u0930 \u0939\u0949\u0930\u094d\u0928\u092c\u093f\u0932 \u0915\u0941\u091b \u0938\u092e\u093e\u0928 \u0926\u093f\u0916\u0924\u0947 \u0915\u094c\u0928 \u0938\u0947 \u0932\u0915\u094d\u0937\u0923 \u0905\u0932\u0917 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u092e\u0926\u0926? (iii) \u092c\u0921\u093c\u0947 \u092a\u0941\u0930\u093e\u0928\u0947 \u092a\u0947\u0921\u093c \u0917\u093e\u092f\u092c \u0939\u094b \u091c\u093e\u090f\u0902 \u0924\u094b \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u094b\u0917\u093e?<br><br>\n\n<b>\u091c\u0948\u0935\u093f\u0915 \u0935\u0930\u094d\u0917\u0940\u0915\u0930\u0923 \u0915\u0947 5 \u0932\u093e\u092d:<\/b><br>\n1. \u091c\u0940\u0935\u094b\u0902 \u0915\u093e \u0905\u0927\u094d\u092f\u092f\u0928 \u0905\u0927\u093f\u0915 \u0938\u0902\u0917\u0920\u093f\u0924 \u0935\u094d\u092f\u0935\u0938\u094d\u0925\u093f\u0924 \u092c\u0928\u093e\u0924\u093e\u0964<br>\n2. \u091c\u0940\u0935\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u092e\u093e\u0928\u0924\u093e \u0905\u0902\u0924\u0930 \u0938\u092e\u091d\u0928\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u092e\u0926\u0926\u0964<br>\n3. \u0935\u093f\u092d\u093f\u0928\u094d\u0928 \u091c\u0940\u0935 \u0915\u0948\u0938\u0947 \u0938\u0902\u092c\u0902\u0927\u093f\u0924 \u0915\u0948\u0938\u0947 \u092a\u0930\u0938\u094d\u092a\u0930 \u0915\u094d\u0930\u093f\u092f\u093e \u0915\u0930\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u0938\u092e\u091d\u0928\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u092e\u0926\u0926\u0964<br>\n4. \u0928\u090f \u0916\u094b\u091c\u0947 \u0917\u090f \u091c\u0940\u0935\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u092a\u0939\u091a\u093e\u0928 \u0928\u093e\u092e\u0915\u0930\u0923 \u092e\u0947\u0902 \u092e\u0926\u0926\u0964<br>\n5. \u0935\u093f\u0932\u0941\u092a\u094d\u0924\u093f \u0915\u0947 \u0916\u0924\u0930\u0947 \u0935\u093e\u0932\u0947 \u091c\u0940\u0935\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u092a\u0939\u091a\u093e\u0928 \u0915\u0930 \u091c\u0948\u0935 \u0935\u093f\u0935\u093f\u0927\u0924\u093e \u0938\u0902\u0930\u0915\u094d\u0937\u0923 \u092e\u0947\u0902 \u092e\u0926\u0926\u0964<br>\n6. \u0926\u0941\u0928\u093f\u092f\u093e \u092d\u0930 \u0915\u0947 \u0935\u0948\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928\u093f\u0915\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0938\u093e\u092e\u093e\u0928\u094d\u092f \u092a\u094d\u0930\u0923\u093e\u0932\u0940 \u0938\u0947 \u091a\u0930\u094d\u091a\u093e \u0915\u0930\u0928\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u092e\u0926\u0926\u0964<br>\n\n<\/div><\/div>\n\n<div id=\"c12-3\" style=\"display:none;\"><div style=\"background:#2e7d32;color:#fff;padding:6px 14px;border-radius:20px;font-size:13px;font-weight:bold;display:inline-block;margin-bottom:8px;\">\ud83d\udfe2 \u092d\u093e\u0917 3\/4 - \u0935\u0930\u094d\u0917\u0940\u0915\u0930\u0923 \u092a\u094d\u0930\u0923\u093e\u0932\u093f\u092f\u094b\u0902 \u0915\u093e \u0907\u0924\u093f\u0939\u093e\u0938<\/div><div style=\"background:#fff;border:1.5px solid #1b5e20;border-radius:10px;padding:12px;font-size:14px;line-height:1.9;height:560px;overflow-y:auto;\">\n\n<b>12.5 \u0938\u092e\u092f \u0915\u0947 \u0938\u093e\u0925 \u091c\u0948\u0935\u093f\u0915 \u0935\u0930\u094d\u0917\u0940\u0915\u0930\u0923 \u092a\u094d\u0930\u0923\u093e\u0932\u093f\u092f\u093e\u0901 - \u092a\u0947\u091c 233 Fig 12.4 \u091f\u093e\u0907\u092e\u0932\u093e\u0907\u0928<\/b><br>\n\u0935\u0948\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928\u093f\u0915\u094b\u0902 \u0928\u0947 \u0938\u092e\u092f \u092a\u0930 \u0909\u092a\u0932\u092c\u094d\u0927 \u091c\u094d\u091e\u093e\u0928 \u0915\u0947 \u0906\u0927\u093e\u0930 \u092a\u0930 \u0905\u0932\u0917-\u0905\u0932\u0917 \u092a\u094d\u0930\u0923\u093e\u0932\u093f\u092f\u093e\u0901 \u0935\u093f\u0915\u0938\u093f\u0924 \u0915\u0940\u0902\u0964<br><br>\n\n1. <b>\u0915\u0943\u0924\u094d\u0930\u093f\u092e \u092a\u094d\u0930\u0923\u093e\u0932\u0940 - \u0905\u0930\u0938\u094d\u0924\u0942 4th \u0936\u0924\u093e\u092c\u094d\u0926\u0940 \u0908\u0938\u093e \u092a\u0942\u0930\u094d\u0935:<\/b> \u091c\u093e\u0928\u0935\u0930\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0906\u0935\u093e\u0938 \u0915\u0947 \u0906\u0927\u093e\u0930 \u092a\u0930 - \u091c\u092e\u0940\u0928 \u092a\u093e\u0928\u0940 \u0939\u0935\u093e \u0914\u0930 \u092c\u093e\u0939\u0930\u0940 \u0926\u093f\u0916\u093e\u0935\u091f \u0938\u0947 \u0938\u092e\u0942\u0939\u0940\u0915\u0943\u0924\u0964 \u0938\u0940\u092e\u093e\u090f\u0901 \u0906\u0938\u093e\u0928\u0940 \u0938\u0947 \u0926\u093f\u0916\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u0947 \u092c\u093e\u0939\u0930\u0940 \u0932\u0915\u094d\u0937\u0923\u094b\u0902 \u092a\u0930 \u0928\u093f\u0930\u094d\u092d\u0930\u0964<br>\n2. <b>\u0926\u094b \u091c\u0917\u0924 \u092a\u094d\u0930\u0923\u093e\u0932\u0940 - \u0915\u0948\u0930\u094b\u0932\u0938 \u0932\u093f\u0928\u093f\u092f\u0938 1758:<\/b> \u0938\u092d\u0940 \u091c\u0940\u0935\u094b\u0902 \u0915\u094b Plantae \u0914\u0930 Animalia \u092e\u0947\u0902 \u092c\u093e\u0901\u091f\u093e\u0964<br>\n- Plantae - \u090f\u0915 \u091c\u0917\u0939 \u0938\u0947 \u0926\u0942\u0938\u0930\u0940 \u091c\u0917\u0939 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u091c\u093e\u0924\u0947 \u0905\u092a\u0928\u093e \u092d\u094b\u091c\u0928 \u0916\u0941\u0926 \u092c\u0928\u093e\u0924\u0947\u0964<br>\n- Animalia - \u090f\u0915 \u091c\u0917\u0939 \u0938\u0947 \u0926\u0942\u0938\u0930\u0940 \u091c\u093e\u0924\u0947 \u0926\u0942\u0938\u0930\u0947 \u091c\u0940\u0935\u094b\u0902 \u092a\u0930 \u092d\u094b\u091c\u0928 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0928\u093f\u0930\u094d\u092d\u0930\u0964<br>\n\u092d\u094d\u0930\u092e \u092a\u0948\u0926\u093e \u0939\u0941\u0906 - \u0905\u092e\u0940\u092c\u093e \u092a\u0948\u0930\u093e\u092e\u0940\u0936\u093f\u092f\u092e \u092c\u0948\u0915\u094d\u091f\u0940\u0930\u093f\u092f\u093e \u0915\u0939\u093e\u0901 \u0930\u0916\u0947\u0902? \u0905\u092e\u0940\u092c\u093e \u092a\u0948\u0930\u093e\u092e\u0940\u0936\u093f\u092f\u092e \u091c\u093e\u0928\u0935\u0930\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0924\u0930\u0939 \u091a\u0932\u0924\u0947 \u0932\u0947\u0915\u093f\u0928 \u090f\u0915\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u0935\u093f\u0937\u092e\u092a\u094b\u0937\u0940, \u091c\u092c\u0915\u093f \u092a\u094c\u0927\u0947 \u091c\u093e\u0928\u0935\u0930 \u092c\u0939\u0941\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f\u0964<br>\n3. <b>\u0924\u0940\u0928 \u091c\u0917\u0924 - \u0905\u0930\u094d\u0928\u094d\u0938\u094d\u091f \u0939\u0947\u0915\u0947\u0932 1866:<\/b> \u0924\u0940\u0938\u0930\u093e \u091c\u0917\u0924 Protista \u091c\u094b\u0921\u093c\u093e \u0938\u0942\u0915\u094d\u0937\u094d\u092e \u090f\u0915\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u091c\u0940\u0935\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f\u0964<br>\n4. <b>\u091a\u093e\u0930 \u091c\u0917\u0924 - \u0939\u0930\u094d\u092c\u0930\u094d\u091f \u090f\u092b \u0915\u094b\u092a\u0932\u0948\u0902\u0921 1938:<\/b> \u0938\u0942\u0915\u094d\u0937\u094d\u092e\u0926\u0930\u094d\u0936\u0940 \u0938\u0941\u0927\u0930\u0947 \u0935\u0948\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928\u093f\u0915\u094b\u0902 \u0928\u0947 \u0926\u0947\u0916\u093e \u0905\u092e\u0940\u092c\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0938\u091a\u094d\u091a\u093e \u0915\u0947\u0902\u0926\u094d\u0930\u0915 \u091d\u093f\u0932\u094d\u0932\u0940-\u092c\u0926\u094d\u0927 \u0932\u0947\u0915\u093f\u0928 \u092c\u0948\u0915\u094d\u091f\u0940\u0930\u093f\u092f\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0928\u0939\u0940\u0902\u0964 \u0926\u094b\u0928\u094b\u0902 \u090f\u0915\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u0932\u0947\u0915\u093f\u0928 \u092c\u0939\u0941\u0924 \u0905\u0932\u0917 \u0907\u0938\u0932\u093f\u090f \u092c\u0948\u0915\u094d\u091f\u0940\u0930\u093f\u092f\u093e \u0905\u0932\u0917 \u091c\u0917\u0924 Monera \u092e\u0947\u0902 \u0930\u0916\u093e\u0964 \u091a\u093e\u0930 \u091c\u0917\u0924 - Plantae Animalia Protista Monera\u0964 Protista \u092e\u0947\u0902 \u0905\u0927\u093f\u0915\u0924\u0930 \u090f\u0915\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u0938\u091a\u094d\u091a\u0947 \u0915\u0947\u0902\u0926\u094d\u0930\u0915 \u0935\u093e\u0932\u0947\u0964 \u092c\u093e\u0926 \u092e\u0947\u0902 \u0926\u0947\u0916\u093e \u0915\u0935\u0915 \u092e\u0936\u0930\u0942\u092e \u092a\u094c\u0927\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0924\u0930\u0939 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u091a\u0932\u0924\u0947 \u0932\u0947\u0915\u093f\u0928 \u0935\u093f\u0937\u092e\u092a\u094b\u0937\u0940 \u0905\u0935\u0936\u094b\u0937\u0923 \u0938\u0947 \u092a\u094b\u0937\u0915 \u0932\u0947\u0924\u0947 \u0915\u0908 \u092e\u0943\u0924 \u0938\u0921\u093c\u0924\u0947 \u092a\u0926\u093e\u0930\u094d\u0925 \u0938\u0947 \u0915\u0941\u091b \u0938\u0939\u091c\u0940\u0935\u0940 \u0915\u0941\u091b \u092a\u0930\u091c\u0940\u0935\u0940\u0964<br>\n5. <b>\u092a\u093e\u0901\u091a \u091c\u0917\u0924 - \u0930\u0949\u092c\u0930\u094d\u091f \u090f\u091a \u0935\u094d\u0939\u093f\u091f\u0947\u0915\u0930 1969:<\/b> \u0915\u0935\u0915 \u0905\u0932\u0917 \u091c\u0917\u0924 \u092e\u0947\u0902 \u0930\u0916\u093e\u0964 \u092a\u093e\u0901\u091a \u091c\u0917\u0924 - Monera Protista Fungi Plantae Animalia Fig 12.4\u0964<br><br>\n\n<b>\u092d\u093e\u0930\u0924 \u0915\u093e \u0935\u0948\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928\u093f\u0915 \u092f\u094b\u0917\u0926\u093e\u0928:<\/b> \u090b\u0917\u094d\u0935\u0947\u0926 \u0914\u0930 \u092c\u0943\u0939\u0924\u094d \u0938\u0902\u0939\u093f\u0924\u093e \u091c\u093e\u0928\u0935\u0930\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0906\u0935\u093e\u0938 \u0938\u094d\u0925\u0932\u0940\u092f \u091c\u0932\u0940\u092f \u0939\u0935\u093e\u0908 \u0935\u094d\u092f\u0935\u0939\u093e\u0930 \u092a\u0948\u091f\u0930\u094d\u0928 \u0914\u0930 \u092a\u093e\u0930\u093f\u0938\u094d\u0925\u093f\u0924\u093f\u0915 \u092d\u0942\u092e\u093f\u0915\u093e\u0913\u0902 \u0915\u0947 \u0906\u0927\u093e\u0930 \u092a\u0930 \u0935\u0930\u094d\u0917\u0940\u0915\u0943\u0924 \u0915\u0930\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964<br><br>\n\n<b>12.6 \u092a\u093e\u0901\u091a \u091c\u0917\u0924 \u0935\u0930\u094d\u0917\u0940\u0915\u0930\u0923 - \u0906\u0927\u093e\u0930 \u092e\u093e\u0928\u0926\u0902\u0921 - Fig 12.5 \u0938\u0902\u0915\u0932\u094d\u092a\u0928\u093e \u092e\u093e\u0928\u091a\u093f\u0924\u094d\u0930 - \u092a\u0947\u091c 234<\/b><br>\n\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930 - \u092a\u094d\u0930\u094b\u0915\u0948\u0930\u093f\u092f\u094b\u091f (\u0906\u0926\u093f\u092e \u0915\u0947\u0902\u0926\u094d\u0930\u0915 \u092c\u093f\u0928\u093e \u091d\u093f\u0932\u094d\u0932\u0940) \u2192 Monera (\u092c\u0948\u0915\u094d\u091f\u0940\u0930\u093f\u092f\u093e \u0906\u0930\u094d\u0915\u093f\u092f\u093e \u0938\u093e\u092f\u0928\u094b\u092c\u0948\u0915\u094d\u091f\u0940\u0930\u093f\u092f\u093e) \u0914\u0930 \u092f\u0942\u0915\u0947\u0930\u093f\u092f\u094b\u091f (\u091d\u093f\u0932\u094d\u0932\u0940-\u092c\u0926\u094d\u0927 \u0915\u0947\u0902\u0926\u094d\u0930\u0915)\u0964<br>\n\u0938\u0902\u0917\u0920\u0928 \u0938\u094d\u0924\u0930 - \u090f\u0915\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u2192 Protista (\u0905\u092e\u0940\u092c\u093e \u092a\u0948\u0930\u093e\u092e\u0940\u0936\u093f\u092f\u092e \u0915\u094d\u0932\u0948\u092e\u093e\u0907\u0921\u094b\u092e\u094b\u0928\u093e\u0938 \u092f\u0942\u0917\u094d\u0932\u0940\u0928\u093e - \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u092d\u093f\u0924\u094d\u0924\u093f \u0939\u094b \u092d\u0940 \u0938\u0915\u0924\u0940 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u092d\u0940) \u0914\u0930 \u092c\u0939\u0941\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f\u0964<br>\n\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u0938\u0902\u0930\u091a\u0928\u093e - \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u092d\u093f\u0924\u094d\u0924\u093f \u0915\u0947 \u0938\u093e\u0925 \u0914\u0930 \u092c\u093f\u0928\u093e\u0964<br>\n\u092d\u093f\u0924\u094d\u0924\u093f \u0915\u0947 \u0938\u093e\u0925 - \u0915\u093e\u0907\u091f\u093f\u0928 \u2192 \u0935\u093f\u0937\u092e\u092a\u094b\u0937\u0940 \u0905\u092a\u0918\u091f\u0915 (\u0926\u0942\u0938\u0930\u094b\u0902 \u092a\u0930 \u0928\u093f\u0930\u094d\u092d\u0930) \u2192 Fungi \u092e\u0936\u0930\u0942\u092e \u092f\u0940\u0938\u094d\u091f \u090f\u0938\u094d\u092a\u0930\u091c\u093f\u0932\u0938, \u0938\u0947\u0932\u094d\u092f\u0942\u0932\u094b\u091c \u2192 \u0938\u094d\u0935\u092a\u094b\u0937\u0940 \u0909\u0924\u094d\u092a\u093e\u0926\u0915 \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0936 \u0938\u0902\u0936\u094d\u0932\u0947\u0937\u0923 \u2192 Plantae \u0915\u093e\u0908 \u0918\u093e\u0938 \u092b\u0930\u094d\u0928 \u092a\u093e\u0907\u0928 \u0917\u0941\u0932\u093e\u092c\u0964<br>\n\u092d\u093f\u0924\u094d\u0924\u093f \u0915\u0947 \u092c\u093f\u0928\u093e - \u0935\u093f\u0937\u092e\u092a\u094b\u0937\u0940 \u0909\u092a\u092d\u094b\u0915\u094d\u0924\u093e \u0926\u0942\u0938\u0930\u094b\u0902 \u092a\u0930 \u0928\u093f\u0930\u094d\u092d\u0930 \u2192 Animalia \u091a\u0940\u0902\u091f\u0940 \u0938\u093e\u0902\u092a \u092e\u0947\u0902\u0922\u0915 \u092a\u0915\u094d\u0937\u0940 \u092c\u093f\u0932\u094d\u0932\u0940 \u092e\u093e\u0928\u0935\u0964<br>\n\u092e\u093e\u0928\u0926\u0902\u0921: \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930 \u092a\u094d\u0930\u094b\u0915\u0948\u0930\u093f\u092f\u094b\u091f \u092f\u0942\u0915\u0947\u0930\u093f\u092f\u094b\u091f, \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u0938\u0902\u0930\u091a\u0928\u093e \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u092d\u093f\u0924\u094d\u0924\u093f \u0909\u092a\u0938\u094d\u0925\u093f\u0924\u093f \u0905\u0928\u0941\u092a\u0938\u094d\u0925\u093f\u0924\u093f, \u0938\u0902\u0917\u0920\u0928 \u0938\u094d\u0924\u0930 \u090f\u0915\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u092c\u0939\u0941\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f, \u092a\u094b\u0937\u0923 \u0935\u093f\u0927\u093f \u0938\u094d\u0935\u092a\u094b\u0937\u0940 \u0935\u093f\u0937\u092e\u092a\u094b\u0937\u0940, \u092a\u093e\u0930\u093f\u0938\u094d\u0925\u093f\u0924\u093f\u0915 \u092d\u0942\u092e\u093f\u0915\u093e \u0909\u0924\u094d\u092a\u093e\u0926\u0915 \u0909\u092a\u092d\u094b\u0915\u094d\u0924\u093e \u0905\u092a\u0918\u091f\u0915\u0964<br>\n\n<\/div><\/div>\n\n<div id=\"c12-4\" style=\"display:none;\"><div style=\"background:#ef6c00;color:#fff;padding:6px 14px;border-radius:20px;font-size:13px;font-weight:bold;display:inline-block;margin-bottom:8px;\">\ud83d\udfe0 \u092d\u093e\u0917 4\/4 - Monera Protista \u0914\u0930 \u0906\u0917\u0947<\/div><div style=\"background:#fff;border:1.5px solid #1b5e20;border-radius:10px;padding:12px;font-size:14px;line-height:1.9;height:560px;overflow-y:auto;\">\n\n<b>12.6.1 \u091c\u0917\u0924 Monera - \u090f\u0915\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u092a\u094d\u0930\u094b\u0915\u0948\u0930\u093f\u092f\u094b\u091f - \u092a\u0947\u091c 235 Fig 12.6<\/b><br>\n\u092c\u0948\u0915\u094d\u091f\u0940\u0930\u093f\u092f\u093e \u0914\u0930 \u0938\u093e\u092f\u0928\u094b\u092c\u0948\u0915\u094d\u091f\u0940\u0930\u093f\u092f\u093e \u090f\u0915\u0932 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u092a\u094d\u0930\u094b\u0915\u0948\u0930\u093f\u092f\u094b\u091f Monera \u092e\u0947\u0902\u0964 \u092c\u0948\u0915\u094d\u091f\u0940\u0930\u093f\u092f\u093e \u0939\u0930 \u091c\u0917\u0939 \u092e\u093f\u091f\u094d\u091f\u0940 \u092a\u093e\u0928\u0940 \u0939\u0935\u093e \u0917\u0930\u094d\u092e \u091d\u0930\u0928\u0947 \u091a\u0930\u092e \u0935\u093e\u0924\u093e\u0935\u0930\u0923 \u091c\u0939\u093e\u0901 \u0905\u0927\u093f\u0915\u093e\u0902\u0936 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0930\u0939 \u0938\u0915\u0924\u0947 \u0907\u0902\u0938\u093e\u0928 \u0936\u0930\u0940\u0930 \u092e\u0947\u0902 \u092d\u0940, \u091c\u0941\u0917\u093e\u0932\u0940 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u092a\u0947\u091f \u092e\u0947\u0902 \u0917\u094b\u092c\u0930 \u0938\u0947 \u092c\u093e\u092f\u094b\u0917\u0948\u0938 \u0909\u0924\u094d\u092a\u093e\u0926\u0928 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u091c\u093f\u092e\u094d\u092e\u0947\u0926\u093e\u0930\u0964 \u0915\u0941\u091b \u0939\u093e\u0928\u093f\u0915\u093e\u0930\u0915 \u0930\u094b\u0917\u091c\u0928\u0915 \u0930\u094b\u0917 \u092a\u0948\u0926\u093e \u0915\u0930\u0924\u0947 \u0915\u0908 \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917\u0940 \u0932\u0948\u0915\u094d\u091f\u094b\u092c\u0948\u0938\u093f\u0932\u0938 \u0930\u093e\u0907\u091c\u094b\u092c\u093f\u092f\u092e\u0964 \u0938\u093e\u092f\u0928\u094b\u092c\u0948\u0915\u094d\u091f\u0940\u0930\u093f\u092f\u093e \u0938\u094d\u0935\u092a\u094b\u0937\u0940 \u0905\u092a\u0918\u091f\u0915 \u092a\u094b\u0937\u0915 \u091a\u0915\u094d\u0930\u0923 \u0915\u0947 \u0905\u0932\u093e\u0935\u093e \u0924\u0947\u0932 \u0915\u0940\u091f\u0928\u093e\u0936\u0915 \u0938\u0940\u0935\u0947\u091c \u091c\u0948\u0938\u0947 \u092a\u094d\u0930\u0926\u0942\u0937\u0915 \u0924\u094b\u0921\u093c\u0924\u0947\u0964<br>\n\u0938\u093e\u092f\u0928\u094b\u092c\u0948\u0915\u094d\u091f\u0940\u0930\u093f\u092f\u093e (\u0928\u0940\u0932\u0940-\u0939\u0930\u0940 \u0936\u0948\u0935\u093e\u0932) \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0936 \u0938\u0902\u0936\u094d\u0932\u0947\u0937\u0923 \u0938\u0947 \u0911\u0915\u094d\u0938\u0940\u091c\u0928 \u092c\u0928\u093e\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u0947 \u092a\u0939\u0932\u0947 \u091c\u0940\u0935\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0947 - \u0932\u0917\u092d\u0917 2.5 \u0905\u0930\u092c \u0938\u093e\u0932 \u092a\u0939\u0932\u0947 \u0935\u093e\u092f\u0941\u092e\u0902\u0921\u0932 \u092e\u0947\u0902 \u0911\u0915\u094d\u0938\u0940\u091c\u0928 \u091c\u092e\u093e \u092a\u0943\u0925\u094d\u0935\u0940 \u0905\u0928\u094d\u092f \u091c\u0940\u0935\u0928 \u0930\u0942\u092a\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0909\u092a\u092f\u0941\u0915\u094d\u0924 - \u092a\u094d\u0930\u093e\u091a\u0940\u0928 \u0938\u093e\u092f\u0928\u094b\u092c\u0948\u0915\u094d\u091f\u0940\u0930\u093f\u092f\u093e \u0915\u0947 \u091c\u0940\u0935\u093e\u0936\u094d\u092e \u0938\u094d\u091f\u094d\u0930\u094b\u092e\u0947\u091f\u094b\u0932\u093e\u0907\u091f \u0928\u093e\u092e\u0915 \u0938\u0902\u0930\u091a\u0928\u093e\u0913\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0930\u093e\u091c\u0938\u094d\u0925\u093e\u0928 \u092e\u0927\u094d\u092f \u092a\u094d\u0930\u0926\u0947\u0936 \u092e\u0947\u0902 \u092e\u093f\u0932\u0947 \u092a\u0943\u0925\u094d\u0935\u0940 \u092a\u0930 \u091c\u0940\u0935\u0928 \u0915\u0947 \u0938\u092c\u0938\u0947 \u092a\u094d\u0930\u093e\u0930\u0902\u092d\u093f\u0915 \u092a\u094d\u0930\u092e\u093e\u0923\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0947\u0964<br>\n\u0930\u093e\u092e \u092c\u0915\u094d\u0938 \u0938\u093f\u0902\u0939 \u0906\u0927\u0941\u0928\u093f\u0915 \u092c\u093e\u092f\u094b\u0917\u0948\u0938 \u0915\u0947 \u091c\u0928\u0915 1957 \u092e\u0947\u0902 \u0930\u093e\u092e\u0928\u0917\u0930 \u0938\u0940\u0924\u093e\u092a\u0941\u0930 \u0909\u0924\u094d\u0924\u0930 \u092a\u094d\u0930\u0926\u0947\u0936 \u092e\u0947\u0902 \u092d\u093e\u0930\u0924 \u0915\u093e \u092a\u0939\u0932\u093e \u0935\u0948\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928\u093f\u0915 \u0930\u0942\u092a \u0938\u0947 \u0921\u093f\u091c\u093e\u0907\u0928 \u092c\u093e\u092f\u094b\u0917\u0948\u0938 \u0938\u0902\u092f\u0902\u0924\u094d\u0930 \u0938\u094d\u0925\u093e\u092a\u093f\u0924 \u0917\u094d\u0930\u093e\u092e\u0940\u0923 \u0915\u094d\u0937\u0947\u0924\u094d\u0930\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0915\u092e \u0932\u093e\u0917\u0924 \u0915\u0941\u0936\u0932 \u0938\u0902\u092f\u0902\u0924\u094d\u0930 \u0935\u093f\u0915\u093e\u0938 \u0905\u0902\u0924\u0930\u0930\u093e\u0937\u094d\u091f\u094d\u0930\u0940\u092f \u0938\u0932\u093e\u0939\u0915\u093e\u0930 \u0915\u0908 \u0926\u0947\u0936\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0902\u092f\u0902\u0924\u094d\u0930 \u0938\u094d\u0925\u093e\u092a\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u092e\u0926\u0926 \u0928\u0935\u0940\u0915\u0930\u0923\u0940\u092f \u090a\u0930\u094d\u091c\u093e \u0905\u092a\u0936\u093f\u0937\u094d\u091f \u092a\u094d\u0930\u092c\u0902\u0927\u0928 \u0938\u0924\u0924 \u0935\u093f\u0915\u093e\u0938\u0964<br><br>\n\n<b>12.6.2 \u091c\u0917\u0924 Protista - \u090f\u0915\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u092f\u0942\u0915\u0947\u0930\u093f\u092f\u094b\u091f - \u092a\u0947\u091c 235 Fig 12.7<\/b><br>\n\u0938\u092d\u0940 \u090f\u0915\u0932 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u092f\u0942\u0915\u0947\u0930\u093f\u092f\u094b\u091f \u092c\u093f\u0928\u093e \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u092d\u093f\u0924\u094d\u0924\u093f \u092f\u093e \u0938\u0947\u0932\u094d\u092f\u0942\u0932\u094b\u091c \u0915\u0940 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u092d\u093f\u0924\u094d\u0924\u093f \u0935\u093e\u0932\u0947 Protista \u092e\u0947\u0902 - \u0938\u0942\u0915\u094d\u0937\u094d\u092e \u0905\u0924\u094d\u092f\u0927\u093f\u0915 \u0935\u093f\u0935\u093f\u0927\u0964 \u0905\u092e\u0940\u092c\u093e \u092a\u0948\u0930\u093e\u092e\u0940\u0936\u093f\u092f\u092e \u092f\u0942\u0917\u094d\u0932\u0940\u0928\u093e - \u0918\u093e\u0938 \u0915\u0947 \u0905\u0930\u094d\u0915 \u0939\u0947\u0907 \u0907\u0928\u094d\u092b\u094d\u092f\u0942\u091c\u0928 \u092c\u0928\u093e\u0915\u0930 \u092a\u0922\u093c \u0938\u0915\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 - \u0917\u0924\u093f\u0935\u093f\u0927\u093f 12.5: \u0918\u093e\u0938 \u092d\u0942\u0938\u093e \u091a\u093e\u0930\u093e \u090f\u0915 \u091a\u094c\u0925\u093e\u0908 \u092c\u094b\u0924\u0932 \u0920\u0939\u0930\u093e \u0939\u0941\u0906 \u0924\u093e\u0932\u093e\u092c \u092a\u093e\u0928\u0940 \u092e\u0932\u092e\u0932 \u0915\u092a\u0921\u093c\u093e \u092c\u093e\u0902\u0927 \u090f\u0915 \u0939\u092b\u094d\u0924\u0947 \u0905\u0932\u0917 \u0930\u0916 \u0938\u094d\u0932\u093e\u0907\u0921 \u092c\u0928\u093e\u0915\u0930 \u0926\u0947\u0916\u0928\u093e\u0964<br><br>\n\n<div style=\"background:#fff9c4;border:3px solid #fbc02d;padding:10px;border-radius:10px;text-align:center;font-weight:bold;\">\n\u2705 \u0938\u093e\u092e\u093e\u0928\u094d\u092f \u092a\u0930\u093f\u091a\u092f \u0916\u0924\u094d\u092e - \u0905\u0917\u0932\u093e \u092d\u093e\u0917 \u092a\u0942\u0930\u093e \u092a\u093e\u0901\u091a \u091c\u0917\u0924 Plantae Animalia \u0935\u0948\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928\u093f\u0915 \u0928\u093e\u092e \u0926\u094d\u0935\u093f\u092a\u0926 \u092a\u094d\u0930\u0923\u093e\u0932\u0940 - \u0906\u092a\u0915\u0940 \u092b\u093e\u0907\u0932 \u092a\u0947\u091c 237-250 \u0938\u0947 \u092c\u0928\u093e\u090a\u0901?<br>\n\u092c\u094b\u0932\u093f\u090f \u0938\u0930 \u0905\u0917\u0932\u093e \u092d\u093e\u0917 \u092d\u0947\u091c \u0926\u0942\u0901?\n<\/div>\n\n<\/div><\/div>\n<\/div>\n\n<div style=\"background:#1b5e20;padding:12px;display:flex;justify-content:space-between;align-items:center;\">\n<button type=\"button\" id=\"c12p\" style=\"background:#ffcc00;color:#000;border:3px solid #fff;border-radius:30px;padding:10px 22px;font-weight:bold;cursor:pointer;min-width:100px;\">&larr; \u092a\u0940\u091b\u0947<\/button>\n<span id=\"c12i\" style=\"background:#fff;color:#1b5e20;padding:8px 20px;border-radius:20px;font-weight:bold;\">1 \/ 4<\/span>\n<button type=\"button\" id=\"c12n\" style=\"background:#00e676;color:#000;border:3px solid #fff;border-radius:30px;padding:10px 22px;font-weight:bold;cursor:pointer;min-width:100px;\">\u0906\u0917\u0947 &rarr;<\/button>\n<\/div>\n<\/div>\n\n<script>\n(function(){\nvar c=1,t=4;\nfunction s(n){\nfor(var i=1;i<=t;i++){\nvar el=document.getElementById('c12-'+i);\nif(el)el.style.display=(i===n?'block':'none');\n}\ndocument.getElementById('c12i').textContent=n+' \/ '+t;\nc=n;\n}\ndocument.getElementById('c12n').onclick=function(){var n=c+1;if(n>t)n=1;s(n);};\ndocument.getElementById('c12p').onclick=function(){var n=c-1;if(n<1)n=t;s(n);};\n})();\n<\/script><\/div><\/div><\/div><\/div><div id=\"pg-868-1\"  class=\"panel-grid panel-no-style\" ><div id=\"pgc-868-1-0\"  class=\"panel-grid-cell\" ><div id=\"panel-868-1-0-0\" class=\"widget_text so-panel widget widget_custom_html panel-first-child panel-last-child\" data-index=\"1\" ><div class=\"textwidget custom-html-widget\"><div id=\"CH12-DEF\" style=\"max-width:860px;margin:12px auto;border:4px solid #1b5e20;border-radius:14px;background:#e8f5e9;font-family:'Noto Sans Devanagari',Arial,sans-serif;overflow:hidden;\">\n<div style=\"background:#1b5e20;padding:10px;text-align:center;\"><span style=\"background:#fff;color:#1b5e20;padding:7px 20px;border-radius:20px;font-weight:bold;font-size:14px;\">Chapter 12 - \u092a\u0930\u093f\u092d\u093e\u0937\u093e \u0938\u093f\u0926\u094d\u0927\u093e\u0902\u0924 \u0938\u0942\u0924\u094d\u0930 - \u0906\u092a\u0915\u0940 \u092b\u093e\u0907\u0932 2 \u0938\u0947 \u0936\u0941\u0926\u094d\u0927<\/span><\/div>\n\n<div style=\"padding:10px 12px;\">\n<div id=\"d12-1\" style=\"display:block;\"><div style=\"background:#b71c1c;color:#fff;padding:6px 14px;border-radius:20px;font-size:13px;font-weight:bold;display:inline-block;margin-bottom:8px;\">\ud83d\udd34 \u092d\u093e\u0917 1\/6 - \u092a\u0930\u093f\u092d\u093e\u0937\u093e 1<\/div><div style=\"background:#fff;border:1.5px solid #1b5e20;border-radius:10px;padding:12px;font-size:14px;line-height:1.9;height:580px;overflow-y:auto;\">\n\n<div style=\"background:#ffebee;border-left:4px solid #b71c1c;padding:8px 10px;font-weight:bold;\">\u092a\u0930\u093f\u092d\u093e\u0937\u093e 1: \u091c\u0948\u0935 \u0935\u093f\u0935\u093f\u0927\u0924\u093e<\/div>\n\u092a\u0943\u0925\u094d\u0935\u0940 \u092a\u0930 \u091c\u0940\u0935\u0928 \u0915\u0947 \u0905\u0938\u0902\u0916\u094d\u092f \u0930\u0942\u092a - \u0938\u0942\u0915\u094d\u0937\u094d\u092e \u0938\u0947 \u0935\u093f\u0936\u093e\u0932 \u092a\u0947\u0921\u093c, \u091c\u0947\u0932\u0940\u092b\u093f\u0936 \u0938\u0947 \u092c\u093e\u091c, \u0939\u093f\u092e\u093e\u0932\u092f \u0938\u0947 \u0905\u0902\u0921\u092e\u093e\u0928 \u092a\u094d\u0930\u0935\u093e\u0932 - \u092f\u0939 \u0905\u092a\u093e\u0930 \u0935\u093f\u0935\u093f\u0927\u0924\u093e \u0939\u0940 \u091c\u0948\u0935 \u0935\u093f\u0935\u093f\u0927\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0939\u0930 \u091c\u0940\u0935 \u092a\u094d\u0930\u0915\u0943\u0924\u093f \u0915\u094b \u0938\u094d\u0925\u093f\u0930 \u0930\u0916\u0928\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u092d\u0942\u092e\u093f\u0915\u093e \u0928\u093f\u092d\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<br><br>\n\n<b>\u092a\u0930\u093f\u092d\u093e\u0937\u093e 2: \u091c\u0948\u0935\u093f\u0915 \u0935\u0930\u094d\u0917\u0940\u0915\u0930\u0923<\/b> - \u0938\u092e\u093e\u0928\u0924\u093e \u0914\u0930\/\u092f\u093e \u0905\u0902\u0924\u0930 \u0915\u0947 \u0906\u0927\u093e\u0930 \u092a\u0930 \u091c\u0940\u0935\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0938\u092e\u0942\u0939\u0940\u0915\u0943\u0924 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0940 \u0935\u0948\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928\u093f\u0915 \u092a\u094d\u0930\u0923\u093e\u0932\u0940\u0964 \u0907\u0938\u0938\u0947 \u091c\u093e\u0928\u0915\u093e\u0930\u0940 \u0935\u094d\u092f\u0935\u0938\u094d\u0925\u093f\u0924, \u0938\u0902\u092c\u0902\u0927 \u0938\u092e\u091d\u0928\u093e, \u091c\u0940\u0935\u0928 \u0915\u093e \u0935\u094d\u092f\u0935\u0938\u094d\u0925\u093f\u0924 \u0905\u0927\u094d\u092f\u092f\u0928\u0964<br><br>\n\n<b>\u092a\u0930\u093f\u092d\u093e\u0937\u093e 3: \u0935\u0930\u094d\u0917\u0940\u0915\u0930\u0923 \u0915\u0947 7 \u092e\u093e\u0928\u0926\u0902\u0921 - \u092a\u0947\u091c 231:<\/b><br>\n1. \u092c\u093e\u0939\u0930\u0940 \u0932\u0915\u094d\u0937\u0923 - \u0906\u0915\u093e\u0930 \u0906\u0915\u0943\u0924\u093f \u0936\u0930\u0940\u0930 \u0938\u0902\u0917\u0920\u0928<br>\n2. \u092a\u094b\u0937\u0923 \u0935\u093f\u0927\u093f - \u0938\u094d\u0935\u092a\u094b\u0937\u0940 (\u0916\u0941\u0926 \u092c\u0928\u093e\u0924\u0947) \u0935\u093f\u0937\u092e\u092a\u094b\u0937\u0940 (\u0926\u0942\u0938\u0930\u094b\u0902 \u092a\u0930 \u0928\u093f\u0930\u094d\u092d\u0930)<br>\n3. \u0906\u0902\u0924\u0930\u093f\u0915 \u0938\u0902\u0930\u091a\u0928\u093e - \u0915\u0902\u0915\u093e\u0932 \u092a\u0948\u091f\u0930\u094d\u0928 \u090a\u0924\u0915 \u0905\u0902\u0917<br>\n4. \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u0938\u0902\u0930\u091a\u0928\u093e - \u090f\u0915\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u092c\u0939\u0941\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f, \u092f\u0942\u0915\u0947\u0930\u093f\u092f\u094b\u091f (\u0938\u091a\u094d\u091a\u093e \u0915\u0947\u0902\u0926\u094d\u0930\u0915 \u091d\u093f\u0932\u094d\u0932\u0940-\u092c\u0926\u094d\u0927) \u092a\u094d\u0930\u094b\u0915\u0948\u0930\u093f\u092f\u094b\u091f (\u0906\u0926\u093f\u092e \u0915\u0947\u0902\u0926\u094d\u0930\u0915 \u092c\u093f\u0928\u093e \u091d\u093f\u0932\u094d\u0932\u0940), \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u092d\u093f\u0924\u094d\u0924\u093f<br>\n5. \u092a\u093e\u0930\u093f\u0938\u094d\u0925\u093f\u0924\u093f\u0915 \u092d\u0942\u092e\u093f\u0915\u093e - \u0909\u0924\u094d\u092a\u093e\u0926\u0915 \u0909\u092a\u092d\u094b\u0915\u094d\u0924\u093e \u0905\u092a\u0918\u091f\u0915<br>\n6. \u092a\u094d\u0930\u091c\u0928\u0928 - \u0905\u0932\u0948\u0902\u0917\u093f\u0915 \u0932\u0948\u0902\u0917\u093f\u0915<br>\n7. \u0906\u0928\u0941\u0935\u0902\u0936\u093f\u0915 \u0938\u092e\u093e\u0928\u0924\u093e - DNA \u0938\u094d\u0924\u0930 \u092a\u0930 \u0938\u092e\u093e\u0928\u0924\u093e \u0938\u093e\u092e\u093e\u0928\u094d\u092f \u092a\u0942\u0930\u094d\u0935\u091c \u0915\u093e \u0938\u0902\u0915\u0947\u0924<br><br>\n\n<b>\u092a\u0930\u093f\u092d\u093e\u0937\u093e 4: \u0935\u0930\u094d\u0917\u0940\u0915\u0930\u0923 \u0915\u0947 5 \u0932\u093e\u092d:<\/b> \u0905\u0927\u094d\u092f\u092f\u0928 \u0938\u0902\u0917\u0920\u093f\u0924 \u0935\u094d\u092f\u0935\u0938\u094d\u0925\u093f\u0924, \u0938\u092e\u093e\u0928\u0924\u093e \u0905\u0902\u0924\u0930 \u0938\u092e\u091d\u0928\u093e, \u0938\u0902\u092c\u0902\u0927 \u092a\u0930\u0938\u094d\u092a\u0930 \u0915\u094d\u0930\u093f\u092f\u093e \u0938\u092e\u091d\u0928\u093e, \u0928\u090f \u091c\u0940\u0935 \u092a\u0939\u091a\u093e\u0928 \u0928\u093e\u092e\u0915\u0930\u0923, \u0935\u093f\u0932\u0941\u092a\u094d\u0924\u093f \u0916\u0924\u0930\u0947 \u0935\u093e\u0932\u0947 \u091c\u0940\u0935 \u092a\u0939\u091a\u093e\u0928 \u091c\u0948\u0935 \u0935\u093f\u0935\u093f\u0927\u0924\u093e \u0938\u0902\u0930\u0915\u094d\u0937\u0923 + \u0926\u0941\u0928\u093f\u092f\u093e \u092d\u0930 \u0938\u093e\u092e\u093e\u0928\u094d\u092f \u092a\u094d\u0930\u0923\u093e\u0932\u0940 \u0938\u0947 \u091a\u0930\u094d\u091a\u093e\u0964<br><br>\n\n<b>\u092a\u0930\u093f\u092d\u093e\u0937\u093e 5: \u0935\u0930\u094d\u0917\u0940\u0915\u0930\u0923 \u092a\u094d\u0930\u0923\u093e\u0932\u093f\u092f\u094b\u0902 \u0915\u093e \u0935\u093f\u0915\u093e\u0938 \u0938\u093f\u0926\u094d\u0927\u093e\u0902\u0924:<\/b><br>\n- \u0905\u0930\u0938\u094d\u0924\u0942 4th BCE \u0915\u0943\u0924\u094d\u0930\u093f\u092e - \u0906\u0935\u093e\u0938 \u091c\u092e\u0940\u0928 \u092a\u093e\u0928\u0940 \u0939\u0935\u093e + \u092c\u093e\u0939\u0930\u0940 \u0926\u093f\u0916\u093e\u0935\u091f - \u0906\u0938\u093e\u0928\u0940 \u0938\u0947 \u0926\u093f\u0916\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u0947 \u092c\u093e\u0939\u0930\u0940 \u0932\u0915\u094d\u0937\u0923\u094b\u0902 \u092a\u0930 \u0928\u093f\u0930\u094d\u092d\u0930 \u0938\u0940\u092e\u093f\u0924\u0964<br>\n- \u0932\u093f\u0928\u093f\u092f\u0938 1758 \u0926\u094b \u091c\u0917\u0924 - Plantae \u0928\u0939\u0940\u0902 \u091a\u0932\u0924\u0947 \u0916\u0941\u0926 \u092d\u094b\u091c\u0928 \u092c\u0928\u093e\u0924\u0947, Animalia \u091a\u0932\u0924\u0947 \u0926\u0942\u0938\u0930\u0947 \u092a\u0930 \u092d\u094b\u091c\u0928 \u0928\u093f\u0930\u094d\u092d\u0930\u0964 \u092d\u094d\u0930\u092e \u0905\u092e\u0940\u092c\u093e \u092a\u0948\u0930\u093e\u092e\u0940\u0936\u093f\u092f\u092e \u092c\u0948\u0915\u094d\u091f\u0940\u0930\u093f\u092f\u093e \u0915\u0939\u093e\u0901? \u091a\u0932\u0924\u0947 \u0932\u0947\u0915\u093f\u0928 \u090f\u0915\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u0935\u093f\u0937\u092e\u092a\u094b\u0937\u0940 \u092a\u094c\u0927\u0947 \u091c\u093e\u0928\u0935\u0930 \u092c\u0939\u0941\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f\u0964<br>\n- \u0939\u0947\u0915\u0947\u0932 1866 \u0924\u0940\u0928 \u091c\u0917\u0924 - Protista \u091c\u094b\u0921\u093c\u093e \u0938\u0942\u0915\u094d\u0937\u094d\u092e \u090f\u0915\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f\u0964<br>\n- \u0915\u094b\u092a\u0932\u0948\u0902\u0921 1938 \u091a\u093e\u0930 \u091c\u0917\u0924 - \u0905\u092e\u0940\u092c\u093e \u0938\u091a\u094d\u091a\u093e \u0915\u0947\u0902\u0926\u094d\u0930\u0915 \u092c\u0948\u0915\u094d\u091f\u0940\u0930\u093f\u092f\u093e \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0926\u094b\u0928\u094b\u0902 \u090f\u0915\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u092c\u0939\u0941\u0924 \u0905\u0932\u0917 \u092c\u0948\u0915\u094d\u091f\u0940\u0930\u093f\u092f\u093e \u0905\u0932\u0917 Monera - \u091a\u093e\u0930 \u091c\u0917\u0924 Plantae Animalia Protista Monera Protista \u090f\u0915\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u0938\u091a\u094d\u091a\u093e \u0915\u0947\u0902\u0926\u094d\u0930\u0915\u0964<br>\n- \u0935\u094d\u0939\u093f\u091f\u0947\u0915\u0930 1969 \u092a\u093e\u0901\u091a \u091c\u0917\u0924 - \u0915\u0935\u0915 \u092e\u0936\u0930\u0942\u092e \u092a\u094c\u0927\u094b\u0902 \u091c\u0948\u0938\u0947 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u091a\u0932\u0924\u0947 \u0935\u093f\u0937\u092e\u092a\u094b\u0937\u0940 \u0905\u0935\u0936\u094b\u0937\u0923 \u092e\u0943\u0924 \u0938\u0921\u093c\u0924\u0947 \u092a\u0926\u093e\u0930\u094d\u0925 \u0938\u0947 \u0915\u0941\u091b \u0938\u0939\u091c\u0940\u0935\u0940 \u092a\u0930\u091c\u0940\u0935\u0940 \u0907\u0938\u0932\u093f\u090f \u0905\u0932\u0917 Fungi - \u092a\u093e\u0901\u091a \u091c\u0917\u0924 Monera Protista Fungi Plantae Animalia Fig 12.4 \u091f\u093e\u0907\u092e\u0932\u093e\u0907\u0928\u0964<br>\n\u0938\u093f\u0926\u094d\u0927\u093e\u0902\u0924: \u0935\u093f\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928 \u0935\u093f\u0915\u0938\u093f\u0924 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0928\u0908 \u091a\u0940\u091c\u0947\u0902 \u0938\u0940\u0916\u0928\u0947 \u092a\u0930 \u0935\u0930\u094d\u0917\u0940\u0915\u0930\u0923 \u092c\u0926\u0932\u0924\u093e \u0939\u0948 \u091c\u0948\u0938\u0947 \u0938\u0942\u0915\u094d\u0937\u094d\u092e\u0926\u0930\u094d\u0936\u0940 \u0924\u0915\u0928\u0940\u0915 \u0938\u0947 \u0938\u0942\u0915\u094d\u0937\u094d\u092e\u091c\u0940\u0935 \u0916\u094b\u091c\u0947 \u092a\u094d\u0930\u093e\u0915\u0943\u0924\u093f\u0915 \u0926\u0941\u0928\u093f\u092f\u093e \u092c\u0947\u0939\u0924\u0930 \u0938\u092e\u091d\u0947 \u0924\u0926\u0928\u0941\u0938\u093e\u0930 \u0935\u0930\u094d\u0917\u0940\u0915\u0930\u0923 \u092c\u0926\u0932\u093e \u091c\u0948\u0935\u093f\u0915 \u0935\u0930\u094d\u0917\u0940\u0915\u0930\u0923 \u0928\u093f\u0930\u0902\u0924\u0930 \u0924\u0930\u094d\u0915 \u0914\u0930 \u092a\u0930\u093f\u0935\u0930\u094d\u0924\u0928 \u0915\u0940 \u092a\u094d\u0930\u0915\u094d\u0930\u093f\u092f\u093e\u0964<br>\n\n<\/div><\/div>\n\n<div id=\"d12-2\" style=\"display:none;\"><div style=\"background:#1565c0;color:#fff;padding:6px 14px;border-radius:20px;font-size:13px;font-weight:bold;display:inline-block;margin-bottom:8px;\">\ud83d\udd35 \u092d\u093e\u0917 2\/6 - \u092a\u093e\u0901\u091a \u091c\u0917\u0924 \u092e\u093e\u0928\u0926\u0902\u0921<\/div><div style=\"background:#fff;border:1.5px solid #1b5e20;border-radius:10px;padding:12px;font-size:14px;line-height:1.9;height:580px;overflow-y:auto;\">\n\n<b>12.6 \u092a\u093e\u0901\u091a \u091c\u0917\u0924 \u0935\u0930\u094d\u0917\u0940\u0915\u0930\u0923 \u092e\u093e\u0928\u0926\u0902\u0921 - Fig 12.5 \u092a\u0947\u091c 234:<\/b><br>\n\u0938\u0902\u0915\u0932\u094d\u092a\u0928\u093e \u092e\u093e\u0928\u091a\u093f\u0924\u094d\u0930 \u0938\u0947 \u092e\u093e\u0928\u0926\u0902\u0921:<br>\n- \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930 - \u092a\u094d\u0930\u094b\u0915\u0948\u0930\u093f\u092f\u094b\u091f \u2192 Monera (\u092c\u0948\u0915\u094d\u091f\u0940\u0930\u093f\u092f\u093e \u0906\u0930\u094d\u0915\u093f\u092f\u093e \u0938\u093e\u092f\u0928\u094b\u092c\u0948\u0915\u094d\u091f\u0940\u0930\u093f\u092f\u093e \u0906\u0926\u093f\u092e \u0915\u0947\u0902\u0926\u094d\u0930\u0915 \u092c\u093f\u0928\u093e \u091d\u093f\u0932\u094d\u0932\u0940) \u092f\u0942\u0915\u0947\u0930\u093f\u092f\u094b\u091f \u2192 \u091d\u093f\u0932\u094d\u0932\u0940-\u092c\u0926\u094d\u0927 \u0915\u0947\u0902\u0926\u094d\u0930\u0915\u0964<br>\n- \u0938\u0902\u0917\u0920\u0928 \u0938\u094d\u0924\u0930 - \u090f\u0915\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u2192 Protista (\u0905\u092e\u0940\u092c\u093e \u092a\u0948\u0930\u093e\u092e\u0940\u0936\u093f\u092f\u092e \u0915\u094d\u0932\u0948\u092e\u093e\u0907\u0921\u094b\u092e\u094b\u0928\u093e\u0938 \u092f\u0942\u0917\u094d\u0932\u0940\u0928\u093e \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u092d\u093f\u0924\u094d\u0924\u093f \u0939\u094b \u092d\u0940 \u0938\u0915\u0924\u0940 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u092d\u0940) \u092c\u0939\u0941\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f\u0964<br>\n- \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u0938\u0902\u0930\u091a\u0928\u093e - \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u092d\u093f\u0924\u094d\u0924\u093f \u0915\u0947 \u0938\u093e\u0925 \/ \u092c\u093f\u0928\u093e\u0964<br>\n- \u092d\u093f\u0924\u094d\u0924\u093f \u0915\u0947 \u0938\u093e\u0925 - \u0915\u093e\u0907\u091f\u093f\u0928 \u2192 \u0935\u093f\u0937\u092e\u092a\u094b\u0937\u0940 \u0905\u092a\u0918\u091f\u0915 \u0926\u0942\u0938\u0930\u094b\u0902 \u092a\u0930 \u0928\u093f\u0930\u094d\u092d\u0930 \u2192 Fungi \u092e\u0936\u0930\u0942\u092e \u092f\u0940\u0938\u094d\u091f \u090f\u0938\u094d\u092a\u0930\u091c\u093f\u0932\u0938, \u0938\u0947\u0932\u094d\u092f\u0942\u0932\u094b\u091c \u2192 \u0938\u094d\u0935\u092a\u094b\u0937\u0940 \u0909\u0924\u094d\u092a\u093e\u0926\u0915 \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0936 \u0938\u0902\u0936\u094d\u0932\u0947\u0937\u0923 \u2192 Plantae \u0915\u093e\u0908 \u0918\u093e\u0938 \u092b\u0930\u094d\u0928 \u092a\u093e\u0907\u0928 \u0917\u0941\u0932\u093e\u092c\u0964<br>\n- \u092d\u093f\u0924\u094d\u0924\u093f \u0915\u0947 \u092c\u093f\u0928\u093e - \u0935\u093f\u0937\u092e\u092a\u094b\u0937\u0940 \u0909\u092a\u092d\u094b\u0915\u094d\u0924\u093e \u0926\u0942\u0938\u0930\u094b\u0902 \u092a\u0930 \u0928\u093f\u0930\u094d\u092d\u0930 \u2192 Animalia \u091a\u0940\u0902\u091f\u0940 \u0938\u093e\u0902\u092a \u092e\u0947\u0902\u0922\u0915 \u092a\u0915\u094d\u0937\u0940 \u092c\u093f\u0932\u094d\u0932\u0940 \u092e\u093e\u0928\u0935\u0964<br>\n- \u092a\u094b\u0937\u0923 \u0935\u093f\u0927\u093f \u0938\u094d\u0935\u092a\u094b\u0937\u0940 \u0935\u093f\u0937\u092e\u092a\u094b\u0937\u0940, \u092a\u093e\u0930\u093f\u0938\u094d\u0925\u093f\u0924\u093f\u0915 \u092d\u0942\u092e\u093f\u0915\u093e \u0909\u0924\u094d\u092a\u093e\u0926\u0915 \u0909\u092a\u092d\u094b\u0915\u094d\u0924\u093e \u0905\u092a\u0918\u091f\u0915\u0964<br><br>\n\n<b>12.6.1 \u091c\u0917\u0924 Monera \u092a\u0930\u093f\u092d\u093e\u0937\u093e - \u090f\u0915\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u092a\u094d\u0930\u094b\u0915\u0948\u0930\u093f\u092f\u094b\u091f - \u092a\u0947\u091c 235 Fig 12.6:<\/b><br>\n\u092c\u0948\u0915\u094d\u091f\u0940\u0930\u093f\u092f\u093e \u0914\u0930 \u0938\u093e\u092f\u0928\u094b\u092c\u0948\u0915\u094d\u091f\u0940\u0930\u093f\u092f\u093e \u090f\u0915\u0932 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u092a\u094d\u0930\u094b\u0915\u0948\u0930\u093f\u092f\u094b\u091f Monera \u092e\u0947\u0902\u0964 \u092c\u0948\u0915\u094d\u091f\u0940\u0930\u093f\u092f\u093e \u0939\u0930 \u091c\u0917\u0939 \u092e\u093f\u091f\u094d\u091f\u0940 \u092a\u093e\u0928\u0940 \u0939\u0935\u093e \u0917\u0930\u094d\u092e \u091d\u0930\u0928\u0947 \u091a\u0930\u092e \u0935\u093e\u0924\u093e\u0935\u0930\u0923 \u091c\u0939\u093e\u0901 \u0905\u0927\u093f\u0915\u093e\u0902\u0936 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0930\u0939 \u0938\u0915\u0924\u0947 \u0907\u0902\u0938\u093e\u0928 \u0936\u0930\u0940\u0930 \u092e\u0947\u0902 \u092d\u0940, \u091c\u0941\u0917\u093e\u0932\u0940 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u092a\u0947\u091f \u092e\u0947\u0902 \u0917\u094b\u092c\u0930 \u0938\u0947 \u092c\u093e\u092f\u094b\u0917\u0948\u0938 \u0909\u0924\u094d\u092a\u093e\u0926\u0928\u0964 \u0915\u0941\u091b \u0939\u093e\u0928\u093f\u0915\u093e\u0930\u0915 \u0930\u094b\u0917\u091c\u0928\u0915 \u0930\u094b\u0917 \u0915\u0908 \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917\u0940 \u0932\u0948\u0915\u094d\u091f\u094b\u092c\u0948\u0938\u093f\u0932\u0938 \u0930\u093e\u0907\u091c\u094b\u092c\u093f\u092f\u092e\u0964 \u0938\u093e\u092f\u0928\u094b\u092c\u0948\u0915\u094d\u091f\u0940\u0930\u093f\u092f\u093e \u0938\u094d\u0935\u092a\u094b\u0937\u0940 \u0905\u092a\u0918\u091f\u0915 \u092a\u094b\u0937\u0915 \u091a\u0915\u094d\u0930\u0923 \u0915\u0947 \u0905\u0932\u093e\u0935\u093e \u0924\u0947\u0932 \u0915\u0940\u091f\u0928\u093e\u0936\u0915 \u0938\u0940\u0935\u0947\u091c \u092a\u094d\u0930\u0926\u0942\u0937\u0915 \u0924\u094b\u0921\u093c\u0924\u0947\u0964<br>\n\u0938\u093f\u0926\u094d\u0927\u093e\u0902\u0924: \u0938\u093e\u092f\u0928\u094b\u092c\u0948\u0915\u094d\u091f\u0940\u0930\u093f\u092f\u093e (\u0928\u0940\u0932\u0940-\u0939\u0930\u0940 \u0936\u0948\u0935\u093e\u0932) \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0936 \u0938\u0902\u0936\u094d\u0932\u0947\u0937\u0923 \u0938\u0947 \u0911\u0915\u094d\u0938\u0940\u091c\u0928 \u092c\u0928\u093e\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u0947 \u092a\u0939\u0932\u0947 \u091c\u0940\u0935\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0947 \u0932\u0917\u092d\u0917 2.5 \u0905\u0930\u092c \u0938\u093e\u0932 \u092a\u0939\u0932\u0947 \u0935\u093e\u092f\u0941\u092e\u0902\u0921\u0932 \u092e\u0947\u0902 \u0911\u0915\u094d\u0938\u0940\u091c\u0928 \u091c\u092e\u093e \u092a\u0943\u0925\u094d\u0935\u0940 \u0905\u0928\u094d\u092f \u091c\u0940\u0935\u0928 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0909\u092a\u092f\u0941\u0915\u094d\u0924 \u092a\u094d\u0930\u093e\u091a\u0940\u0928 \u091c\u0940\u0935\u093e\u0936\u094d\u092e \u0938\u094d\u091f\u094d\u0930\u094b\u092e\u0947\u091f\u094b\u0932\u093e\u0907\u091f \u0930\u093e\u091c\u0938\u094d\u0925\u093e\u0928 \u092e\u0927\u094d\u092f \u092a\u094d\u0930\u0926\u0947\u0936 \u092e\u0947\u0902 \u092e\u093f\u0932\u0947 \u092a\u0943\u0925\u094d\u0935\u0940 \u092a\u0930 \u091c\u0940\u0935\u0928 \u0915\u0947 \u0938\u092c\u0938\u0947 \u092a\u094d\u0930\u093e\u0930\u0902\u092d\u093f\u0915 \u092a\u094d\u0930\u092e\u093e\u0923\u0964<br>\n\u0930\u093e\u092e \u092c\u0915\u094d\u0938 \u0938\u093f\u0902\u0939 \u0906\u0927\u0941\u0928\u093f\u0915 \u092c\u093e\u092f\u094b\u0917\u0948\u0938 \u0915\u0947 \u091c\u0928\u0915 1957 \u0930\u093e\u092e\u0928\u0917\u0930 \u0938\u0940\u0924\u093e\u092a\u0941\u0930 \u0909\u0924\u094d\u0924\u0930 \u092a\u094d\u0930\u0926\u0947\u0936 \u092a\u0939\u0932\u093e \u0935\u0948\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928\u093f\u0915 \u092c\u093e\u092f\u094b\u0917\u0948\u0938 \u0938\u0902\u092f\u0902\u0924\u094d\u0930 \u0917\u094d\u0930\u093e\u092e\u0940\u0923 \u0915\u092e \u0932\u093e\u0917\u0924 \u0915\u0941\u0936\u0932 \u0935\u093f\u0915\u093e\u0938 \u0905\u0902\u0924\u0930\u0930\u093e\u0937\u094d\u091f\u094d\u0930\u0940\u092f \u0938\u0932\u093e\u0939\u0915\u093e\u0930 \u0928\u0935\u0940\u0915\u0930\u0923\u0940\u092f \u090a\u0930\u094d\u091c\u093e \u0905\u092a\u0936\u093f\u0937\u094d\u091f \u092a\u094d\u0930\u092c\u0902\u0927\u0928 \u0938\u0924\u0924 \u0935\u093f\u0915\u093e\u0938\u0964<br><br>\n\n<b>12.6.2 \u091c\u0917\u0924 Protista \u092a\u0930\u093f\u092d\u093e\u0937\u093e - \u090f\u0915\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u092f\u0942\u0915\u0947\u0930\u093f\u092f\u094b\u091f:<\/b><br>\n\u0938\u092d\u0940 \u090f\u0915\u0932 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u092f\u0942\u0915\u0947\u0930\u093f\u092f\u094b\u091f \u092c\u093f\u0928\u093e \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u092d\u093f\u0924\u094d\u0924\u093f \u092f\u093e \u0938\u0947\u0932\u094d\u092f\u0942\u0932\u094b\u091c \u0915\u0940 \u092d\u093f\u0924\u094d\u0924\u093f \u0935\u093e\u0932\u0947 Protista \u092e\u0947\u0902 - \u0938\u0942\u0915\u094d\u0937\u094d\u092e \u0905\u0924\u094d\u092f\u0927\u093f\u0915 \u0935\u093f\u0935\u093f\u0927 \u0905\u092e\u0940\u092c\u093e \u092a\u0948\u0930\u093e\u092e\u0940\u0936\u093f\u092f\u092e \u092f\u0942\u0917\u094d\u0932\u0940\u0928\u093e\u0964 \u0917\u0924\u093f\u0935\u093f\u0927\u093f 12.5 \u0939\u0947\u0907 \u0907\u0928\u094d\u092b\u094d\u092f\u0942\u091c\u0928 \u0918\u093e\u0938 \u092d\u0942\u0938\u093e \u091a\u093e\u0930\u093e \u091a\u094c\u0925\u093e\u0908 \u092c\u094b\u0924\u0932 \u0920\u0939\u0930\u093e \u0924\u093e\u0932\u093e\u092c \u092a\u093e\u0928\u0940 \u092e\u0932\u092e\u0932 \u0915\u092a\u0921\u093c\u093e \u092c\u093e\u0902\u0927 \u0939\u092b\u094d\u0924\u0947 \u0938\u094d\u0932\u093e\u0907\u0921\u0964<br><br>\n\n<b>12.6.3 \u091c\u0917\u0924 Fungi \u092a\u0930\u093f\u092d\u093e\u0937\u093e:<\/b><br>\n\u092c\u0939\u0941\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f (\u0915\u0941\u091b \u090f\u0915\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u092f\u0940\u0938\u094d\u091f) \u092f\u0942\u0915\u0947\u0930\u093f\u092f\u094b\u091f \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u092d\u093f\u0924\u094d\u0924\u093f \u0915\u093e\u0907\u091f\u093f\u0928 \u0915\u0940 \u0935\u093f\u0937\u092e\u092a\u094b\u0937\u0940 \u0905\u0935\u0936\u094b\u0937\u0923 \u0938\u0947 \u092a\u094b\u0937\u0923 \u092e\u0943\u0924 \u0938\u0921\u093c\u0924\u0947 \u092a\u0926\u093e\u0930\u094d\u0925 \u0938\u0947 \u0915\u0941\u091b \u0938\u0939\u091c\u0940\u0935\u0940 \u092a\u0930\u091c\u0940\u0935\u0940 \u0905\u092a\u0918\u091f\u0915 - \u092e\u0936\u0930\u0942\u092e \u092f\u0940\u0938\u094d\u091f \u090f\u0938\u094d\u092a\u0930\u091c\u093f\u0932\u0938\u0964<br>\n\n<\/div><\/div>\n\n<div id=\"d12-3\" style=\"display:none;\"><div style=\"background:#2e7d32;color:#fff;padding:6px 14px;border-radius:20px;font-size:13px;font-weight:bold;display:inline-block;margin-bottom:8px;\">\ud83d\udfe2 \u092d\u093e\u0917 3\/6 - Plantae \u0915\u0947 5 \u0935\u0930\u094d\u0917<\/div><div style=\"background:#fff;border:1.5px solid #1b5e20;border-radius:10px;padding:12px;font-size:14px;line-height:1.9;height:580px;overflow-y:auto;\">\n\n<b>12.6.4 \u091c\u0917\u0924 Plantae \u092a\u0930\u093f\u092d\u093e\u0937\u093e - \u092c\u0939\u0941\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u0938\u094d\u0935\u092a\u094b\u0937\u0940 \u092f\u0942\u0915\u0947\u0930\u093f\u092f\u094b\u091f \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u092d\u093f\u0924\u094d\u0924\u093f \u0938\u0947\u0932\u094d\u092f\u0942\u0932\u094b\u091c \u0935\u093e\u0932\u0940 - \u092a\u0947\u091c 237:<\/b><br>\n\u092a\u094c\u0927\u0947 \u092c\u0939\u0941\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u0938\u094d\u0935\u092a\u094b\u0937\u0940 \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0936 \u0938\u0902\u0936\u094d\u0932\u0947\u0937\u0923 \u0915\u0930\u0924\u0947 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u0915\u0920\u094b\u0930 \u092d\u093f\u0924\u094d\u0924\u093f \u092e\u0941\u0916\u094d\u092f \u0930\u0942\u092a \u0938\u0947 \u0938\u0947\u0932\u094d\u092f\u0942\u0932\u094b\u091c \u0938\u0947 \u0938\u0939\u093e\u0930\u093e \u0938\u0941\u0930\u0915\u094d\u0937\u093e\u0964 \u0938\u092d\u0940 \u092a\u094c\u0927\u0947 Plantae \u092e\u0947\u0902\u0964 \u0905\u0927\u093f\u0915\u093e\u0902\u0936 \u0916\u093e\u0926\u094d\u092f \u0936\u094d\u0930\u0943\u0902\u0916\u0932\u093e \u0915\u093e \u0906\u0927\u093e\u0930 \u0911\u0915\u094d\u0938\u0940\u091c\u0928 \u091b\u094b\u0921\u093c\u0924\u0947 \u091c\u0940\u0935\u0928 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u091c\u0930\u0942\u0930\u0940\u0964 Plantae \u0915\u094b 5 \u0935\u0930\u094d\u0917\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u092c\u093e\u0901\u091f\u093e\u0964<br><br>\n\n<b>\u0935\u0930\u094d\u0917 1: Thallophyta (\u0936\u0948\u0935\u093e\u0932) - \u0906\u0926\u093f\u092e \u092a\u094c\u0927\u0947 - \u0925\u0948\u0932\u0938 = \u0905\u0935\u093f\u092d\u0947\u0926\u093f\u0924 \u0936\u0930\u0940\u0930 \u092b\u093e\u0907\u091f\u0949\u0928 = \u092a\u094c\u0927\u093e:<\/b><br>\n\u0938\u092c\u0938\u0947 \u0938\u0930\u0932 \u0930\u0942\u092a \u0905\u0927\u093f\u0915\u0924\u0930 \u092a\u093e\u0928\u0940 \u0928\u092e \u0935\u093e\u0924\u093e\u0935\u0930\u0923 \u092e\u0947\u0902 \u0925\u0948\u0932\u0938 \u0938\u0930\u0932 \u0936\u0930\u0940\u0930 \u0938\u0940\u0927\u0947 \u0917\u0948\u0938 \u092a\u094b\u0937\u0915 \u092a\u093e\u0928\u0940 \u0915\u093e \u0906\u0926\u093e\u0928-\u092a\u094d\u0930\u0926\u093e\u0928 \u091c\u0932\u0940\u092f \u0906\u0935\u093e\u0938 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0905\u0928\u0941\u0915\u0942\u0932\u093f\u0924 \u0909\u0926\u093e\u0939\u0930\u0923 Spirogyra Fig 12.9\u0964 \u0932\u093e\u0907\u0915\u0947\u0928 \u0938\u092b\u0947\u0926-\u0939\u0930\u0940 \u0927\u092c\u094d\u092c\u0947 \u092a\u0947\u0921\u093c \u0924\u0928\u0947 \u0928\u092e \u0926\u0940\u0935\u093e\u0930 \u092a\u0924\u094d\u0925\u0930 \u092a\u0930 \u092a\u094d\u0930\u0926\u0942\u0937\u0923 \u092e\u0941\u0915\u094d\u0924 \u0935\u093e\u0924\u093e\u0935\u0930\u0923 \u0915\u0947 \u0938\u0902\u0915\u0947\u0924\u0915 \u0935\u093e\u092f\u0941 \u092a\u094d\u0930\u0926\u0942\u0937\u0915\u094b\u0902 \u0938\u0947 \u0930\u0902\u0917 \u092c\u0926\u0932\u0924\u0947 \u0936\u094b\u0927\u0915\u0930\u094d\u0924\u093e \u0930\u0902\u0917 \u0938\u0947 \u092a\u094d\u0930\u0926\u0942\u0937\u0915 \u0938\u093e\u0902\u0926\u094d\u0930\u0924\u093e \u092a\u0924\u093e \u0932\u0917\u093e\u0924\u0947 \u092a\u094d\u0930\u093e\u0915\u0943\u0924\u093f\u0915 \u091c\u0948\u0935 \u0938\u0902\u0915\u0947\u0924\u0915 \u0935\u093e\u092f\u0941 \u0917\u0941\u0923\u0935\u0924\u094d\u0924\u093e \u092e\u093e\u092a\u0928\u0964 \u0917\u093e\u0901\u0935 \u0935\u093e\u0932\u0947 \u0935\u0928 \u0909\u092a\u091c \u0926\u0948\u0928\u093f\u0915 \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u0915\u0941\u091b \u0932\u093e\u0907\u0915\u0947\u0928 \u092a\u0924\u094d\u0925\u0930 \u0915\u0947 \u092b\u0942\u0932 \u092e\u0938\u093e\u0932\u093e \u0915\u0941\u091b \u0926\u0935\u093e\u090f\u0901 \u0930\u0902\u0917 \u092c\u0928\u093e\u0928\u0947 \u092a\u094d\u0930\u093e\u091a\u0940\u0928 \u0915\u093e\u0932 \u0938\u0947 \u092e\u0948\u0930\u0942\u0928 \u092c\u0948\u0902\u0917\u0928\u0940 \u092c\u0930\u0917\u0902\u0921\u0940 \u090a\u0928\u0940 \u0930\u0947\u0936\u092e\u0940 \u0915\u092a\u0921\u093c\u0947\u0964 \u091c\u0948\u0935\u093f\u0915 \u0930\u0942\u092a \u0938\u0947 \u0938\u0939\u091c\u0940\u0935\u0940 \u092a\u093e\u0930\u0938\u094d\u092a\u0930\u093f\u0915 \u0926\u094b \u091c\u0940\u0935\u094b\u0902 \u0915\u093e - \u090f\u0915 \u0938\u094d\u0935\u092a\u094b\u0937\u0940 \u0936\u0948\u0935\u093e\u0932 \u0926\u0942\u0938\u0930\u093e \u0935\u093f\u0937\u092e\u092a\u094b\u0937\u0940 \u0915\u0935\u0915 - \u0915\u0935\u0915 \u0938\u0941\u0930\u0915\u094d\u0937\u093e \u0936\u0948\u0935\u093e\u0932 \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0936 \u0938\u0902\u0936\u094d\u0932\u0947\u0937\u0923 \u092d\u094b\u091c\u0928\u0964 \u0915\u0941\u091b \u091c\u0939\u0930\u0940\u0932\u0947 \u0907\u0938\u0932\u093f\u090f \u0938\u0939\u0940 \u0935\u0930\u094d\u0917\u0940\u0915\u0930\u0923 \u092a\u0939\u091a\u093e\u0928 \u091c\u0930\u0942\u0930\u0940\u0964<br><br>\n\n<b>\u0935\u0930\u094d\u0917 2: Bryophyta - \u091c\u092e\u0940\u0928 \u092a\u0930 \u092a\u0939\u0932\u093e \u0915\u0926\u092e \u092b\u093f\u0930 \u092d\u0940 \u092a\u093e\u0928\u0940 \u091a\u093e\u0939\u093f\u090f - \u092c\u094d\u0930\u093e\u092f\u0949\u0928 = \u0915\u093e\u0908:<\/b><br>\n\u0915\u093e\u0908 \u0932\u093f\u0935\u0930\u0935\u0930\u094d\u091f Fig 12.10 \u091c\u0948\u0938\u0947 Marchantia \u0914\u0930 Moss - \u092a\u093e\u0928\u0940 \u0938\u0947 \u091c\u092e\u0940\u0928 \u092a\u0930 \u092e\u0939\u0924\u094d\u0935\u092a\u0942\u0930\u094d\u0923 \u092c\u0926\u0932\u093e\u0935 \u0928\u092e \u091b\u093e\u092f\u093e\u0926\u093e\u0930 \u091c\u0917\u0939\u094b\u0902 \u0939\u0930\u0940 \u091a\u091f\u093e\u0908 \u0928\u092e \u091a\u091f\u094d\u091f\u093e\u0928\u094b\u0902 \u092a\u0941\u0930\u093e\u0928\u0940 \u0907\u092e\u093e\u0930\u0924\u094b\u0902 \u0926\u0940\u0935\u093e\u0930\u094b\u0902 \u092e\u093f\u091f\u094d\u091f\u0940 \u0938\u0924\u0939 \u092a\u0930 \u0916\u093e\u0938\u0915\u0930 \u092e\u093e\u0928\u0938\u0942\u0928 \u092e\u0947\u0902 \u0939\u0930\u0947 \u091a\u091f\u093e\u0908\u0964 Thallophyta \u0938\u0947 \u0905\u0927\u093f\u0915 \u0935\u093f\u092d\u0947\u0926\u093f\u0924 \u0936\u0930\u0940\u0930 \u091c\u0921\u093c \u091c\u0948\u0938\u0940 \u0938\u0902\u0930\u091a\u0928\u093e \u0930\u093e\u0907\u091c\u0949\u0907\u0921 \u0924\u0928\u093e \u092a\u0924\u094d\u0924\u0940 \u091c\u0948\u0938\u0940 \u0938\u0930\u0932 \u0938\u0902\u0930\u091a\u0928\u093e\u090f\u0901\u0964<br><br>\n\n<b>\u0935\u0930\u094d\u0917 3: Pteridophyta - \u0938\u0902\u0935\u0939\u0928\u0940 \u092a\u094c\u0927\u0947 \u092c\u0940\u091c \u0930\u0939\u093f\u0924 - \u092a\u0939\u0932\u093e \u0938\u0902\u0935\u0939\u0928\u0940:<\/b><br>\n\u092b\u0930\u094d\u0928 \u091c\u0948\u0938\u0947 - \u091c\u0921\u093c \u0924\u0928\u093e \u092a\u0924\u094d\u0924\u0940 \u092e\u0947\u0902 \u0935\u093f\u092d\u0947\u0926\u093f\u0924 \u0938\u0902\u0935\u0939\u0928\u0940 \u090a\u0924\u0915 \u091c\u093e\u0907\u0932\u092e \u092b\u094d\u0932\u094b\u090f\u092e \u092a\u0939\u0932\u0940 \u092c\u093e\u0930, \u092c\u0940\u091c \u0928\u0939\u0940\u0902 \u092c\u0940\u091c\u093e\u0923\u0941 \u0938\u0947 \u092a\u094d\u0930\u091c\u0928\u0928 \u0928\u092e \u091b\u093e\u092f\u093e\u0926\u093e\u0930 \u091c\u0917\u0939\u094b\u0902\u0964 \u0925\u0948\u0932\u094b\u092b\u093e\u0907\u091f\u093e \u092c\u094d\u0930\u093e\u092f\u094b\u092b\u093e\u0907\u091f\u093e \u0938\u0947 \u0905\u0902\u0924\u0930 \u091c\u093e\u0907\u0932\u092e \u092b\u094d\u0932\u094b\u090f\u092e \u0915\u0940 \u0909\u092a\u0938\u094d\u0925\u093f\u0924\u093f\u0964<br><br>\n\n<b>\u0935\u0930\u094d\u0917 4: Gymnosperm - \u0928\u0917\u094d\u0928 \u092c\u0940\u091c - \u091c\u093f\u092e\u094d\u0928\u094b = \u0928\u0917\u094d\u0928 \u0938\u094d\u092a\u0930\u094d\u092e = \u092c\u0940\u091c:<\/b><br>\n\u092c\u0940\u091c \u0928\u0917\u094d\u0928 \u092b\u0932 \u092e\u0947\u0902 \u092c\u0902\u0926 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u092a\u093e\u0907\u0928 \u0926\u0947\u0935\u0926\u093e\u0930 \u0938\u093e\u0907\u0915\u0938 - \u092c\u0939\u0941\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u0938\u094d\u0935\u092a\u094b\u0937\u0940 \u0938\u0902\u0935\u0939\u0928\u0940 \u092c\u0940\u091c \u092c\u0928\u0924\u0947 \u0932\u0947\u0915\u093f\u0928 \u092b\u0932 \u0928\u0939\u0940\u0902\u0964<br><br>\n\n<b>\u0935\u0930\u094d\u0917 5: Angiosperm - \u0906\u0935\u0943\u0924 \u092c\u0940\u091c\u0940 - \u092b\u0942\u0932 \u0935\u093e\u0932\u0947 \u092a\u094c\u0927\u0947 - \u0938\u092c\u0938\u0947 \u0935\u093f\u0915\u0938\u093f\u0924:<\/b><br>\n\u092c\u0940\u091c \u092b\u0932 \u092e\u0947\u0902 \u092c\u0902\u0926 \u092b\u0942\u0932 \u092c\u0928\u0924\u0947 \u092b\u0932 \u092c\u0928\u0924\u0947 \u0938\u092c\u0938\u0947 \u0935\u093f\u0915\u0938\u093f\u0924 \u092c\u0939\u0941\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u0938\u094d\u0935\u092a\u094b\u0937\u0940 \u0938\u0902\u0935\u0939\u0928\u0940 - \u090f\u0915\u092c\u0940\u091c\u092a\u0924\u094d\u0930\u0940 \u0926\u094d\u0935\u093f\u092c\u0940\u091c\u092a\u0924\u094d\u0930\u0940 \u092e\u0947\u0902 \u092c\u093e\u0901\u091f\u093e\u0964<br><br>\n\n\u0938\u093f\u0926\u094d\u0927\u093e\u0902\u0924: \u092a\u093e\u0926\u092a \u0935\u0930\u094d\u0917\u0940\u0915\u0930\u0923 \u0935\u093f\u0915\u093e\u0938 \u0915\u094d\u0930\u092e \u0926\u093f\u0916\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948 - \u0938\u0930\u0932 \u0925\u0948\u0932\u0938 \u2192 \u0930\u093e\u0907\u091c\u0949\u0907\u0921 \u2192 \u0938\u0902\u0935\u0939\u0928\u0940 \u2192 \u0928\u0917\u094d\u0928 \u092c\u0940\u091c \u2192 \u092b\u0932 \u092e\u0947\u0902 \u092c\u0902\u0926 \u092c\u0940\u091c \u092b\u0942\u0932\u0964<br>\n\n<\/div><\/div>\n\n<div id=\"d12-4\" style=\"display:none;\"><div style=\"background:#4a148c;color:#fff;padding:6px 14px;border-radius:20px;font-size:13px;font-weight:bold;display:inline-block;margin-bottom:8px;\">\ud83d\udfe3 \u092d\u093e\u0917 4\/6 - Animalia \u0905\u0915\u0936\u0947\u0930\u0941\u0915\u0940<\/div><div style=\"background:#fff;border:1.5px solid #1b5e20;border-radius:10px;padding:12px;font-size:14px;line-height:1.9;height:580px;overflow-y:auto;\">\n\n<b>12.6.5 \u091c\u0917\u0924 Animalia \u092a\u0930\u093f\u092d\u093e\u0937\u093e - \u092c\u0939\u0941\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u0935\u093f\u0937\u092e\u092a\u094b\u0937\u0940 \u092f\u0942\u0915\u0947\u0930\u093f\u092f\u094b\u091f \u092c\u093f\u0928\u093e \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u092d\u093f\u0924\u094d\u0924\u093f:<\/b><br>\n\u092c\u0939\u0941\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u0935\u093f\u0937\u092e\u092a\u094b\u0937\u0940 \u092f\u0942\u0915\u0947\u0930\u093f\u092f\u094b\u091f \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u092d\u093f\u0924\u094d\u0924\u093f \u0928\u0939\u0940\u0902, \u091a\u0932\u0928\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0915\u094d\u0937\u092e\u0964 \u0926\u094b \u092d\u093e\u0917\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 - Non-chordata \u0905\u0915\u0936\u0947\u0930\u0941\u0915\u0940 \u0914\u0930 Chordata \u0915\u0936\u0947\u0930\u0941\u0915\u0940 \u0928\u094b\u091f\u094b\u0915\u0949\u0930\u094d\u0921 \u0917\u0920\u0928 \u0915\u0947 \u0906\u0927\u093e\u0930 \u092a\u0930\u0964<br><br>\n\n<b>Non-chordata 8 \u092b\u093e\u0907\u0932\u092e - \u0905\u0915\u0936\u0947\u0930\u0941\u0915\u0940 - \u0928\u094b\u091f\u094b\u0915\u0949\u0930\u094d\u0921 \u0928\u0939\u0940\u0902:<\/b><br>\n1. Porifera - \u0938\u092c\u0938\u0947 \u0938\u0930\u0932 \u0936\u0930\u0940\u0930 \u092f\u094b\u091c\u0928\u093e - \u091b\u093f\u0926\u094d\u0930 \u0935\u093e\u0932\u0947 - \u0938\u091a\u094d\u091a\u0947 \u090a\u0924\u0915 \u0905\u0902\u0917 \u0928\u0939\u0940\u0902 - \u0938\u094d\u092a\u0902\u091c \u0909\u0926\u093e\u0939\u0930\u0923 - \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u092d\u093f\u0924\u094d\u0924\u093f \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u091d\u093f\u0932\u094d\u0932\u0940 \u0909\u092a\u0938\u094d\u0925\u093f\u0924\u093f \u0907\u0938\u0932\u093f\u090f \u091c\u0902\u0924\u0941 \u091c\u0917\u0924 \u092e\u0947\u0902 - \u0935\u093f\u0937\u092e\u092a\u094b\u0937\u0940\u0964<br>\n2. Cnidaria - \u091c\u0947\u0932\u0940\u092b\u093f\u0936 \u0915\u094b\u0930\u0932 - \u0926\u094d\u0935\u093f\u0938\u094d\u0924\u0930\u0940\u092f - \u0926\u0902\u0936 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e\u090f\u0901\u0964<br>\n3. Platyhelminthes - \u091a\u092a\u091f\u0947 \u0915\u0943\u092e\u093f - \u0924\u094d\u0930\u093f\u0938\u094d\u0924\u0930\u0940\u092f - \u0926\u094d\u0935\u093f\u092a\u093e\u0930\u094d\u0936\u094d\u0935 \u0938\u092e\u092e\u093f\u0924 - \u0936\u0930\u0940\u0930 \u0917\u0941\u0939\u093e \u0928\u0939\u0940\u0902\u0964<br>\n4. Nematoda - \u0917\u094b\u0932 \u0915\u0943\u092e\u093f - \u092c\u0947\u0932\u0928\u093e\u0915\u093e\u0930 - \u0915\u0942\u091f \u0917\u0941\u0939\u093e\u0964<br>\n5. Annelida - \u0916\u0902\u0921\u093f\u0924 \u0915\u0943\u092e\u093f - \u0915\u0947\u0902\u091a\u0941\u0906 - \u0935\u093e\u0938\u094d\u0924\u0935\u093f\u0915 \u0917\u0941\u0939\u093e \u0916\u0902\u0921\u093f\u0924 \u0936\u0930\u0940\u0930\u0964<br>\n6. Arthropoda - \u0938\u092c\u0938\u0947 \u092c\u0921\u093c\u093e \u092b\u093e\u0907\u0932\u092e - \u0938\u0902\u0927\u093f\u092a\u093e\u0926 - \u091c\u094b\u0921\u093c \u0935\u093e\u0932\u0947 \u092a\u0948\u0930 - \u0926\u094d\u0935\u093f\u092a\u093e\u0930\u094d\u0936\u094d\u0935 \u0938\u092e\u092e\u093f\u0924 \u0916\u0902\u0921\u093f\u0924 \u0915\u093e\u0907\u091f\u093f\u0928 \u092c\u093e\u0939\u094d\u092f \u0915\u0902\u0915\u093e\u0932 - \u0915\u0940\u091f \u092e\u0947\u0902 6 \u092a\u0948\u0930 - \u0915\u0940\u091f \u092a\u0939\u091a\u093e\u0928 \u0926\u094d\u0935\u093f\u092a\u093e\u0930\u094d\u0936\u094d\u0935 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0936\u0930\u0940\u0930 \u092a\u0930 \u091c\u094b\u0921\u093c \u0935\u093e\u0932\u0947 \u092a\u0948\u0930 - \u0909\u0926\u093e\u0939\u0930\u0923 \u0924\u093f\u0924\u0932\u0940 \u092e\u0915\u0921\u093c\u0940\u0964<br>\n7. Mollusca - \u0915\u094b\u092e\u0932 \u0936\u0930\u0940\u0930 - \u0918\u094b\u0902\u0918\u093e \u0911\u0915\u094d\u091f\u094b\u092a\u0938 - \u092e\u093e\u0902\u0938\u0932 \u092a\u0948\u0930\u0964<br>\n8. Echinodermata - \u0936\u0942\u0932\u091a\u0930\u094d\u092e\u0940 - \u0938\u092e\u0941\u0926\u094d\u0930\u0940 \u0924\u093e\u0930\u093e - \u092a\u0902\u091a\u0924\u092f\u0940 \u0938\u092e\u092e\u093f\u0924 \u0935\u092f\u0938\u094d\u0915 \u092e\u0947\u0902 - \u091c\u0932 \u0938\u0902\u0935\u0939\u0928\u0940 \u0924\u0902\u0924\u094d\u0930\u0964<br><br>\n\n<b>Chordata - \u0928\u094b\u091f\u094b\u0915\u0949\u0930\u094d\u0921 \u0909\u092a\u0938\u094d\u0925\u093f\u0924 \u0915\u092e \u0938\u0947 \u0915\u092e \u091c\u0940\u0935\u0928 \u092e\u0947\u0902 \u090f\u0915 \u092c\u093e\u0930:<\/b><br>\nProtochordates \u0938\u0902\u0915\u094d\u0930\u092e\u0923 \u0905\u0915\u0936\u0947\u0930\u0941\u0915\u0940 \u0938\u0947 \u0915\u0936\u0947\u0930\u0941\u0915\u0940 - \u0915\u092e \u0938\u0947 \u0915\u092e \u090f\u0915 \u092c\u093e\u0930 \u0928\u094b\u091f\u094b\u0915\u0949\u0930\u094d\u0921 - \u0909\u0926\u093e\u0939\u0930\u0923 \u092c\u0948\u0932\u0947\u0928\u094b\u0917\u094d\u0932\u0949\u0938\u0938\u0964<br>\nVertebrates - \u0930\u0940\u0922\u093c \u0915\u0940 \u0939\u0921\u094d\u0921\u0940 \u0935\u093e\u0932\u0947 - \u0915\u0936\u0947\u0930\u0941\u0915 \u0926\u0902\u0921 (\u0930\u0940\u0922\u093c) \u0906\u0902\u0924\u0930\u093f\u0915 \u0915\u0902\u0915\u093e\u0932 \u0936\u0930\u0940\u0930 \u0938\u0939\u093e\u0930\u093e \u092e\u0938\u094d\u0924\u093f\u0937\u094d\u0915 \u0930\u0940\u0922\u093c \u0915\u0940 \u0939\u0921\u094d\u0921\u0940 \u091c\u0948\u0938\u0947 \u092e\u0939\u0924\u094d\u0935\u092a\u0942\u0930\u094d\u0923 \u0905\u0902\u0917\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0938\u0941\u0930\u0915\u094d\u0937\u093e \u092c\u0921\u093c\u093e \u0936\u0930\u0940\u0930 \u0906\u0915\u093e\u0930 \u0915\u0941\u0936\u0932 \u0917\u0924\u093f \u091c\u091f\u093f\u0932 \u0905\u0902\u0917 \u092a\u094d\u0930\u0923\u093e\u0932\u0940 \u0909\u0928\u094d\u0928\u0924 \u0938\u0902\u0935\u0947\u0926\u0940 \u0915\u094d\u0937\u092e\u0924\u093e\u090f\u0901 \u0938\u092e\u0928\u094d\u0935\u093f\u0924 \u0935\u094d\u092f\u0935\u0939\u093e\u0930\u0964 5 \u0938\u092e\u0942\u0939 - \u092e\u091b\u0932\u0940 \u0909\u092d\u092f\u091a\u0930 \u0938\u0930\u0940\u0938\u0943\u092a \u092a\u0915\u094d\u0937\u0940 \u0938\u094d\u0924\u0928\u0927\u093e\u0930\u0940 \u0906\u0935\u093e\u0938 \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u0936\u0930\u0940\u0930 \u0906\u0935\u0930\u0923 \u092a\u094d\u0930\u091c\u0928\u0928 \u0915\u0947 \u0935\u094d\u092f\u093e\u092a\u0915 \u092a\u0948\u091f\u0930\u094d\u0928 \u092a\u0930\u0964<br>\n- \u092e\u091b\u0932\u0940 - \u092a\u0902\u0916 \u0917\u093f\u0932 \u092a\u093e\u0928\u0940 \u092e\u0947\u0902 \u0917\u0924\u093f \u0938\u093e\u0902\u0938\u0964<br>\n- \u0909\u092d\u092f\u091a\u0930 - \u091c\u0932 \u0925\u0932 \u0926\u094b\u0928\u094b\u0902 - \u092e\u0947\u0902\u0922\u0915 - \u091c\u0932\u0940\u092f \u0936\u094d\u0935\u0938\u0928 \u092a\u094d\u0930\u093e\u0930\u0902\u092d\u093f\u0915 \u091c\u0940\u0935\u0928 \u091a\u0930\u0923 \u092e\u0947\u0902\u0964<br>\n- \u0938\u0930\u0940\u0938\u0943\u092a - \u0930\u0947\u0902\u0917\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u0947 - \u0936\u0932\u094d\u0915 - \u0905\u0902\u0921\u0947\u0964<br>\n- \u092a\u0915\u094d\u0937\u0940 - \u092a\u0902\u0916 \u0916\u094b\u0916\u0932\u0940 \u0939\u0921\u094d\u0921\u093f\u092f\u093e\u0901 \u0909\u0921\u093c\u093e\u0928 \u0938\u0902\u092d\u0935\u0964<br>\n- \u0938\u094d\u0924\u0928\u0927\u093e\u0930\u0940 - \u0935\u0938\u093e \u092d\u0902\u0921\u093e\u0930\u0923 \u090a\u0901\u091f \u092e\u094b\u091f\u0940 \u092b\u0930 \u0927\u094d\u0930\u0941\u0935\u0940\u092f \u092d\u093e\u0932\u0942 \u091a\u0930\u092e \u0938\u094d\u0925\u093f\u0924\u093f\u092f\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u091c\u0940\u0935\u093f\u0924 \u0930\u0939\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0938\u0902\u0930\u091a\u0928\u093e\u0924\u094d\u092e\u0915 \u0935\u093f\u0936\u0947\u0937\u0924\u093e\u090f\u0901 - \u0938\u094d\u0924\u0928 \u0917\u094d\u0930\u0902\u0925\u093f\u092f\u093e\u0901 \u0905\u0924\u093f\u0930\u093f\u0915\u094d\u0924 \u0938\u0902\u0930\u091a\u0928\u093e\u0924\u094d\u092e\u0915 \u0915\u093e\u0930\u094d\u092f\u093e\u0924\u094d\u092e\u0915 \u092a\u0930\u093f\u0935\u0930\u094d\u0924\u0928 \u091b\u094b\u091f\u0947 \u092c\u091a\u094d\u091a\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u091c\u0940\u0935\u093f\u0924 \u0930\u0939\u0928\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0941\u0927\u093e\u0930\u0964 \u0938\u092d\u0940 \u0935\u093f\u0936\u0947\u0937\u0924\u093e\u090f\u0901 \u092a\u0930\u0938\u094d\u092a\u0930 \u091c\u0941\u0921\u093c\u0940\u0902 \u0905\u0932\u0917-\u0905\u0932\u0917 \u0915\u0936\u0947\u0930\u0941\u0915\u0940 \u091c\u0940\u0935\u093f\u0924 \u0930\u0939\u0928\u0947 \u0915\u0940 \u091a\u0941\u0928\u094c\u0924\u093f\u092f\u094b\u0902 \u0938\u0947 \u0915\u0948\u0938\u0947 \u0928\u093f\u092a\u091f\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u0926\u093f\u0916\u093e\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0902 - \u0935\u093f\u0935\u093f\u0927\u0924\u093e \u092a\u0930\u094d\u092f\u093e\u0935\u0930\u0923 \u0938\u094d\u0925\u093f\u0924\u093f\u092f\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u092a\u093e\u090f \u091c\u093e\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u0947 \u0936\u0930\u0940\u0930 \u0930\u0942\u092a\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0935\u093f\u0938\u094d\u0924\u0943\u0924 \u0936\u094d\u0930\u0943\u0902\u0916\u0932\u093e \u0926\u0930\u094d\u0936\u093e\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964<br><br>\n\n<b>\u091c\u0948\u0935 \u0935\u093f\u0935\u093f\u0927\u0924\u093e \u0916\u0924\u0930\u0947 \u092e\u0947\u0902 - \u092a\u0947\u091c 247:<\/b><br>\n\u0939\u0930 \u092a\u094d\u0930\u091c\u093e\u0924\u093f \u092c\u0921\u093c\u0940 \u091b\u094b\u091f\u0940 \u092a\u094d\u0930\u0915\u0943\u0924\u093f \u092e\u0947\u0902 \u092e\u0939\u0924\u094d\u0935\u092a\u0942\u0930\u094d\u0923 \u092d\u0942\u092e\u093f\u0915\u093e - \u092a\u094c\u0927\u0947 \u092d\u094b\u091c\u0928 \u0911\u0915\u094d\u0938\u0940\u091c\u0928 \u091c\u093e\u0928\u0935\u0930 \u092a\u0930\u093e\u0917\u0923 \u092c\u0940\u091c \u092b\u0948\u0932\u093e\u0935 \u0938\u0942\u0915\u094d\u0937\u094d\u092e\u091c\u0940\u0935 \u092a\u094b\u0937\u0915 \u092a\u0941\u0928\u0903 \u091a\u0915\u094d\u0930\u0923\u0964 \u092e\u093e\u0928\u0935 \u0917\u0924\u093f\u0935\u093f\u0927\u093f\u092f\u093e\u0901 \u092a\u094d\u0930\u0926\u0942\u0937\u0923 \u091c\u0902\u0917\u0932 \u0915\u093e\u091f\u0928\u093e \u0938\u0902\u0938\u093e\u0927\u0928\u094b\u0902 \u0915\u093e \u0905\u0924\u093f \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u091c\u0932\u0935\u093e\u092f\u0941 \u092a\u0930\u093f\u0935\u0930\u094d\u0924\u0928 \u091c\u0948\u0935 \u0935\u093f\u0935\u093f\u0927\u0924\u093e \u0918\u091f\u093e \u0930\u0939\u0940\u0964 \u090f\u0915 \u092a\u094d\u0930\u091c\u093e\u0924\u093f \u0917\u093e\u092f\u092c \u0926\u0942\u0938\u0930\u094b\u0902 \u092a\u0930 \u0928\u093f\u0930\u094d\u092d\u0930 \u0938\u0902\u0916\u094d\u092f\u093e \u0918\u091f \u0905\u0902\u0924 \u092e\u0947\u0902 \u0917\u093e\u092f\u092c \u092d\u0940\u0964<br>\n\n<\/div><\/div>\n\n<div id=\"d12-5\" style=\"display:none;\"><div style=\"background:#bf360c;color:#fff;padding:6px 14px;border-radius:20px;font-size:13px;font-weight:bold;display:inline-block;margin-bottom:8px;\">\ud83d\udd34 \u092d\u093e\u0917 5\/6 - \u092a\u0926\u093e\u0928\u0941\u0915\u094d\u0930\u092e \u0935\u0948\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928\u093f\u0915 \u0928\u093e\u092e<\/div><div style=\"background:#fff;border:1.5px solid #1b5e20;border-radius:10px;padding:12px;font-size:14px;line-height:1.9;height:580px;overflow-y:auto;\">\n\n<b>12.7.1 \u0935\u0930\u094d\u0917\u0940\u0915\u0930\u0923 \u0915\u0940 \u092a\u0926\u093e\u0928\u0941\u0915\u094d\u0930\u092e \u092a\u094d\u0930\u0915\u0943\u0924\u093f - \u092a\u0947\u091c 244 Fig 12.17 \u092a\u093f\u0930\u093e\u092e\u093f\u0921:<\/b><br>\n\u0935\u0930\u094d\u0917\u0940\u0915\u0930\u0923 \u091a\u0930\u0923-\u0926\u0930-\u091a\u0930\u0923 \u0915\u094d\u0930\u092e \u092c\u0939\u0941\u0924 \u0935\u094d\u092f\u093e\u092a\u0915 \u0938\u092e\u0942\u0939\u094b\u0902 \u0938\u0947 \u0936\u0941\u0930\u0942 \u091b\u094b\u091f\u0947 \u0914\u0930 \u0905\u0927\u093f\u0915 \u0935\u093f\u0936\u093f\u0937\u094d\u091f \u0915\u0940 \u0913\u0930\u0964 \u092a\u094d\u0930\u0924\u094d\u092f\u0947\u0915 \u0928\u093f\u091a\u0932\u0947 \u0938\u094d\u0924\u0930 \u092a\u0930 \u091c\u0940\u0935 \u0905\u0927\u093f\u0915 \u0938\u093e\u092e\u093e\u0928\u094d\u092f \u0932\u0915\u094d\u0937\u0923 \u0938\u093e\u091d\u093e \u0915\u0930\u0924\u0947\u0964 \u0939\u0930 \u0928\u093f\u091a\u0932\u093e \u0938\u092e\u0942\u0939 \u090a\u092a\u0930 \u0935\u093e\u0932\u0947 \u0938\u092e\u0942\u0939 \u0915\u093e \u0939\u093f\u0938\u094d\u0938\u093e\u0964<br>\n<b>Kingdom \u2192 Phylum \u2192 Class \u2192 Order \u2192 Family \u2192 Genus \u2192 Species<\/b><br>\n\u092a\u0924\u093e \u091c\u0948\u0938\u093e \u0915\u093e\u092e \u0915\u0930\u0924\u093e - \u0918\u0930 \u0915\u093e \u092a\u0924\u093e \u091c\u0917\u0939 \u0920\u0940\u0915 \u0922\u0942\u0902\u0922\u0928\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u092e\u0926\u0926 \u091c\u0948\u0938\u0947 \u0935\u0930\u094d\u0917\u0940\u0915\u0930\u0923 \u0935\u0948\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928\u093f\u0915\u094b\u0902 \u0915\u094b \u092a\u0939\u091a\u093e\u0928 \u0924\u0941\u0932\u0928\u093e \u0905\u0927\u094d\u092f\u092f\u0928 \u0938\u091f\u0940\u0915 \u0914\u0930 \u0938\u092e\u091d\u0928\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u092e\u0926\u0926 \u0915\u0948\u0938\u0947 \u0938\u0902\u092c\u0902\u0927\u093f\u0924 \u0939\u0948\u0902\u0964<br>\n\u0909\u0926\u093e\u0939\u0930\u0923 \u092c\u093e\u0918: Kingdom Animalia Phylum Chordata Sub-phylum Vertebrata Class Mammalia Order Carnivora Family Felidae Genus Panthera Species P. tigris - Genus Panthera \u0917\u0930\u094d\u091c\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u0940 \u092c\u093f\u0932\u094d\u0932\u093f\u092f\u093e\u0901 \u0917\u0930\u094d\u091c\u0928\u0947 \u0915\u0940 \u0915\u094d\u0937\u092e\u0924\u093e \u0938\u092e\u093e\u0928 \u0916\u094b\u092a\u0921\u093c\u0940 \u0938\u0902\u0930\u091a\u0928\u093e \u0906\u0926\u093f\u0964 Species \u0938\u092e\u093e\u0928 \u0935\u094d\u092f\u0915\u094d\u0924\u093f\u092f\u094b\u0902 \u0915\u093e \u0938\u092e\u0942\u0939 \u091c\u094b \u092a\u0930\u0938\u094d\u092a\u0930 \u092a\u094d\u0930\u091c\u0928\u0928 \u0938\u0902\u0924\u093e\u0928 \u092a\u0948\u0926\u093e \u0915\u0930\u0928\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0915\u094d\u0937\u092e\u0964<br>\n\u092e\u091f\u0930: Kingdom Plantae Phylum Magnoliophyta Class Magnoliopsida Order Fabales Family Fabaceae Genus Pisum Species P. sativum\u0964<br>\n\u0928\u093f\u092f\u092e: \u0928\u093f\u091a\u0932\u0947 \u0938\u092e\u0942\u0939 \u092e\u0947\u0902 \u0915\u092e \u0938\u0926\u0938\u094d\u092f \u0932\u0947\u0915\u093f\u0928 \u091c\u094d\u092f\u093e\u0926\u093e \u0938\u093e\u092e\u093e\u0928\u094d\u092f \u0932\u0915\u094d\u0937\u0923 - Genus \u092e\u0947\u0902 Class \u0938\u0947 \u0915\u092e \u0938\u0926\u0938\u094d\u092f \u091c\u094d\u092f\u093e\u0926\u093e \u0938\u092e\u093e\u0928\u0924\u093e\u0964<br><br>\n\n<b>12.8 \u0935\u0948\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928\u093f\u0915 \u0928\u093e\u092e\u0915\u0930\u0923 \u0926\u094d\u0935\u093f\u092a\u0926 \u092a\u094d\u0930\u0923\u093e\u0932\u0940 - \u0932\u093f\u0928\u093f\u092f\u0938 18\u0935\u0940\u0902 \u0936\u0924\u093e\u092c\u094d\u0926\u0940 - \u092a\u0947\u091c 245 Table 12.3:<\/b><br>\n\u092c\u093e\u0918 \u0915\u094b \u0939\u093f\u0902\u0926\u0940 \u092e\u0947\u0902 \u092c\u093e\u0918 \u0924\u092e\u093f\u0932 \u092e\u0947\u0902 \u092a\u0941\u0932\u0940 \u0905\u0902\u0917\u094d\u0930\u0947\u091c\u0940 \u092e\u0947\u0902 \u091f\u093e\u0907\u0917\u0930 \u092b\u094d\u0930\u0947\u0902\u091a \u092e\u0947\u0902 \u091f\u093f\u0917\u094d\u0930\u0947 \u0905\u0932\u0917-\u0905\u0932\u0917 \u0915\u094d\u0937\u0947\u0924\u094d\u0930\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0932\u094b\u0917 \u091a\u0930\u094d\u091a\u093e \u0915\u0930\u0947\u0902 \u0924\u094b \u092d\u094d\u0930\u092e\u0964 \u0907\u0938\u0938\u0947 \u092c\u091a\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0935\u0948\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928\u093f\u0915 \u091c\u0940\u0935\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0928\u093e\u092e\u0915\u0930\u0923 \u0915\u0940 \u0938\u093e\u0930\u094d\u0935\u092d\u094c\u092e\u093f\u0915 \u092a\u094d\u0930\u0923\u093e\u0932\u0940 \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u0915\u0930\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u0926\u094d\u0935\u093f\u092a\u0926 \u0928\u093e\u092e\u0915\u0930\u0923\u0964<br>\n\u0939\u0930 \u091c\u0940\u0935 \u0915\u093e \u0935\u0948\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928\u093f\u0915 \u0928\u093e\u092e \u0926\u094b \u092d\u093e\u0917\u094b\u0902 \u0935\u093e\u0932\u093e \u0932\u0948\u091f\u093f\u0928 \u092f\u093e \u0932\u0948\u091f\u093f\u0928\u0915\u0943\u0924 \u0930\u0942\u092a \u092e\u0947\u0902 - Table 12.3:<br>\n1. Tiger - Panthera tigris<br>\n2. Mango - Mangifera indica<br>\n\u092a\u0939\u0932\u093e \u0936\u092c\u094d\u0926 Panthera \u092f\u093e Mangifera Genus \u0915\u093e \u0928\u093e\u092e \u0928\u093f\u0915\u091f \u0938\u0902\u092c\u0902\u0927\u093f\u0924 \u092a\u094d\u0930\u091c\u093e\u0924\u093f\u092f\u094b\u0902 \u0915\u093e \u0938\u092e\u0942\u0939 \u091c\u094b \u0938\u093e\u092e\u093e\u0928\u094d\u092f \u0932\u0915\u094d\u0937\u0923 \u0938\u093e\u091d\u093e \u0915\u0930\u0924\u0947 \u091c\u0948\u0938\u0947 Panthera tigris (\u092c\u093e\u0918) \u0914\u0930 Panthera leo (\u0936\u0947\u0930) Genus Panthera \u092e\u0947\u0902 - \u0917\u0930\u094d\u091c\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u0940 \u092c\u093f\u0932\u094d\u0932\u093f\u092f\u093e\u0901\u0964 \u0926\u0942\u0938\u0930\u093e \u0936\u092c\u094d\u0926 tigris \u092f\u093e indica Species \u0915\u093e \u0928\u093e\u092e \u0938\u092e\u093e\u0928 \u0935\u094d\u092f\u0915\u094d\u0924\u093f\u092f\u094b\u0902 \u0915\u093e \u0938\u092e\u0942\u0939 \u091c\u094b \u092a\u0930\u0938\u094d\u092a\u0930 \u092a\u094d\u0930\u091c\u0928\u0928 \u0938\u0902\u0924\u093e\u0928 \u092a\u0948\u0926\u093e \u0915\u0930\u0928\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0915\u094d\u0937\u092e\u0964 \u0938\u093e\u0925 \u092e\u0947\u0902 Genus \u0914\u0930 Species \u0928\u093e\u092e \u0926\u0941\u0928\u093f\u092f\u093e \u092d\u0930 \u092e\u0947\u0902 \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u0939\u094b\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u093e \u0905\u0928\u0942\u0920\u093e \u0935\u0948\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928\u093f\u0915 \u0928\u093e\u092e \u092c\u0928\u093e\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964<br><br>\n\n<b>\u0935\u0948\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928\u093f\u0915 \u0928\u093e\u092e \u0932\u093f\u0916\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0928\u093f\u092f\u092e:<\/b><br>\n1. \u0928\u093e\u092e \u0926\u094b \u092d\u093e\u0917\u094b\u0902 \u0935\u093e\u0932\u093e - Genus \u0914\u0930 Species\u0964<br>\n2. Genus \u0928\u093e\u092e \u092c\u0921\u093c\u0947 \u0905\u0915\u094d\u0937\u0930 \u0938\u0947 \u0936\u0941\u0930\u0942 \u092a\u0939\u0932\u0947 \u0906\u0924\u093e \u0909\u0938\u0915\u0947 \u092c\u093e\u0926 Species \u0928\u093e\u092e \u091b\u094b\u091f\u0947 \u0905\u0915\u094d\u0937\u0930\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902\u0964<br>\n3. \u0935\u0948\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928\u093f\u0915 \u0928\u093e\u092e \u091b\u092a\u0928\u0947 \u092a\u0930 \u0907\u091f\u0948\u0932\u093f\u0915 \u092e\u0947\u0902 \u092f\u093e \u0939\u093e\u0925 \u0938\u0947 \u0932\u093f\u0916\u0928\u0947 \u092a\u0930 \u0930\u0947\u0916\u093e\u0902\u0915\u093f\u0924 Fig 12.18\u0964<br><br>\n\n<b>\u0924\u0940\u0928 \u0921\u094b\u092e\u0947\u0928 \u092a\u094d\u0930\u0923\u093e\u0932\u0940 - \u0915\u093e\u0930\u094d\u0932 \u0935\u0942\u091c 1977 - Fig 12.19 - \u092a\u0947\u091c 246:<\/b><br>\n\u092a\u093e\u0901\u091a \u091c\u0917\u0924 \u0935\u0930\u094d\u0917\u0940\u0915\u0930\u0923 \u092a\u093f\u091b\u0932\u0947 \u092a\u094d\u0930\u0923\u093e\u0932\u093f\u092f\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0924\u0941\u0932\u0928\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0905\u0927\u093f\u0915 \u0935\u094d\u092f\u093e\u092a\u0915 \u0924\u0930\u0940\u0915\u093e \u0932\u0947\u0915\u093f\u0928 \u092b\u093f\u0930 \u092d\u0940 \u091c\u0940\u0935\u0928 \u0915\u0940 \u0935\u093f\u0935\u093f\u0927\u0924\u093e \u092a\u0942\u0930\u0940 \u0924\u0930\u0939 \u0938\u092e\u091d\u093e \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0938\u0915\u093e\u0964 \u0938\u0942\u0915\u094d\u0937\u094d\u092e\u0926\u0930\u094d\u0936\u0940 \u0914\u0930 \u0906\u0928\u0941\u0935\u0902\u0936\u093f\u0915 \u0905\u0927\u094d\u092f\u092f\u0928 \u092e\u0947\u0902 \u0928\u0935\u0940\u0928\u0924\u092e \u092a\u094d\u0930\u0917\u0924\u093f \u0928\u0947 \u0907\u0938 \u0935\u0930\u094d\u0917\u0940\u0915\u0930\u0923 \u0915\u094b \u0938\u0902\u0936\u094b\u0927\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u092e\u0926\u0926 \u0915\u0940\u0964 \u0935\u0948\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928\u093f\u0915 DNA \u0938\u094d\u0924\u0930 \u092a\u0930 \u091c\u0940\u0935\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0924\u0941\u0932\u0928\u093e \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0932\u0917\u0947\u0964 \u091c\u0948\u0938\u093e \u0906\u092a\u0928\u0947 Chapter 2 \u092e\u0947\u0902 \u092a\u0922\u093c\u093e \u0939\u0930 \u091c\u0940\u0935\u093f\u0924 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0906\u0928\u0941\u0935\u0902\u0936\u093f\u0915 \u0938\u093e\u092e\u0917\u094d\u0930\u0940 DNA \u0939\u094b\u0924\u0940 \u0939\u0948 \u091c\u094b \u0935\u0943\u0926\u094d\u0927\u093f \u0914\u0930 \u0915\u093e\u0930\u094d\u092f \u0915\u0947 \u0928\u093f\u0930\u094d\u0926\u0947\u0936 \u0932\u0947 \u091c\u093e\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964 \u0938\u092e\u093e\u0928 DNA \u0935\u093e\u0932\u0947 \u091c\u0940\u0935\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0938\u093e\u092e\u093e\u0928\u094d\u092f \u0935\u0902\u0936 \u092e\u093e\u0928\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0906\u0928\u0941\u0935\u0902\u0936\u093f\u0915 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u0947 \u0906\u0927\u093e\u0930 \u092a\u0930 \u0915\u093e\u0930\u094d\u0932 \u0935\u0942\u091c 1977 \u0928\u0947 \u0924\u0940\u0928 \u0921\u094b\u092e\u0947\u0928 \u092a\u094d\u0930\u0923\u093e\u0932\u0940 \u092a\u094d\u0930\u0938\u094d\u0924\u093e\u0935\u093f\u0924 - Bacteria, Archaea, Eukarya - \u092f\u0939 \u092a\u094d\u0930\u0923\u093e\u0932\u0940 \u0926\u093f\u0916\u093e\u0924\u0940 \u0939\u0948 \u0938\u0942\u0915\u094d\u0937\u094d\u092e \u091c\u0940\u0935\u0928 \u0930\u0942\u092a \u092a\u0939\u0932\u0947 \u0938\u0947 \u0915\u0939\u0940\u0902 \u091c\u094d\u092f\u093e\u0926\u093e \u0935\u093f\u0935\u093f\u0927 \u0939\u0948\u0902\u0964<br><br>\n\n<b>\u091c\u0940\u0935\u093e\u0936\u094d\u092e \u0938\u093e\u0915\u094d\u0937\u094d\u092f \u0915\u0947 \u0930\u0942\u092a \u092e\u0947\u0902 - \u092a\u0947\u091c 247:<\/b><br>\n\u0935\u093f\u0935\u093f\u0927\u0924\u093e \u0938\u092e\u092f \u0915\u0947 \u0938\u093e\u0925 \u092c\u0926\u0932\u0924\u0940 \u0939\u0948 \u0907\u0938\u0915\u093e \u0915\u094d\u092f\u093e \u092a\u094d\u0930\u092e\u093e\u0923? \u091c\u0940\u0935\u093e\u0936\u094d\u092e \u091a\u091f\u094d\u091f\u093e\u0928\u094b\u0902 \u0930\u0947\u0924 \u0915\u0940\u091a\u0921\u093c \u0915\u0940 \u092a\u0930\u0924\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0902\u0930\u0915\u094d\u0937\u093f\u0924 \u092a\u094c\u0927\u0947 \u091c\u093e\u0928\u0935\u0930\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0905\u0935\u0936\u0947\u0937\u0964 \u0906\u092e \u0924\u094c\u0930 \u092a\u0930 \u092a\u0941\u0930\u093e\u0928\u0940 \u092a\u0930\u0924\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0930\u0932 \u091c\u0940\u0935 \u0928\u0908 \u092a\u0930\u0924\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0905\u0927\u093f\u0915 \u091c\u091f\u093f\u0932 \u0930\u0942\u092a\u0964 \u0935\u093f\u0936\u093e\u0932 \u0921\u093e\u092f\u0928\u093e\u0938\u094b\u0930 \u0938\u0947 \u0932\u0947\u0915\u0930 \u092a\u094d\u0930\u093e\u0930\u0902\u092d\u093f\u0915 \u092e\u093e\u0928\u0935 \u092a\u094d\u0930\u093e\u091a\u0940\u0928 \u092a\u094c\u0927\u094b\u0902 \u0924\u0915 \u0915\u0941\u091b \u092e\u0939\u0924\u094d\u0935\u092a\u0942\u0930\u094d\u0923 \u091c\u0940\u0935\u093e\u0936\u094d\u092e \u092d\u093e\u0930\u0924 \u092e\u0947\u0902 \u0916\u094b\u091c\u0947 \u0917\u090f\u0964 \u091c\u0940\u0935\u093e\u0936\u094d\u092e \u092a\u094d\u0930\u093e\u0915\u0943\u0924\u093f\u0915 \u0930\u093f\u0915\u0949\u0930\u094d\u0921 \u0915\u0947 \u0930\u0942\u092a \u092e\u0947\u0902 \u0915\u093e\u092e \u0915\u0930\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u091c\u094b \u0938\u092e\u091d\u0928\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u092e\u0926\u0926 \u0915\u0930\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u091c\u0940\u0935\u0928 \u0932\u093e\u0916\u094b\u0902 \u0938\u093e\u0932\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0915\u0948\u0938\u0947 \u092c\u0926\u0932\u093e \u0939\u0948\u0964 \u092c\u093f\u0930\u092c\u0932 \u0938\u093e\u0939\u0928\u0940 \u092a\u094d\u0930\u0916\u094d\u092f\u093e\u0924 \u0935\u0948\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928\u093f\u0915 \u091c\u0940\u0935\u093e\u0936\u094d\u092e \u092a\u094c\u0927\u094b\u0902 \u0915\u093e \u0905\u0927\u094d\u092f\u092f\u0928 \u0915\u093f\u092f\u093e \u092c\u093f\u0930\u092c\u0932 \u0938\u093e\u0939\u0928\u0940 \u092a\u0941\u0930\u093e\u0935\u093f\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928 \u0938\u0902\u0938\u094d\u0925\u093e\u0928 \u0932\u0916\u0928\u090a \u0938\u094d\u0925\u093e\u092a\u093f\u0924 \u0935\u0930\u094d\u0924\u092e\u093e\u0928 \u092a\u094c\u0927\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0909\u0928\u0915\u0947 \u092a\u0942\u0930\u094d\u0935\u091c\u094b\u0902 \u0938\u0947 \u091c\u094b\u0921\u093c\u0928\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u092e\u0926\u0926 \u0926\u093f\u0916\u093e\u0908 \u092a\u0943\u0925\u094d\u0935\u0940 \u092a\u0930 \u091c\u0940\u0935\u0928 \u0915\u093e \u0932\u0902\u092c\u093e \u091c\u0941\u0921\u093c\u093e \u0907\u0924\u093f\u0939\u093e\u0938\u0964<br><br>\n\n<b>\u092a\u0930\u094d\u092a\u0932 \u092e\u0947\u0902\u0922\u0915 - \u0928\u093e\u0938\u093f\u0915\u093e\u092c\u0948\u091f\u094d\u0930\u093e\u0915\u0938 \u0938\u0939\u094d\u092f\u093e\u0926\u094d\u0930\u0947\u0902\u0938\u093f\u0938 \u0915\u0947\u0930\u0932 \u0938\u0939\u094d\u092f\u093e\u0926\u094d\u0930\u093f \u092a\u0939\u093e\u0921\u093c\u093f\u092f\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0928\u093e\u092e \u092a\u0930 - \u092a\u094d\u0930\u091c\u093e\u0924\u093f \u0928\u093e\u092e \u0916\u094b\u091c \u0938\u094d\u0925\u093e\u0928 \u092f\u093e \u0935\u0948\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928\u093f\u0915 \u0915\u0947 \u0938\u092e\u094d\u092e\u093e\u0928 \u092e\u0947\u0902 - Fig 12.20:<\/b><br>\n\u091c\u094d\u092f\u093e\u0926\u093e\u0924\u0930 \u0938\u093e\u0932 \u092d\u0942\u092e\u093f\u0917\u0924 \u0915\u0947\u0935\u0932 \u092e\u093e\u0928\u0938\u0942\u0928 \u092e\u0947\u0902 \u092a\u094d\u0930\u091c\u0928\u0928 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u092c\u093e\u0939\u0930 \u0906\u0924\u093e \u092a\u094d\u0930\u093e\u091a\u0940\u0928 \u092a\u0930\u093f\u0935\u093e\u0930 \u091c\u0940\u0935\u093e\u0936\u094d\u092e \u0938\u0947 \u0938\u092e\u091d\u093e 2003 \u092e\u0947\u0902 \u0916\u094b\u091c \u0938\u0947 \u092a\u094d\u0930\u093e\u091a\u0940\u0928 \u0909\u092d\u092f\u091a\u0930 \u0938\u092e\u0942\u0939\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0938\u092e\u091d\u0928\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u092e\u0926\u0926 \u092a\u0936\u094d\u091a\u093f\u092e\u0940 \u0918\u093e\u091f \u092e\u0947\u0902 \u091c\u0948\u0935 \u0935\u093f\u0935\u093f\u0927\u0924\u093e \u0938\u0902\u0930\u0915\u094d\u0937\u0923 \u0915\u0940 \u0906\u0935\u0936\u094d\u092f\u0915\u0924\u093e \u092a\u0930 \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0936 \u0921\u093e\u0932\u093e\u0964<br>\n\n<\/div><\/div>\n\n<div id=\"d12-6\" style=\"display:none;\"><div style=\"background:#004d40;color:#fff;padding:6px 14px;border-radius:20px;font-size:13px;font-weight:bold;display:inline-block;margin-bottom:8px;\">\u2705 \u092d\u093e\u0917 6\/6 - \u0938\u093e\u0930 \u0938\u0942\u0924\u094d\u0930<\/div><div style=\"background:#fff;border:1.5px solid #1b5e20;border-radius:10px;padding:12px;font-size:14px;line-height:1.9;height:580px;overflow-y:auto;\">\n\n<b>At a Glance \u0938\u093e\u0930 - \u092a\u0947\u091c 248:<\/b><br>\n- \u092a\u0943\u0925\u094d\u0935\u0940 \u092a\u0930 \u091c\u0940\u0935\u0928 \u0915\u0908 \u0930\u0942\u092a\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0930\u0932 \u092c\u0948\u0915\u094d\u091f\u0940\u0930\u093f\u092f\u093e \u0938\u0947 \u0932\u0947\u0915\u0930 \u091c\u091f\u093f\u0932 \u091c\u093e\u0928\u0935\u0930\u094b\u0902 \u0924\u0915\u0964<br>\n- \u0935\u0948\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928\u093f\u0915 \u091c\u0940\u0935\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u0938\u0902\u0930\u091a\u0928\u093e \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e\u0913\u0902 \u0915\u0940 \u0938\u0902\u0916\u094d\u092f\u093e \u092a\u094b\u0937\u0923 \u0935\u093f\u0927\u093f \u0914\u0930 \u092a\u093e\u0930\u093f\u0938\u094d\u0925\u093f\u0924\u093f\u0915 \u092d\u0942\u092e\u093f\u0915\u093e \u0915\u0947 \u0906\u0927\u093e\u0930 \u092a\u0930 \u0935\u0930\u094d\u0917\u0940\u0915\u0943\u0924 \u0915\u0930\u0924\u0947\u0964<br>\n- \u0935\u094d\u0939\u093f\u091f\u0947\u0915\u0930 \u0915\u0940 \u092a\u093e\u0901\u091a \u091c\u0917\u0924 \u092a\u094d\u0930\u0923\u093e\u0932\u0940 - Monera Protista Fungi Plantae Animalia - \u0935\u093f\u0935\u093f\u0927\u0924\u093e \u0938\u092e\u091d\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0938\u0930\u0932 \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917\u0940 \u092a\u094d\u0930\u0923\u093e\u0932\u0940\u0964<br>\n- \u091c\u0917\u0924 Plantae \u0915\u094b 5 \u0935\u0930\u094d\u0917\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 - Thallophyta Bryophyta Pteridophyta Gymnosperm Angiosperm\u0964<br>\n- \u091c\u0917\u0924 Animalia \u0905\u0915\u0936\u0947\u0930\u0941\u0915\u0940 \u0914\u0930 \u0915\u0936\u0947\u0930\u0941\u0915\u0940 \u092e\u0947\u0902 \u0928\u094b\u091f\u094b\u0915\u0949\u0930\u094d\u0921 \u0917\u0920\u0928 \u0915\u0947 \u0906\u0927\u093e\u0930 \u092a\u0930\u0964 \u0905\u0915\u0936\u0947\u0930\u0941\u0915\u0940 8 \u092b\u093e\u0907\u0932\u092e - Porifera Cnidaria Platyhelminthes Nematoda Annelida Arthropoda Mollusca Echinodermata\u0964<br>\n- \u092a\u094d\u0930\u094b\u091f\u094b\u0915\u0949\u0930\u094d\u0921\u0947\u091f \u0905\u0915\u0936\u0947\u0930\u0941\u0915\u0940 \u0938\u0947 \u0915\u0936\u0947\u0930\u0941\u0915\u0940 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0902\u0915\u094d\u0930\u092e\u0923 \u0915\u092e \u0938\u0947 \u0915\u092e \u090f\u0915 \u092c\u093e\u0930 \u0928\u094b\u091f\u094b\u0915\u0949\u0930\u094d\u0921\u0964 \u0915\u0936\u0947\u0930\u0941\u0915\u0940 5 \u0938\u092e\u0942\u0939 - \u092e\u091b\u0932\u0940 \u0909\u092d\u092f\u091a\u0930 \u0938\u0930\u0940\u0938\u0943\u092a \u092a\u0915\u094d\u0937\u0940 \u0938\u094d\u0924\u0928\u0927\u093e\u0930\u0940\u0964<br>\n- \u0935\u0930\u094d\u0917\u0940\u0915\u0930\u0923 \u0938\u093f\u0930\u094d\u092b \u0928\u093e\u092e\u0915\u0930\u0923 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u091c\u0940\u0935\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u092c\u0940\u091a \u0938\u0902\u092c\u0902\u0927 \u0938\u092e\u091d\u0928\u0947 \u092a\u0943\u0925\u094d\u0935\u0940 \u092a\u0930 \u091c\u0940\u0935\u0928 \u0915\u0947 \u0907\u0924\u093f\u0939\u093e\u0938 \u0915\u093e \u092a\u0924\u093e \u0932\u0917\u093e\u0928\u0947 \u091c\u0948\u0935 \u0935\u093f\u0935\u093f\u0927\u0924\u093e \u0938\u0902\u0930\u0915\u094d\u0937\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u092e\u0926\u0926\u0964<br><br>\n\n<b>\u0938\u0942\u0924\u094d\u0930 \u091f\u094d\u0930\u093f\u0915:<\/b><br>\n- \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930 \u2192 \u0938\u0902\u0917\u0920\u0928 \u0938\u094d\u0924\u0930 \u2192 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u0938\u0902\u0930\u091a\u0928\u093e \u2192 \u092a\u094b\u0937\u0923 \u2192 \u092a\u093e\u0930\u093f\u0938\u094d\u0925\u093f\u0924\u093f\u0915 \u092d\u0942\u092e\u093f\u0915\u093e = \u092a\u093e\u0901\u091a \u091c\u0917\u0924 \u0906\u0927\u093e\u0930\u0964<br>\n- Plantae \u0935\u093f\u0915\u093e\u0938: \u0925\u0948\u0932\u0938 (\u0938\u094d\u092a\u093e\u0907\u0930\u094b\u0917\u093e\u0907\u0930\u093e) \u2192 \u0930\u093e\u0907\u091c\u0949\u0907\u0921 (\u092e\u093e\u0930\u094d\u091a\u0947\u0902\u091f\u093f\u092f\u093e \u092e\u0949\u0938) \u2192 \u0938\u0902\u0935\u0939\u0928\u0940 \u092c\u0940\u091c \u0930\u0939\u093f\u0924 (\u092b\u0930\u094d\u0928) \u2192 \u0928\u0917\u094d\u0928 \u092c\u0940\u091c (\u092a\u093e\u0907\u0928) \u2192 \u0906\u0935\u0943\u0924 \u092c\u0940\u091c\u0940 \u092b\u0942\u0932 (\u0906\u092e)\u0964<br>\n- Animalia: Porifera \u0938\u092c\u0938\u0947 \u0938\u0930\u0932 \u0938\u091a\u094d\u091a\u0947 \u090a\u0924\u0915 \u0905\u0902\u0917 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u091d\u093f\u0932\u094d\u0932\u0940 \u0907\u0938\u0932\u093f\u090f \u091c\u0902\u0924\u0941, Arthropoda \u0938\u092c\u0938\u0947 \u092c\u0921\u093c\u093e \u092b\u093e\u0907\u0932\u092e \u091c\u094b\u0921\u093c \u0935\u093e\u0932\u0947 \u092a\u0948\u0930, Vertebrates \u0930\u0940\u0922\u093c \u0906\u0902\u0924\u0930\u093f\u0915 \u0915\u0902\u0915\u093e\u0932 \u092c\u0921\u093c\u093e \u0936\u0930\u0940\u0930 \u0915\u0941\u0936\u0932 \u0917\u0924\u093f \u091c\u091f\u093f\u0932 \u0905\u0902\u0917 \u0909\u0928\u094d\u0928\u0924 \u0938\u0902\u0935\u0947\u0926\u0940\u0964<br>\n- \u092a\u0926\u093e\u0928\u0941\u0915\u094d\u0930\u092e: Kingdom \u092c\u0921\u093c\u093e Species \u091b\u094b\u091f\u093e - \u0928\u093f\u091a\u0932\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u0915\u092e \u0938\u0926\u0938\u094d\u092f \u091c\u094d\u092f\u093e\u0926\u093e \u0938\u092e\u093e\u0928\u0924\u093e - Genus \u092e\u0947\u0902 Class \u0938\u0947 \u0915\u092e \u0938\u0926\u0938\u094d\u092f \u091c\u094d\u092f\u093e\u0926\u093e \u0938\u092e\u093e\u0928\u0924\u093e\u0964<br>\n- \u0926\u094d\u0935\u093f\u092a\u0926 \u0928\u093f\u092f\u092e: Genus \u092c\u0921\u093c\u093e \u092a\u0939\u0932\u093e Species \u091b\u094b\u091f\u093e \u0926\u0942\u0938\u0930\u093e \u0907\u091f\u0948\u0932\u093f\u0915\/\u0930\u0947\u0916\u093e\u0902\u0915\u093f\u0924 - Panthera tigris, Mangifera indica - Genus \u0928\u093f\u0915\u091f \u0938\u0902\u092c\u0902\u0927\u093f\u0924 \u092a\u094d\u0930\u091c\u093e\u0924\u093f\u092f\u094b\u0902 \u0915\u093e \u0938\u092e\u0942\u0939 Species \u092a\u0930\u0938\u094d\u092a\u0930 \u092a\u094d\u0930\u091c\u0928\u0928 \u0938\u0902\u0924\u093e\u0928 \u092a\u0948\u0926\u093e \u0915\u0930\u0928\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0915\u094d\u0937\u092e\u0964<br>\n- \u0924\u0940\u0928 \u0921\u094b\u092e\u0947\u0928 Bacteria Archaea Eukarya - DNA \u0938\u092e\u093e\u0928\u0924\u093e \u0938\u093e\u092e\u093e\u0928\u094d\u092f \u0935\u0902\u0936 - \u0938\u0942\u0915\u094d\u0937\u094d\u092e \u091c\u0940\u0935\u0928 \u092a\u0939\u0932\u0947 \u0938\u0947 \u091c\u094d\u092f\u093e\u0926\u093e \u0935\u093f\u0935\u093f\u0927\u0964<br>\n- \u091c\u0940\u0935\u093e\u0936\u094d\u092e \u092a\u0941\u0930\u093e\u0928\u0940 \u092a\u0930\u0924 \u0938\u0930\u0932 \u0928\u0908 \u091c\u091f\u093f\u0932 - \u092c\u093f\u0930\u092c\u0932 \u0938\u093e\u0939\u0928\u0940 \u091c\u0940\u0935\u093e\u0936\u094d\u092e \u092a\u094c\u0927\u0947 BSIP \u0932\u0916\u0928\u090a\u0964<br>\n- \u0935\u093e\u092f\u0930\u0938 \u0915\u094d\u092f\u094b\u0902 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u092a\u093e\u0901\u091a \u091c\u0917\u0924 \u092e\u0947\u0902? \u0905\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u0906\u0928\u0941\u0935\u0902\u0936\u093f\u0915 \u0938\u093e\u092e\u0917\u094d\u0930\u0940 \u0932\u0947\u0915\u093f\u0928 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u0938\u0902\u0917\u0920\u0928 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u092e\u0947\u091c\u092c\u093e\u0928 \u0915\u0947 \u092c\u093e\u0939\u0930 \u0928\u093f\u0937\u094d\u0915\u094d\u0930\u093f\u092f - \u0935\u0930\u094d\u0917\u0940\u0915\u0930\u0923 \u0915\u0940 \u0938\u0940\u092e\u093e \u0926\u093f\u0916\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0935\u093f\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928 \u0928\u093f\u0930\u0902\u0924\u0930 \u0924\u0930\u094d\u0915 \u092a\u0930\u093f\u0935\u0930\u094d\u0924\u0928 \u092a\u094d\u0930\u0915\u094d\u0930\u093f\u092f\u093e\u0964<br><br>\n\n<div style=\"background:#fff9c4;border:3px solid #fbc02d;padding:10px;border-radius:10px;text-align:center;font-weight:bold;\">\n\u2705 Chapter 12 \u092a\u0930\u093f\u092d\u093e\u0937\u093e \u0938\u093f\u0926\u094d\u0927\u093e\u0902\u0924 \u0938\u0942\u0924\u094d\u0930 \u092a\u0942\u0930\u093e \u0936\u0941\u0926\u094d\u0927 \u0916\u0924\u094d\u092e - \u0915\u0941\u091b \u092d\u0940 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u091b\u0942\u091f\u093e<br>\n\u091c\u0948\u0935 \u0935\u093f\u0935\u093f\u0927\u0924\u093e, \u0935\u0930\u094d\u0917\u0940\u0915\u0930\u0923 7 \u092e\u093e\u0928\u0926\u0902\u0921 5 \u0932\u093e\u092d, 5 \u092a\u094d\u0930\u0923\u093e\u0932\u093f\u092f\u093e\u0901 \u0905\u0930\u0938\u094d\u0924\u0942 \u0932\u093f\u0928\u093f\u092f\u0938 \u0939\u0947\u0915\u0947\u0932 \u0915\u094b\u092a\u0932\u0948\u0902\u0921 \u0935\u094d\u0939\u093f\u091f\u0947\u0915\u0930, \u092a\u093e\u0901\u091a \u091c\u0917\u0924 \u092e\u093e\u0928\u0926\u0902\u0921 Fig12.5, Monera \u092a\u094d\u0930\u094b\u0915\u0948\u0930\u093f\u092f\u094b\u091f 2.5 \u0905\u0930\u092c \u0938\u093e\u0932 \u0938\u094d\u091f\u094d\u0930\u094b\u092e\u0947\u091f\u094b\u0932\u093e\u0907\u091f, Protista \u090f\u0915\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u092f\u0942\u0915\u0947\u0930\u093f\u092f\u094b\u091f, Fungi \u0915\u093e\u0907\u091f\u093f\u0928 \u0905\u092a\u0918\u091f\u0915, Plantae 5 \u0935\u0930\u094d\u0917 \u0925\u0948\u0932\u094b\u092b\u093e\u0907\u091f\u093e \u092c\u094d\u0930\u093e\u092f\u094b\u092b\u093e\u0907\u091f\u093e \u091f\u0947\u0930\u093f\u0921\u094b\u092b\u093e\u0907\u091f\u093e \u091c\u093f\u092e\u094d\u0928\u094b\u0938\u094d\u092a\u0930\u094d\u092e \u090f\u0902\u091c\u093f\u092f\u094b\u0938\u094d\u092a\u0930\u094d\u092e, \u0932\u093e\u0907\u0915\u0947\u0928 \u091c\u0948\u0935 \u0938\u0902\u0915\u0947\u0924\u0915, Animalia 8 \u0905\u0915\u0936\u0947\u0930\u0941\u0915\u0940 5 \u0915\u0936\u0947\u0930\u0941\u0915\u0940, \u092a\u0926\u093e\u0928\u0941\u0915\u094d\u0930\u092e Kingdom\u2192Species, \u0926\u094d\u0935\u093f\u092a\u0926 \u0928\u093f\u092f\u092e \u0907\u091f\u0948\u0932\u093f\u0915, \u0924\u0940\u0928 \u0921\u094b\u092e\u0947\u0928 \u0935\u0942\u091c 1977 DNA, \u091c\u0940\u0935\u093e\u0936\u094d\u092e \u092a\u0941\u0930\u093e\u0928\u0940 \u0938\u0930\u0932 \u0928\u0908 \u091c\u091f\u093f\u0932, \u0935\u093e\u092f\u0930\u0938 \u0905\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u0907\u0938\u0932\u093f\u090f \u092c\u093e\u0939\u0930<br>\n\u0905\u092c Exercise \u0915\u094b\u0908 \u092a\u094d\u0930\u0936\u094d\u0928 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u091b\u0942\u091f\u0947\u0917\u093e \u0935\u093e\u0932\u093e \u092c\u0928\u093e\u090a\u0901 \u0938\u0930?\n<\/div>\n\n<\/div><\/div>\n<\/div>\n\n<div style=\"background:#1b5e20;padding:12px;display:flex;justify-content:space-between;align-items:center;\">\n<button type=\"button\" id=\"d12p\" style=\"background:#ffcc00;color:#000;border:3px solid #fff;border-radius:30px;padding:10px 22px;font-weight:bold;cursor:pointer;min-width:100px;\">&larr; \u092a\u0940\u091b\u0947<\/button>\n<span id=\"d12i\" style=\"background:#fff;color:#1b5e20;padding:8px 20px;border-radius:20px;font-weight:bold;\">1 \/ 6<\/span>\n<button type=\"button\" id=\"d12n\" style=\"background:#00e676;color:#000;border:3px solid #fff;border-radius:30px;padding:10px 22px;font-weight:bold;cursor:pointer;min-width:100px;\">\u0906\u0917\u0947 &rarr;<\/button>\n<\/div>\n<\/div>\n\n<script>\n(function(){\nvar c=1,t=6;\nfunction s(n){\nfor(var i=1;i<=t;i++){\nvar el=document.getElementById('d12-'+i);\nif(el)el.style.display=(i===n?'block':'none');\n}\ndocument.getElementById('d12i').textContent=n+' \/ '+t;\nc=n;\n}\ndocument.getElementById('d12n').onclick=function(){var n=c+1;if(n>t)n=1;s(n);};\ndocument.getElementById('d12p').onclick=function(){var n=c-1;if(n<1)n=t;s(n);};\n})();\n<\/script><\/div><\/div><\/div><\/div><div id=\"pg-868-2\"  class=\"panel-grid panel-no-style\" ><div id=\"pgc-868-2-0\"  class=\"panel-grid-cell\" ><div id=\"panel-868-2-0-0\" class=\"widget_text so-panel widget widget_custom_html panel-first-child panel-last-child\" data-index=\"2\" ><div class=\"textwidget custom-html-widget\"><div id=\"CH12-EXER\" style=\"max-width:860px;margin:12px auto;border:4px solid #b71c1c;border-radius:14px;background:#ffebee;font-family:'Noto Sans Devanagari',Arial,sans-serif;overflow:hidden;\">\n<div style=\"background:#b71c1c;padding:10px;text-align:center;\"><span style=\"background:#fff;color:#b71c1c;padding:7px 20px;border-radius:20px;font-weight:bold;font-size:14px;\">Chapter 12 - \u0938\u093e\u0930\u093e Exercise - \u0915\u094b\u0908 \u092a\u094d\u0930\u0936\u094d\u0928 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u091b\u0942\u091f\u093e - \u0936\u0941\u0926\u094d\u0927 \u0938\u0939\u0940<\/span><\/div>\n\n<div style=\"padding:10px 12px;\">\n<div id=\"e12-1\" style=\"display:block;\"><div style=\"background:#b71c1c;color:#fff;padding:6px 14px;border-radius:20px;font-size:13px;font-weight:bold;display:inline-block;margin-bottom:8px;\">\ud83d\udd34 \u092d\u093e\u0917 1\/5 - Q1-Q5<\/div><div style=\"background:#fff;border:1.5px solid #b71c1c;border-radius:10px;padding:12px;font-size:14px;line-height:1.9;height:580px;overflow-y:auto;\">\n\n<b>\u092a\u094d\u09301. \u092e\u0940\u0928\u093e \u0914\u0930 \u0939\u0930\u093f \u0928\u0947 \u092c\u0917\u0940\u091a\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u090f\u0915 \u091c\u093e\u0928\u0935\u0930 \u0926\u0947\u0916\u093e\u0964 \u0939\u0930\u093f \u0928\u0947 \u0909\u0938\u0947 \u0915\u0940\u091f \u0915\u0939\u093e \u091c\u092c\u0915\u093f \u092e\u0940\u0928\u093e \u0928\u0947 \u0915\u0939\u093e \u0915\u0947\u0902\u091a\u0941\u0906\u0964 \u0938\u0939\u0940 \u0935\u093f\u0915\u0932\u094d\u092a \u091a\u0941\u0928\u0947\u0902 \u091c\u094b \u092a\u0941\u0937\u094d\u091f\u093f \u0915\u0930\u0947 \u0915\u093f \u0935\u0939 \u0915\u0940\u091f \u0939\u0948\u0964<\/b><br>\n(i) \u0926\u094d\u0935\u093f\u092a\u093e\u0930\u094d\u0936\u094d\u0935 \u0938\u092e\u092e\u093f\u0924 \u0936\u0930\u0940\u0930 (ii) \u091c\u094b\u0921\u093c \u0935\u093e\u0932\u0947 \u092a\u0948\u0930 \u0935\u093e\u0932\u093e \u0936\u0930\u0940\u0930 (iii) \u092c\u0947\u0932\u0928\u093e\u0915\u093e\u0930 \u0936\u0930\u0940\u0930 (iv) \u0925\u094b\u0921\u093c\u093e \u0916\u0902\u0921\u093f\u0924 \u0936\u0930\u0940\u0930<br>\n<b>\u0909\u0924\u094d\u0924\u0930: (ii) \u091c\u094b\u0921\u093c \u0935\u093e\u0932\u0947 \u092a\u0948\u0930 \u0935\u093e\u0932\u093e \u0936\u0930\u0940\u0930<\/b><br>\n\u0915\u093e\u0930\u0923: \u0915\u0940\u091f Arthropoda \u092e\u0947\u0902 \u0906\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u0938\u0902\u0927\u093f\u092a\u093e\u0926 \u091c\u094b\u0921\u093c \u0935\u093e\u0932\u0947 \u092a\u0948\u0930 \u0938\u092c\u0938\u0947 \u092c\u0921\u093c\u093e \u092b\u093e\u0907\u0932\u092e\u0964 \u0915\u0947\u0902\u091a\u0941\u0906 Annelida \u0916\u0902\u0921\u093f\u0924 \u0915\u0943\u092e\u093f\u0964 \u0926\u094d\u0935\u093f\u092a\u093e\u0930\u094d\u0936\u094d\u0935 \u0938\u092e\u092e\u093f\u0924 \u0926\u094b\u0928\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0907\u0938\u0932\u093f\u090f \u092d\u0947\u0926 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0915\u0930\u0924\u093e\u0964 \u091c\u094b\u0921\u093c \u0935\u093e\u0932\u0947 \u092a\u0948\u0930 \u0915\u0940\u091f \u0915\u0940 \u092a\u0939\u091a\u093e\u0928\u0964<br><br>\n\n<b>\u092a\u094d\u09302. \u0938\u094d\u092a\u0902\u091c \u0938\u092c\u0938\u0947 \u0938\u0930\u0932 \u091c\u0902\u0924\u0941 \u0936\u0930\u0940\u0930 \u092f\u094b\u091c\u0928\u093e \u0926\u0930\u094d\u0936\u093e\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964 \u0909\u0928\u0915\u0947 \u0936\u0930\u0940\u0930 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u091a\u094d\u091a\u0947 \u090a\u0924\u0915 \u0905\u0902\u0917 \u0928\u0939\u0940\u0902\u0964 \u0938\u094d\u092a\u0902\u091c \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e\u0913\u0902 \u0915\u0940 \u0915\u094c\u0928 \u0938\u0940 \u0935\u093f\u0936\u0947\u0937\u0924\u093e \u091c\u0902\u0924\u0941 \u091c\u0917\u0924 \u092e\u0947\u0902 \u0935\u0930\u094d\u0917\u0940\u0915\u0930\u0923 \u0915\u093e \u0938\u092e\u0930\u094d\u0925\u0928 \u0915\u0930\u0924\u0940 \u0939\u0948?<\/b><br>\n(i) \u092e\u093e\u0907\u091f\u094b\u0915\u0949\u0928\u094d\u0921\u094d\u0930\u093f\u092f\u093e \u0915\u0940 \u0905\u0928\u0941\u092a\u0938\u094d\u0925\u093f\u0924\u093f (ii) \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0936 \u0938\u0902\u0936\u094d\u0932\u0947\u0937\u0923 \u0915\u0940 \u0915\u094d\u0937\u092e\u0924\u093e (iii) \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u091d\u093f\u0932\u094d\u0932\u0940 \u0915\u0940 \u0909\u092a\u0938\u094d\u0925\u093f\u0924\u093f (iv) \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u092d\u093f\u0924\u094d\u0924\u093f \u0915\u0940 \u0909\u092a\u0938\u094d\u0925\u093f\u0924\u093f<br>\n<b>\u0909\u0924\u094d\u0924\u0930: (iii) \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u091d\u093f\u0932\u094d\u0932\u0940 \u0915\u0940 \u0909\u092a\u0938\u094d\u0925\u093f\u0924\u093f<\/b><br>\n\u0915\u093e\u0930\u0923: Porifera \u0905\u0915\u0936\u0947\u0930\u0941\u0915\u0940 \u0938\u092c\u0938\u0947 \u0938\u0930\u0932 \u0938\u091a\u094d\u091a\u0947 \u090a\u0924\u0915 \u0905\u0902\u0917 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0932\u0947\u0915\u093f\u0928 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u092d\u093f\u0924\u094d\u0924\u093f \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u091d\u093f\u0932\u094d\u0932\u0940 \u0909\u092a\u0938\u094d\u0925\u093f\u0924\u093f \u0907\u0938\u0932\u093f\u090f \u091c\u0902\u0924\u0941 \u091c\u0917\u0924 \u092e\u0947\u0902\u0964 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u092d\u093f\u0924\u094d\u0924\u093f \u0939\u094b\u0924\u0940 \u0924\u094b \u092a\u093e\u0926\u092a \u092f\u093e \u0915\u0935\u0915 \u092e\u0947\u0902 \u091c\u093e\u0924\u093e\u0964 \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0936 \u0938\u0902\u0936\u094d\u0932\u0947\u0937\u0923 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0915\u0930\u0924\u0947 \u0935\u093f\u0937\u092e\u092a\u094b\u0937\u0940\u0964<br><br>\n\n<b>\u092a\u094d\u09303. \u0905\u092a\u0928\u0947 \u0906\u0938-\u092a\u093e\u0938 \u0926\u094b \u0905\u0932\u0917-\u0905\u0932\u0917 \u091c\u093e\u0928\u0935\u0930\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0926\u0947\u0916\u0947\u0902\u0964 \u0915\u094c\u0928 \u0938\u0947 \u0932\u0915\u094d\u0937\u0923 \u0906\u092a\u0915\u094b \u0905\u0932\u0917 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u092e\u0926\u0926 \u0915\u0930\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902? \u092f\u0947 \u0932\u0915\u094d\u0937\u0923 \u0909\u0928\u094d\u0939\u0947\u0902 \u0905\u0932\u0917 \u0938\u092e\u0942\u0939\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0930\u0916\u0928\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u0915\u0948\u0938\u0947 \u092e\u0926\u0926 \u0915\u0930\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902?<\/b><br>\n<b>\u0909\u0924\u094d\u0924\u0930:<\/b> \u0909\u0926\u093e\u0939\u0930\u0923 \u0915\u0941\u0924\u094d\u0924\u093e \u0914\u0930 \u0915\u092c\u0942\u0924\u0930 - \u0915\u0941\u0924\u094d\u0924\u093e 4 \u092a\u0948\u0930 \u092c\u093e\u0932 \u0938\u094d\u0924\u0928\u0927\u093e\u0930\u0940 \u0926\u0942\u0927 \u092a\u093f\u0932\u093e\u0924\u093e, \u0915\u092c\u0942\u0924\u0930 2 \u092a\u0948\u0930 \u092a\u0902\u0916 \u0916\u094b\u0916\u0932\u0940 \u0939\u0921\u094d\u0921\u093f\u092f\u093e\u0901 \u0909\u0921\u093c\u0924\u093e \u0905\u0902\u0921\u0947 \u0926\u0947\u0924\u093e\u0964 \u0932\u0915\u094d\u0937\u0923 \u092c\u093e\u0939\u0930\u0940 \u0906\u0915\u093e\u0930 \u0936\u0930\u0940\u0930 \u0906\u0935\u0930\u0923 \u092a\u094d\u0930\u091c\u0928\u0928 \u0906\u0935\u093e\u0938 - \u092f\u0947 \u092e\u093e\u0928\u0926\u0902\u0921 \u092a\u0926\u093e\u0928\u0941\u0915\u094d\u0930\u092e Kingdom\u2192Species \u092e\u0947\u0902 \u0905\u0932\u0917 Class Mammalia \u0914\u0930 Aves \u092e\u0947\u0902 \u0930\u0916\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964 \u0938\u092e\u093e\u0928\u0924\u093e \u0935\u093e\u0932\u0947 \u090f\u0915 \u0938\u092e\u0942\u0939 \u092e\u0947\u0902\u0964<br><br>\n\n<b>\u092a\u094d\u09304. \u0935\u0948\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928\u093f\u0915 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u0938\u0902\u0917\u0920\u0928 \u0915\u094b \u091c\u093e\u0907\u0932\u092e \u092b\u094d\u0932\u094b\u090f\u092e \u0915\u0940 \u0909\u092a\u0938\u094d\u0925\u093f\u0924\u093f \u0915\u0940 \u0924\u0941\u0932\u0928\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0935\u0930\u094d\u0917\u0940\u0915\u0930\u0923 \u0915\u0947 \u0906\u0927\u093e\u0930 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0905\u0927\u093f\u0915 \u092e\u094c\u0932\u093f\u0915 \u0935\u093f\u0936\u0947\u0937\u0924\u093e \u0915\u094d\u092f\u094b\u0902 \u091a\u0941\u0928\u0924\u093e \u0939\u0948?<\/b><br>\n<b>\u0909\u0924\u094d\u0924\u0930:<\/b> \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u0938\u0902\u0917\u0920\u0928 \u090f\u0915\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u092c\u0939\u0941\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f, \u092a\u094d\u0930\u094b\u0915\u0948\u0930\u093f\u092f\u094b\u091f \u092f\u0942\u0915\u0947\u0930\u093f\u092f\u094b\u091f, \u092d\u093f\u0924\u094d\u0924\u093f \u0906\u0926\u093f \u0938\u092d\u0940 \u091c\u0940\u0935\u094b\u0902 \u092a\u0930 \u0932\u093e\u0917\u0942 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948 - \u092c\u0948\u0915\u094d\u091f\u0940\u0930\u093f\u092f\u093e \u0938\u0947 \u0932\u0947\u0915\u0930 \u092e\u093e\u0928\u0935 \u0924\u0915\u0964 \u091c\u093e\u0907\u0932\u092e \u092b\u094d\u0932\u094b\u090f\u092e \u0915\u0947\u0935\u0932 \u0938\u0902\u0935\u0939\u0928\u0940 \u092a\u094c\u0927\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0939\u094b\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u0925\u0948\u0932\u094b\u092b\u093e\u0907\u091f\u093e \u092c\u094d\u0930\u093e\u092f\u094b\u092b\u093e\u0907\u091f\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0928\u0939\u0940\u0902\u0964 \u0907\u0938\u0932\u093f\u090f \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u0938\u0902\u0917\u0920\u0928 \u0905\u0927\u093f\u0915 \u092e\u094c\u0932\u093f\u0915 \u0935\u094d\u092f\u093e\u092a\u0915 \u0932\u0915\u094d\u0937\u0923 \u0939\u0948 \u091c\u094b \u092c\u0921\u093c\u0947 \u0938\u092e\u0942\u0939\u094b\u0902 Monera Protista Fungi Plantae Animalia \u0915\u094b \u0905\u0932\u0917 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<br><br>\n\n<b>\u092a\u094d\u09305. \u0906\u092a\u0915\u094b \u090f\u0915 \u090f\u0915\u0932 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u091c\u0940\u0935 \u0915\u0940 \u092c\u093f\u0928\u093e \u0932\u0947\u092c\u0932 \u0935\u093e\u0932\u0940 \u0938\u094d\u0932\u093e\u0907\u0921 \u092e\u093f\u0932\u0924\u0940 \u0939\u0948 \u091c\u093f\u0938\u092e\u0947\u0902 \u0905\u091a\u094d\u091b\u0940 \u0924\u0930\u0939 \u0938\u0947 \u092a\u0930\u093f\u092d\u093e\u0937\u093f\u0924 \u0915\u0947\u0902\u0926\u094d\u0930\u0915 \u0914\u0930 \u0915\u0908 \u0938\u093f\u0932\u093f\u092f\u093e \u0939\u0948\u0902\u0964 \u092f\u0939 \u0915\u093f\u0938 \u0938\u092e\u0942\u0939 \u0938\u0947 \u0938\u0902\u092c\u0902\u0927\u093f\u0924 \u0939\u094b\u0917\u093e? \u0915\u093e\u0930\u0923 \u0926\u0947\u0902\u0964<\/b><br>\n<b>\u0909\u0924\u094d\u0924\u0930:<\/b> Protista - \u090f\u0915\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u092f\u0942\u0915\u0947\u0930\u093f\u092f\u094b\u091f - \u0938\u091a\u094d\u091a\u093e \u0915\u0947\u0902\u0926\u094d\u0930\u0915 \u091d\u093f\u0932\u094d\u0932\u0940-\u092c\u0926\u094d\u0927 + \u0938\u093f\u0932\u093f\u092f\u093e \u0917\u0924\u093f - \u0909\u0926\u093e\u0939\u0930\u0923 \u092a\u0948\u0930\u093e\u092e\u0940\u0936\u093f\u092f\u092e Fig 12.7\u0964 Monera \u092e\u0947\u0902 \u0906\u0926\u093f\u092e \u0915\u0947\u0902\u0926\u094d\u0930\u0915 \u092c\u093f\u0928\u093e \u091d\u093f\u0932\u094d\u0932\u0940, Fungi \u092e\u0947\u0902 \u0905\u0927\u093f\u0915\u0924\u0930 \u092c\u0939\u0941\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u0915\u093e\u0907\u091f\u093f\u0928 \u092d\u093f\u0924\u094d\u0924\u093f, Animalia \u092c\u0939\u0941\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u092d\u093f\u0924\u094d\u0924\u093f \u0928\u0939\u0940\u0902\u0964 \u0907\u0938\u0932\u093f\u090f Protista\u0964<br>\n\n<\/div><\/div>\n\n<div id=\"e12-2\" style=\"display:none;\"><div style=\"background:#1565c0;color:#fff;padding:6px 14px;border-radius:20px;font-size:13px;font-weight:bold;display:inline-block;margin-bottom:8px;\">\ud83d\udd35 \u092d\u093e\u0917 2\/5 - Q6-Q10<\/div><div style=\"background:#fff;border:1.5px solid #b71c1c;border-radius:10px;padding:12px;font-size:14px;line-height:1.9;height:580px;overflow-y:auto;\">\n\n<b>\u092a\u094d\u09306. \u091c\u0940\u0935\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0935\u093f\u0935\u093f\u0927\u0924\u093e \u092a\u093e\u0930\u093f\u0938\u094d\u0925\u093f\u0924\u093f\u0915\u0940 \u0924\u0902\u0924\u094d\u0930 \u0915\u0947 \u0938\u0902\u0924\u0941\u0932\u0928 \u0914\u0930 \u0938\u094d\u0925\u093f\u0930\u0924\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0915\u0948\u0938\u0947 \u092f\u094b\u0917\u0926\u093e\u0928 \u0915\u0930\u0924\u0940 \u0939\u0948?<\/b><br>\n<b>\u0909\u0924\u094d\u0924\u0930:<\/b> \u0939\u0930 \u092a\u094d\u0930\u091c\u093e\u0924\u093f \u092d\u0942\u092e\u093f\u0915\u093e - \u092a\u094c\u0927\u0947 \u092d\u094b\u091c\u0928 \u0911\u0915\u094d\u0938\u0940\u091c\u0928 \u0906\u0927\u093e\u0930, \u091c\u093e\u0928\u0935\u0930 \u092a\u0930\u093e\u0917\u0923 \u092c\u0940\u091c \u092b\u0948\u0932\u093e\u0935, \u0938\u0942\u0915\u094d\u0937\u094d\u092e\u091c\u0940\u0935 \u092a\u094b\u0937\u0915 \u092a\u0941\u0928\u0903 \u091a\u0915\u094d\u0930\u0923 \u092e\u093f\u091f\u094d\u091f\u0940 \u0909\u092a\u091c\u093e\u090a, \u0938\u092e\u0941\u0926\u094d\u0930\u0940 \u0936\u0948\u0935\u093e\u0932 \u0911\u0915\u094d\u0938\u0940\u091c\u0928 \u0915\u093e \u0905\u0927\u093f\u0915\u093e\u0902\u0936\u0964 \u092a\u0915\u094d\u0915\u0947 \u091f\u093e\u0907\u0917\u0930 \u0930\u093f\u091c\u0930\u094d\u0935 \u092e\u0947\u0902 300 \u092a\u0915\u094d\u0937\u0940 4 \u0939\u0949\u0930\u094d\u0928\u092c\u093f\u0932 \u092a\u0947\u0921\u093c \u0906\u0915\u093e\u0930 \u092b\u0932 \u0909\u092a\u0932\u092c\u094d\u0927\u0924\u093e \u0938\u0947 \u0935\u093f\u0924\u0930\u093f\u0924 - \u090f\u0915 \u092a\u094d\u0930\u091c\u093e\u0924\u093f \u0917\u093e\u092f\u092c \u0924\u094b \u0909\u0938 \u092a\u0930 \u0928\u093f\u0930\u094d\u092d\u0930 \u0926\u0942\u0938\u0930\u0940 \u092d\u0940 \u0918\u091f \u0905\u0902\u0924 \u092e\u0947\u0902 \u0917\u093e\u092f\u092c - \u091c\u0948\u0938\u0947 \u092e\u0948\u0902\u0917\u094d\u0930\u094b\u0935 \u0935\u093f\u0935\u093f\u0927\u0924\u093e 1999 \u0909\u0921\u093c\u0940\u0938\u093e \u0938\u0941\u092a\u0930 \u0938\u093e\u0907\u0915\u094d\u0932\u094b\u0928 \u092e\u0947\u0902 \u0915\u092e \u0935\u093f\u0928\u093e\u0936, \u092a\u0936\u094d\u091a\u093f\u092e\u0940 \u0918\u093e\u091f \u091c\u0948\u0935 \u0935\u093f\u0935\u093f\u0927\u0924\u093e \u091f\u093f\u0915-\u091c\u0928\u093f\u0924 \u0930\u094b\u0917 \u091c\u094b\u0916\u093f\u092e \u0915\u092e \u091c\u0948\u0935\u093f\u0915 \u0905\u0935\u0930\u094b\u0927, \u0935\u0928 \u092e\u093f\u091f\u094d\u091f\u0940 \u092a\u094c\u0927 \u091c\u0921\u093c\u0947\u0902 \u092a\u094d\u0930\u0926\u0942\u0937\u0915 \u0905\u0935\u0936\u094b\u0937\u093f\u0924 \u0930\u0942\u092a\u093e\u0902\u0924\u0930\u093f\u0924 \u091c\u0932 \u0917\u0941\u0923\u0935\u0924\u094d\u0924\u093e \u0938\u0941\u0927\u093e\u0930\u0964 \u0907\u0938\u0932\u093f\u090f \u0935\u093f\u0935\u093f\u0927\u0924\u093e \u0938\u094d\u0925\u093f\u0930\u0924\u093e\u0964<br><br>\n\n<b>\u092a\u094d\u09307. \u092f\u0926\u093f \u0938\u092d\u0940 \u090f\u0915\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u091c\u0940\u0935\u094b\u0902 \u0915\u094b \u090f\u0915 \u0939\u0940 \u091c\u0917\u0924 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u092e\u0942\u0939\u0940\u0915\u0943\u0924 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u090f \u0924\u094b \u0915\u094d\u092f\u093e \u0938\u092e\u0938\u094d\u092f\u093e\u090f\u0901 \u0906\u090f\u0902\u0917\u0940?<\/b><br>\n<b>\u0909\u0924\u094d\u0924\u0930:<\/b> \u090f\u0915\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u092e\u0947\u0902 \u092c\u0939\u0941\u0924 \u0905\u0902\u0924\u0930 - Monera \u092a\u094d\u0930\u094b\u0915\u0948\u0930\u093f\u092f\u094b\u091f \u0906\u0926\u093f\u092e \u0915\u0947\u0902\u0926\u094d\u0930\u0915 \u092c\u093f\u0928\u093e \u091d\u093f\u0932\u094d\u0932\u0940 \u092c\u0948\u0915\u094d\u091f\u0940\u0930\u093f\u092f\u093e \u0938\u093e\u092f\u0928\u094b\u092c\u0948\u0915\u094d\u091f\u0940\u0930\u093f\u092f\u093e 2.5 \u0905\u0930\u092c \u0938\u093e\u0932 \u0911\u0915\u094d\u0938\u0940\u091c\u0928, Protista \u092f\u0942\u0915\u0947\u0930\u093f\u092f\u094b\u091f \u0938\u091a\u094d\u091a\u093e \u0915\u0947\u0902\u0926\u094d\u0930\u0915 \u0905\u092e\u0940\u092c\u093e \u092a\u0948\u0930\u093e\u092e\u0940\u0936\u093f\u092f\u092e\u0964 \u090f\u0915 \u091c\u0917\u0924 \u092e\u0947\u0902 \u0930\u0916\u0928\u0947 \u0938\u0947 \u092a\u094d\u0930\u094b\u0915\u0948\u0930\u093f\u092f\u094b\u091f \u092f\u0942\u0915\u0947\u0930\u093f\u092f\u094b\u091f \u0915\u093e \u092e\u094c\u0932\u093f\u0915 \u0905\u0902\u0924\u0930 \u0916\u0924\u094d\u092e \u0939\u094b \u091c\u093e\u090f\u0917\u093e\u0964 \u091c\u0948\u0938\u0947 \u0926\u094b \u091c\u0917\u0924 \u092a\u094d\u0930\u0923\u093e\u0932\u0940 \u092e\u0947\u0902 \u0905\u092e\u0940\u092c\u093e \u092a\u0948\u0930\u093e\u092e\u0940\u0936\u093f\u092f\u092e \u092c\u0948\u0915\u094d\u091f\u0940\u0930\u093f\u092f\u093e \u0915\u0939\u093e\u0901 \u0930\u0916\u0947\u0902 \u092d\u094d\u0930\u092e \u0939\u0941\u0906 \u0907\u0938\u0932\u093f\u090f \u0924\u0940\u0928 \u091c\u0917\u0924 Protista \u092b\u093f\u0930 \u091a\u093e\u0930 \u091c\u0917\u0924 Monera \u0905\u0932\u0917 \u092c\u0928\u093e\u0928\u093e \u092a\u0921\u093c\u093e\u0964 \u0907\u0938\u0932\u093f\u090f \u090f\u0915\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u0915\u094b \u090f\u0915 \u092e\u0947\u0902 \u0930\u0916\u0928\u093e \u0917\u0932\u0924 - \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930 \u0905\u0927\u093f\u0915 \u092e\u094c\u0932\u093f\u0915\u0964<br><br>\n\n<b>\u092a\u094d\u09308. \u0935\u093e\u092f\u0930\u0938 \u0915\u093e \u092a\u0939\u0932\u0947 \u0915\u0940 \u0915\u0915\u094d\u0937\u093e\u0913\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0905\u0927\u094d\u092f\u092f\u0928 \u0915\u093f\u092f\u093e\u0964 \u0909\u0928\u094d\u0939\u0947\u0902 \u092a\u093e\u0901\u091a \u091c\u0917\u0924 \u092e\u0947\u0902 \u0915\u094d\u092f\u094b\u0902 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0930\u0916\u093e \u0917\u092f\u093e? \u0915\u093e\u0930\u0923 \u0926\u0947\u0902\u0964<\/b><br>\n<b>\u0909\u0924\u094d\u0924\u0930:<\/b> \u0935\u093e\u092f\u0930\u0938 \u0905\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f - \u0906\u0928\u0941\u0935\u0902\u0936\u093f\u0915 \u0938\u093e\u092e\u0917\u094d\u0930\u0940 DNA\/RNA \u0939\u094b\u0924\u0940 \u0932\u0947\u0915\u093f\u0928 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u0938\u0902\u0917\u0920\u0928 \u0928\u0939\u0940\u0902, \u092e\u0947\u091c\u092c\u093e\u0928 \u0915\u0947 \u092c\u093e\u0939\u0930 \u0928\u093f\u0937\u094d\u0915\u094d\u0930\u093f\u092f, \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u092d\u093f\u0924\u094d\u0924\u093f \u0928\u0939\u0940\u0902, \u092a\u094b\u0937\u0923 \u0935\u093f\u0927\u093f \u0928\u0939\u0940\u0902, \u092a\u094d\u0930\u091c\u0928\u0928 \u092e\u0947\u091c\u092c\u093e\u0928 \u092e\u0947\u0902 \u0939\u0940\u0964 \u092a\u093e\u0901\u091a \u091c\u0917\u0924 \u0915\u0947 \u092e\u093e\u0928\u0926\u0902\u0921 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930 \u0938\u0902\u0917\u0920\u0928 \u0938\u0902\u0930\u091a\u0928\u093e \u092a\u094b\u0937\u0923 \u092a\u093e\u0930\u093f\u0938\u094d\u0925\u093f\u0924\u093f\u0915 \u092d\u0942\u092e\u093f\u0915\u093e \u0938\u092d\u0940 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u091c\u0940\u0935\u094b\u0902 \u092a\u0930 \u0932\u093e\u0917\u0942 - \u0935\u093e\u092f\u0930\u0938 \u092e\u0947\u0902 \u092f\u0947 \u0932\u0915\u094d\u0937\u0923 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0907\u0938\u0932\u093f\u090f \u092a\u093e\u0901\u091a \u091c\u0917\u0924 \u092e\u0947\u0902 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0906\u0924\u093e\u0964 \u092f\u0939 \u0935\u0930\u094d\u0917\u0940\u0915\u0930\u0923 \u0915\u0940 \u0938\u0940\u092e\u093e \u0926\u093f\u0916\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<br><br>\n\n<b>\u092a\u094d\u09309. \u092f\u0926\u093f \u0906\u092a\u0938\u0947 \u092a\u093e\u0901\u091a \u091c\u0917\u0924 \u0935\u0930\u094d\u0917\u0940\u0915\u0930\u0923 \u0915\u094b \u0938\u0902\u0936\u094b\u0927\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0915\u0939\u093e \u091c\u093e\u090f \u0924\u094b \u0915\u094d\u092f\u093e \u0906\u092a \u0935\u093e\u092f\u0930\u0938 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0905\u0932\u0917 \u0936\u094d\u0930\u0947\u0923\u0940 \u092c\u0928\u093e\u090f\u0902\u0917\u0947 \u092f\u093e \u0909\u0928\u094d\u0939\u0947\u0902 \u092a\u094d\u0930\u0923\u093e\u0932\u0940 \u0938\u0947 \u092c\u093e\u0939\u0930 \u0930\u0916\u0947\u0902\u0917\u0947? \u0909\u0924\u094d\u0924\u0930 \u0915\u093e \u0914\u091a\u093f\u0924\u094d\u092f \u0914\u0930 \u092f\u0939 \u0935\u0948\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928\u093f\u0915 \u0935\u0930\u094d\u0917\u0940\u0915\u0930\u0923 \u0915\u0940 \u0935\u093f\u0915\u0938\u093f\u0924 \u092a\u094d\u0930\u0915\u0943\u0924\u093f \u0915\u0947 \u092c\u093e\u0930\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u0915\u094d\u092f\u093e \u092c\u0924\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948?<\/b><br>\n<b>\u0909\u0924\u094d\u0924\u0930:<\/b> \u0935\u093e\u092f\u0930\u0938 \u0915\u094b \u0905\u0932\u0917 \u0936\u094d\u0930\u0947\u0923\u0940 \u092c\u0928\u093e\u0928\u093e \u092c\u0947\u0939\u0924\u0930 \u0915\u094d\u092f\u094b\u0902\u0915\u093f \u0909\u0928\u092e\u0947\u0902 \u091c\u0940\u0935\u093f\u0924 \u0914\u0930 \u0928\u093f\u0930\u094d\u091c\u0940\u0935 \u0926\u094b\u0928\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0932\u0915\u094d\u0937\u0923 - \u0906\u0928\u0941\u0935\u0902\u0936\u093f\u0915 \u0938\u093e\u092e\u0917\u094d\u0930\u0940 \u091c\u0940\u0935\u093f\u0924 \u091c\u0948\u0938\u093e \u0932\u0947\u0915\u093f\u0928 \u0905\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u0928\u093f\u0930\u094d\u091c\u0940\u0935 \u091c\u0948\u0938\u093e\u0964 \u092a\u093e\u0901\u091a \u091c\u0917\u0924 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u091c\u0940\u0935\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0925\u093e\u0964 \u0905\u0932\u0917 \u0936\u094d\u0930\u0947\u0923\u0940 \u092c\u0928\u093e\u0928\u0947 \u0938\u0947 \u092a\u0924\u093e \u091a\u0932\u0924\u093e \u0935\u093f\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928 \u0935\u093f\u0915\u0938\u093f\u0924 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0928\u0908 \u091a\u0940\u091c\u0947\u0902 \u0938\u0940\u0916\u0928\u0947 \u092a\u0930 \u0935\u0930\u094d\u0917\u0940\u0915\u0930\u0923 \u092c\u0926\u0932\u0924\u093e \u0939\u0948 \u091c\u0948\u0938\u0947 \u0938\u0942\u0915\u094d\u0937\u094d\u092e\u0926\u0930\u094d\u0936\u0940 \u0938\u0947 \u0938\u0942\u0915\u094d\u0937\u094d\u092e\u091c\u0940\u0935 \u0916\u094b\u091c\u0947 \u092b\u093f\u0930 DNA \u0938\u0947 \u0924\u0940\u0928 \u0921\u094b\u092e\u0947\u0928 Bacteria Archaea Eukarya \u0935\u0942\u091c 1977\u0964 \u0935\u0930\u094d\u0917\u0940\u0915\u0930\u0923 \u0928\u093f\u0930\u0902\u0924\u0930 \u0924\u0930\u094d\u0915 \u092a\u0930\u093f\u0935\u0930\u094d\u0924\u0928 \u0915\u0940 \u092a\u094d\u0930\u0915\u094d\u0930\u093f\u092f\u093e \u0939\u0948 - \u092a\u0939\u0932\u0947 \u0905\u0930\u0938\u094d\u0924\u0942 \u0915\u0943\u0924\u094d\u0930\u093f\u092e \u0906\u0935\u093e\u0938 \u0938\u0947 \u0932\u093f\u0928\u093f\u092f\u0938 \u0926\u094b \u091c\u0917\u0924 \u0939\u0947\u0915\u0947\u0932 \u0924\u0940\u0928 \u0915\u094b\u092a\u0932\u0948\u0902\u0921 \u091a\u093e\u0930 \u0935\u094d\u0939\u093f\u091f\u0947\u0915\u0930 \u092a\u093e\u0901\u091a \u092b\u093f\u0930 \u0924\u0940\u0928 \u0921\u094b\u092e\u0947\u0928\u0964<br><br>\n\n<b>\u092a\u094d\u093010. \u0935\u093e\u092f\u0930\u0938 \u092e\u0947\u0902 \u091c\u0940\u0935\u093f\u0924 \u091c\u0940\u0935\u094b\u0902 \u091c\u0948\u0938\u0940 \u0906\u0928\u0941\u0935\u0902\u0936\u093f\u0915 \u0938\u093e\u092e\u0917\u094d\u0930\u0940 \u0939\u094b\u0924\u0940 \u0939\u0948 \u0932\u0947\u0915\u093f\u0928 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u0938\u0902\u0917\u0920\u0928 \u0928\u0939\u0940\u0902\u0964 \u0915\u094c\u0928 \u0938\u0940 \u0935\u093f\u0936\u0947\u0937\u0924\u093e\u090f\u0901 \u0909\u0928\u094d\u0939\u0947\u0902 \u092a\u093e\u0901\u091a \u091c\u0917\u0924 \u092a\u094d\u0930\u0923\u093e\u0932\u0940 \u092e\u0947\u0902 \u092b\u093f\u091f \u0939\u094b\u0928\u0947 \u0938\u0947 \u0930\u094b\u0915\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0902? \u092f\u0939 \u0935\u0930\u094d\u0917\u0940\u0915\u0930\u0923 \u092a\u094d\u0930\u0923\u093e\u0932\u093f\u092f\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0938\u0940\u092e\u093e\u0913\u0902 \u0915\u0947 \u092c\u093e\u0930\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u0915\u094d\u092f\u093e \u092c\u0924\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948?<\/b><br>\n<b>\u0909\u0924\u094d\u0924\u0930:<\/b> \u0930\u094b\u0915\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u0940 \u0935\u093f\u0936\u0947\u0937\u0924\u093e\u090f\u0901: \u0905\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f, \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930 \u092a\u094d\u0930\u094b\u0915\u0948\u0930\u093f\u092f\u094b\u091f \u092f\u0942\u0915\u0947\u0930\u093f\u092f\u094b\u091f \u0928\u0939\u0940\u0902, \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u092d\u093f\u0924\u094d\u0924\u093f \u0928\u0939\u0940\u0902, \u0938\u0902\u0917\u0920\u0928 \u0938\u094d\u0924\u0930 \u090f\u0915\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u092c\u0939\u0941\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u0928\u0939\u0940\u0902, \u092a\u094b\u0937\u0923 \u0938\u094d\u0935\u092a\u094b\u0937\u0940 \u0935\u093f\u0937\u092e\u092a\u094b\u0937\u0940 \u0928\u0939\u0940\u0902, \u092a\u093e\u0930\u093f\u0938\u094d\u0925\u093f\u0924\u093f\u0915 \u092d\u0942\u092e\u093f\u0915\u093e \u0909\u0924\u094d\u092a\u093e\u0926\u0915 \u0909\u092a\u092d\u094b\u0915\u094d\u0924\u093e \u0905\u092a\u0918\u091f\u0915 \u0928\u0939\u0940\u0902, \u092e\u0947\u091c\u092c\u093e\u0928 \u0915\u0947 \u092c\u093e\u0939\u0930 \u0928\u093f\u0937\u094d\u0915\u094d\u0930\u093f\u092f\u0964 \u0938\u0940\u092e\u093e: \u0915\u094b\u0908 \u092d\u0940 \u092a\u094d\u0930\u0923\u093e\u0932\u0940 \u0938\u092d\u0940 \u0935\u093f\u0935\u093f\u0927\u0924\u093e \u0915\u094b \u092a\u0942\u0930\u0940 \u0924\u0930\u0939 \u0938\u092e\u091d\u093e \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0938\u0915\u0924\u0940 \u0928\u0908 \u0916\u094b\u091c\u0947\u0902 \u091c\u0948\u0938\u0947 \u0935\u093e\u092f\u0930\u0938 \u091c\u0940\u0935\u093e\u0936\u094d\u092e DNA \u0938\u0947 \u092a\u094d\u0930\u0923\u093e\u0932\u0940 \u0915\u094b \u0938\u0902\u0936\u094b\u0927\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0928\u093e \u092a\u0921\u093c\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<br>\n\n<\/div><\/div>\n\n<div id=\"e12-3\" style=\"display:none;\"><div style=\"background:#2e7d32;color:#fff;padding:6px 14px;border-radius:20px;font-size:13px;font-weight:bold;display:inline-block;margin-bottom:8px;\">\ud83d\udfe2 \u092d\u093e\u0917 3\/5 - Q11-Q13<\/div><div style=\"background:#fff;border:1.5px solid #b71c1c;border-radius:10px;padding:12px;font-size:14px;line-height:1.9;height:580px;overflow-y:auto;\">\n\n<b>\u092a\u094d\u093011. \u091f\u0947\u0930\u093f\u0921\u094b\u092b\u093e\u0907\u091f \u0914\u0930 \u092c\u094d\u0930\u093e\u092f\u094b\u092b\u093e\u0907\u091f \u0926\u094b\u0928\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u092b\u0942\u0932 \u092c\u0940\u091c \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0939\u094b\u0924\u0947 \u092b\u093f\u0930 \u092d\u0940 \u0905\u0932\u0917 \u0938\u092e\u0942\u0939\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0930\u0916\u0947 \u0917\u090f \u0939\u0948\u0902\u0964 \u092a\u094d\u0930\u092e\u0941\u0916 \u0932\u0915\u094d\u0937\u0923\u094b\u0902 \u0938\u0947 \u0907\u0938 \u0935\u0930\u094d\u0917\u0940\u0915\u0930\u0923 \u0915\u094b \u0938\u092e\u091d\u093e\u0907\u090f\u0964<\/b><br>\n<b>\u0909\u0924\u094d\u0924\u0930:<\/b> \u0926\u094b\u0928\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u092b\u0942\u0932 \u092c\u0940\u091c \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0932\u0947\u0915\u093f\u0928 \u0905\u0902\u0924\u0930: Bryophyta \u0925\u0948\u0932\u094b\u092b\u093e\u0907\u091f\u093e \u0938\u0947 \u0905\u0927\u093f\u0915 \u0935\u093f\u092d\u0947\u0926\u093f\u0924 \u0932\u0947\u0915\u093f\u0928 \u0938\u0902\u0935\u0939\u0928\u0940 \u090a\u0924\u0915 \u091c\u093e\u0907\u0932\u092e \u092b\u094d\u0932\u094b\u090f\u092e \u0928\u0939\u0940\u0902, \u0930\u093e\u0907\u091c\u0949\u0907\u0921 \u091c\u0921\u093c \u091c\u0948\u0938\u0940 \u0924\u0928\u093e \u092a\u0924\u094d\u0924\u0940 \u091c\u0948\u0938\u0940 \u0938\u0930\u0932, \u0928\u092e \u091b\u093e\u092f\u093e\u0926\u093e\u0930 \u0939\u0930\u0940 \u091a\u091f\u093e\u0908 \u092e\u093e\u0930\u094d\u091a\u0947\u0902\u091f\u093f\u092f\u093e \u092e\u0949\u0938 - \u091c\u092e\u0940\u0928 \u092a\u0930 \u092a\u0939\u0932\u093e \u0915\u0926\u092e \u092b\u093f\u0930 \u092d\u0940 \u092a\u093e\u0928\u0940 \u091a\u093e\u0939\u093f\u090f\u0964 Pteridophyta \u092a\u0939\u0932\u093e \u0938\u0902\u0935\u0939\u0928\u0940 \u092a\u094c\u0927\u093e \u091c\u0921\u093c \u0924\u0928\u093e \u092a\u0924\u094d\u0924\u0940 \u092e\u0947\u0902 \u0935\u093f\u092d\u0947\u0926\u093f\u0924 \u091c\u093e\u0907\u0932\u092e \u092b\u094d\u0932\u094b\u090f\u092e \u092a\u0939\u0932\u0940 \u092c\u093e\u0930 \u092c\u0940\u091c \u0928\u0939\u0940\u0902 \u092c\u0940\u091c\u093e\u0923\u0941 \u0938\u0947 \u092a\u094d\u0930\u091c\u0928\u0928 \u092b\u0930\u094d\u0928 - \u0907\u0938\u0932\u093f\u090f \u0905\u0932\u0917\u0964 \u0935\u093f\u0915\u093e\u0938 \u0915\u094d\u0930\u092e \u0925\u0948\u0932\u0938\u2192\u0930\u093e\u0907\u091c\u0949\u0907\u0921\u2192\u0938\u0902\u0935\u0939\u0928\u0940 \u0926\u093f\u0916\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<br><br>\n\n<b>\u092a\u094d\u093012. \u0935\u0930\u094d\u0917\u0940\u0915\u0930\u0923 \u092a\u0926\u093e\u0928\u0941\u0915\u094d\u0930\u092e \u092e\u0947\u0902 \u0915\u094c\u0928 \u0938\u093e \u0938\u092e\u0942\u0939 - Class \u092f\u093e Genus - \u092e\u0947\u0902 \u0915\u092e \u0938\u0926\u0938\u094d\u092f \u0932\u0947\u0915\u093f\u0928 \u0905\u0927\u093f\u0915 \u0938\u093e\u092e\u093e\u0928\u094d\u092f \u0932\u0915\u094d\u0937\u0923 \u0939\u094b\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902? \u0909\u0924\u094d\u0924\u0930 \u0938\u092e\u091d\u093e\u0907\u090f\u0964<\/b><br>\n<b>\u0909\u0924\u094d\u0924\u0930:<\/b> Genus \u092e\u0947\u0902 \u0915\u092e \u0938\u0926\u0938\u094d\u092f \u091c\u094d\u092f\u093e\u0926\u093e \u0938\u093e\u092e\u093e\u0928\u094d\u092f \u0932\u0915\u094d\u0937\u0923\u0964 \u092a\u0926\u093e\u0928\u0941\u0915\u094d\u0930\u092e Kingdom \u092c\u0921\u093c\u093e Species \u091b\u094b\u091f\u093e - Kingdom\u2192Phylum\u2192Class\u2192Order\u2192Family\u2192Genus\u2192Species - \u091c\u0948\u0938\u0947 \u092a\u093f\u0930\u093e\u092e\u093f\u0921 Fig 12.17 - \u0928\u093f\u091a\u0932\u0947 \u0938\u094d\u0924\u0930 \u092a\u0930 \u091c\u0940\u0935 \u0905\u0927\u093f\u0915 \u0938\u093e\u092e\u093e\u0928\u094d\u092f \u0932\u0915\u094d\u0937\u0923 \u0938\u093e\u091d\u093e \u0915\u0930\u0924\u0947 \u0939\u0930 \u0928\u093f\u091a\u0932\u093e \u0938\u092e\u0942\u0939 \u090a\u092a\u0930 \u0935\u093e\u0932\u0947 \u0915\u093e \u0939\u093f\u0938\u094d\u0938\u093e\u0964 Genus Class \u0938\u0947 \u0928\u0940\u091a\u0947 \u0907\u0938\u0932\u093f\u090f Genus \u092e\u0947\u0902 Class \u0938\u0947 \u0915\u092e \u0938\u0926\u0938\u094d\u092f \u091c\u094d\u092f\u093e\u0926\u093e \u0938\u092e\u093e\u0928\u0924\u093e - \u0909\u0926\u093e\u0939\u0930\u0923 Panthera Genus \u092e\u0947\u0902 \u092c\u093e\u0918 Panthera tigris \u0914\u0930 \u0936\u0947\u0930 Panthera leo \u0926\u094b\u0928\u094b\u0902 \u0917\u0930\u094d\u091c\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u0940 \u092c\u093f\u0932\u094d\u0932\u093f\u092f\u093e\u0901 \u0938\u092e\u093e\u0928 \u0916\u094b\u092a\u0921\u093c\u0940 \u091c\u092c\u0915\u093f Class Mammalia \u092e\u0947\u0902 \u092c\u0939\u0941\u0924 \u0938\u093e\u0930\u0947 \u0905\u0932\u0917-\u0905\u0932\u0917 \u091c\u093e\u0928\u0935\u0930 \u092c\u093f\u0932\u094d\u0932\u0940 \u092e\u093e\u0928\u0935 \u091a\u092e\u0917\u093e\u0926\u0921\u093c \u0906\u0926\u093f\u0964<br><br>\n\n<b>\u092a\u094d\u093013. \u0935\u0948\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928\u093f\u0915 \u0915\u094b \u0917\u0924\u093f \u0914\u0930 \u0938\u094d\u0935\u092a\u094b\u0937\u0940 \u092a\u094b\u0937\u0923 \u0935\u093e\u0932\u0947 \u0928\u090f \u091c\u0940\u0935 \u0915\u0940 \u0916\u094b\u091c \u0939\u0941\u0908\u0964 \u0915\u094c\u0928 \u0938\u093e \u0932\u0915\u094d\u0937\u0923 \u0935\u0948\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928\u093f\u0915 \u0915\u094b Protista \u092e\u0947\u0902 \u092a\u0939\u091a\u093e\u0928\u0928\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u092e\u0926\u0926 \u0915\u0930\u0947\u0917\u093e \u092a\u093e\u0901\u091a \u091c\u0917\u0924 \u0905\u0928\u0941\u0938\u093e\u0930?<\/b><br>\n<b>\u0909\u0924\u094d\u0924\u0930:<\/b> \u0917\u0924\u093f + \u0938\u094d\u0935\u092a\u094b\u0937\u0940 \u0926\u094b\u0928\u094b\u0902 Protista \u092e\u0947\u0902 \u092e\u093f\u0932\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u091c\u0948\u0938\u0947 \u092f\u0942\u0917\u094d\u0932\u0940\u0928\u093e - \u092b\u094d\u0932\u0948\u091c\u0947\u0932\u093e \u0938\u0947 \u0917\u0924\u093f \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0936 \u092e\u0947\u0902 \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0936 \u0938\u0902\u0936\u094d\u0932\u0947\u0937\u0923 \u0938\u094d\u0935\u092a\u094b\u0937\u0940 \u0905\u0902\u0927\u0947\u0930\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u0935\u093f\u0937\u092e\u092a\u094b\u0937\u0940 - \u090f\u0915\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u092f\u0942\u0915\u0947\u0930\u093f\u092f\u094b\u091f \u0938\u091a\u094d\u091a\u093e \u0915\u0947\u0902\u0926\u094d\u0930\u0915 - \u092f\u0939 \u0938\u0902\u092f\u094b\u091c\u0928 Protista \u0915\u0940 \u0935\u093f\u0936\u0947\u0937\u0924\u093e\u0964 Plantae \u092e\u0947\u0902 \u0917\u0924\u093f \u0928\u0939\u0940\u0902, Monera \u092e\u0947\u0902 \u092a\u094d\u0930\u094b\u0915\u0948\u0930\u093f\u092f\u094b\u091f, Animalia \u092e\u0947\u0902 \u0938\u094d\u0935\u092a\u094b\u0937\u0940 \u0928\u0939\u0940\u0902\u0964 \u0907\u0938\u0932\u093f\u090f \u090f\u0915\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u092f\u0942\u0915\u0947\u0930\u093f\u092f\u094b\u091f + \u092e\u093f\u0936\u094d\u0930\u093f\u0924 \u092a\u094b\u0937\u0923 + \u0917\u0924\u093f Protista \u092a\u0939\u091a\u093e\u0928\u0964<br>\n\n<\/div><\/div>\n\n<div id=\"e12-4\" style=\"display:none;\"><div style=\"background:#ef6c00;color:#fff;padding:6px 14px;border-radius:20px;font-size:13px;font-weight:bold;display:inline-block;margin-bottom:8px;\">\ud83d\udfe0 \u092d\u093e\u0917 4\/5 - Q14-Q15 \u0915\u0947\u0938 \u0938\u094d\u091f\u0921\u0940<\/div><div style=\"background:#fff;border:1.5px solid #b71c1c;border-radius:10px;padding:12px;font-size:14px;line-height:1.9;height:580px;overflow-y:auto;\">\n\n<b>\u092a\u094d\u093014. \u0936\u094b\u0927\u0915\u0930\u094d\u0924\u093e \u0928\u0947 \u090f\u0915\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u092f\u0942\u0915\u0947\u0930\u093f\u092f\u094b\u091f \u091c\u0940\u0935 \u0915\u094b \u0915\u0935\u0915 \u0915\u0947 \u0930\u0942\u092a \u092e\u0947\u0902 \u092a\u0939\u091a\u093e\u0928\u093e\u0964 \u092a\u093e\u0901\u091a \u091c\u0917\u0924 \u0905\u0928\u0941\u0938\u093e\u0930 \u090f\u0915\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u091c\u0940\u0935 \u0915\u094b \u0915\u0935\u0915 \u091c\u0917\u0924 \u092e\u0947\u0902 \u0930\u0916\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0915\u094c\u0928 \u0938\u0940 \u092a\u0939\u091a\u093e\u0928 \u0915\u0941\u0902\u091c\u0940 \u0938\u0941\u091d\u093e\u090f\u0902\u0917\u0947?<\/b><br>\n<b>\u0909\u0924\u094d\u0924\u0930:<\/b> Fungi \u092e\u0947\u0902 \u0905\u0927\u093f\u0915\u0924\u0930 \u092c\u0939\u0941\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u0932\u0947\u0915\u093f\u0928 \u0915\u0941\u091b \u090f\u0915\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u092f\u0940\u0938\u094d\u091f - \u092a\u0939\u091a\u093e\u0928 \u0915\u0941\u0902\u091c\u0940: \u092f\u0942\u0915\u0947\u0930\u093f\u092f\u094b\u091f \u0938\u091a\u094d\u091a\u093e \u0915\u0947\u0902\u0926\u094d\u0930\u0915 + \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u092d\u093f\u0924\u094d\u0924\u093f \u0915\u093e\u0907\u091f\u093f\u0928 \u0915\u0940 + \u0935\u093f\u0937\u092e\u092a\u094b\u0937\u0940 \u0905\u0935\u0936\u094b\u0937\u0923 \u0938\u0947 \u092e\u0943\u0924 \u0938\u0921\u093c\u0924\u0947 \u092a\u0926\u093e\u0930\u094d\u0925 \u0938\u0947 \u092a\u094b\u0937\u0923 + \u0915\u094d\u0932\u094b\u0930\u094b\u092b\u093f\u0932 \u0928\u0939\u0940\u0902 + \u0905\u092a\u0918\u091f\u0915 - \u092f\u0947 \u0932\u0915\u094d\u0937\u0923 \u0939\u094b\u0928\u0947 \u092a\u0930 \u090f\u0915\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u092d\u0940 Fungi \u092e\u0947\u0902 - \u091c\u0948\u0938\u0947 \u092f\u0940\u0938\u094d\u091f\u0964 Protista \u092e\u0947\u0902 \u092d\u093f\u0924\u094d\u0924\u093f \u0938\u0947\u0932\u094d\u092f\u0942\u0932\u094b\u091c \u092f\u093e \u0928\u0939\u0940\u0902, Plantae \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0947\u0932\u094d\u092f\u0942\u0932\u094b\u091c \u092d\u093f\u0924\u094d\u0924\u093f \u0938\u094d\u0935\u092a\u094b\u0937\u0940\u0964<br><br>\n\n<b>\u092a\u094d\u093015. \u0915\u0947\u0938 \u0938\u094d\u091f\u0921\u0940 - \u0932\u0902\u092c\u0947 \u0938\u092e\u092f \u092a\u093e\u0930\u093f\u0938\u094d\u0925\u093f\u0924\u093f\u0915 \u0905\u0927\u094d\u092f\u092f\u0928 \u092e\u0947\u0902 \u091b\u093e\u0924\u094d\u0930\u094b\u0902 \u0928\u0947 \u0924\u0940\u0928 \u0935\u093e\u0924\u093e\u0935\u0930\u0923 - \u092e\u0940\u0920\u0947 \u092a\u093e\u0928\u0940 \u0924\u093e\u0932\u093e\u092c, \u0928\u092e \u092e\u093f\u091f\u094d\u091f\u0940 \u0938\u0921\u093c\u0924\u0947 \u0932\u091f\u094d\u0920\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u092a\u093e\u0938, \u091c\u093e\u0928\u0935\u0930\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0906\u0902\u0924 - \u0938\u0947 \u091c\u0940\u0935 \u090f\u0915\u0924\u094d\u0930 \u0915\u093f\u090f\u0964 \u0938\u0940\u0927\u0947 \u0928\u093e\u092e \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0915\u0947\u0935\u0932 \u0938\u0902\u0930\u091a\u0928\u093e\u0924\u094d\u092e\u0915 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u092a\u094b\u0937\u0923 \u0932\u0915\u094d\u0937\u0923 \u0926\u0930\u094d\u091c \u0915\u093f\u090f \u0924\u093e\u0932\u093f\u0915\u093e \u092e\u0947\u0902:<\/b><br>\nP - \u0938\u0942\u0915\u094d\u0937\u094d\u092e, \u0938\u091a\u094d\u091a\u093e \u0915\u0947\u0902\u0926\u094d\u0930\u0915 \u0928\u0939\u0940\u0902, \u0915\u0920\u094b\u0930 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u0906\u0935\u0930\u0923, \u0909\u091a\u094d\u091a \u0932\u0935\u0923\u0924\u093e \u0924\u093e\u092a\u092e\u093e\u0928 \u092e\u0947\u0902 \u091c\u0940\u0935\u093f\u0924<br>\nQ - \u092c\u0939\u0941\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f, \u0924\u0902\u0924\u0941\u092e\u092f \u0936\u0930\u0940\u0930, \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u092d\u093f\u0924\u094d\u0924\u093f \u0909\u092a\u0938\u094d\u0925\u093f\u0924, \u0915\u094d\u0932\u094b\u0930\u094b\u092b\u093f\u0932 \u0928\u0939\u0940\u0902, \u092e\u0943\u0924 \u091c\u0948\u0935 \u092a\u0926\u093e\u0930\u094d\u0925 \u092a\u0930 \u0909\u0917\u0924\u093e<br>\nR - \u090f\u0915\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f, \u0938\u091a\u094d\u091a\u093e \u0915\u0947\u0902\u0926\u094d\u0930\u0915, \u0938\u0902\u0915\u0941\u091a\u0928\u0936\u0940\u0932 \u0927\u093e\u0928\u0940 \u0909\u092a\u0938\u094d\u0925\u093f\u0924, \u092b\u094d\u0932\u0948\u091c\u0947\u0932\u093e \u0938\u0947 \u0917\u0924\u093f, \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0936 \u092e\u0947\u0902 \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0936 \u0938\u0902\u0936\u094d\u0932\u0947\u0937\u0923 \u0905\u0902\u0927\u0947\u0930\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u0935\u093f\u0937\u092e\u092a\u094b\u0937\u0940<br>\nS - \u092c\u0939\u0941\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f, \u0905\u091a\u094d\u091b\u0940 \u0924\u0930\u0939 \u0935\u093f\u092d\u0947\u0926\u093f\u0924 \u090a\u0924\u0915, \u0930\u0940\u0922\u093c \u0909\u092a\u0938\u094d\u0925\u093f\u0924, \u092a\u094d\u0930\u093e\u0930\u0902\u092d\u093f\u0915 \u091c\u0940\u0935\u0928 \u091a\u0930\u0923 \u092e\u0947\u0902 \u091c\u0932\u0940\u092f \u0936\u094d\u0935\u0938\u0928<br>\nT - \u0905\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f, \u0906\u0928\u0941\u0935\u0902\u0936\u093f\u0915 \u0938\u093e\u092e\u0917\u094d\u0930\u0940, \u092e\u0947\u091c\u092c\u093e\u0928 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u0915\u0947 \u092c\u093e\u0939\u0930 \u0928\u093f\u0937\u094d\u0915\u094d\u0930\u093f\u092f<br>\n\u091b\u093e\u0924\u094d\u0930\u094b\u0902 \u0928\u0947 \u092e\u0939\u0938\u0942\u0938 \u0915\u093f\u092f\u093e \u0915\u0941\u091b \u091c\u0940\u0935 \u0935\u094d\u0939\u093f\u091f\u0947\u0915\u0930 \u092a\u093e\u0901\u091a \u091c\u0917\u0924 \u092e\u0947\u0902 \u0920\u0940\u0915 \u0906\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u091c\u092c\u0915\u093f \u0915\u0941\u091b \u0907\u0938 \u0935\u0930\u094d\u0917\u0940\u0915\u0930\u0923 \u0915\u0947 \u0906\u0927\u093e\u0930 \u0915\u094b \u0939\u0940 \u091a\u0941\u0928\u094c\u0924\u0940 \u0926\u0947\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964<br><br>\n\n<b>(i) \u090f\u0915 \u091c\u0940\u0935 \u0915\u0940 \u092a\u0939\u091a\u093e\u0928 \u0915\u0930\u0947\u0902 \u091c\u094b \u0938\u094d\u092a\u0937\u094d\u091f \u0930\u0942\u092a \u0938\u0947 \u0915\u0935\u0915 \u091c\u0917\u0924 \u0938\u0947 \u0939\u0948\u0964 \u0938\u092e\u0930\u094d\u0925\u0928 \u092e\u0947\u0902 \u090f\u0915 \u0905\u0935\u0932\u094b\u0915\u0928 \u092c\u0924\u093e\u090f\u0902\u0964<\/b><br>\n\u0909\u0924\u094d\u0924\u0930: Q - \u092c\u0939\u0941\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u0924\u0902\u0924\u0941\u092e\u092f \u0936\u0930\u0940\u0930 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u092d\u093f\u0924\u094d\u0924\u093f \u0909\u092a\u0938\u094d\u0925\u093f\u0924 \u0915\u094d\u0932\u094b\u0930\u094b\u092b\u093f\u0932 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u092e\u0943\u0924 \u091c\u0948\u0935 \u092a\u0926\u093e\u0930\u094d\u0925 \u092a\u0930 \u0909\u0917\u0924\u093e - \u0915\u0935\u0915 \u0932\u0915\u094d\u0937\u0923 \u0915\u093e\u0907\u091f\u093f\u0928 \u092d\u093f\u0924\u094d\u0924\u093f \u0935\u093f\u0937\u092e\u092a\u094b\u0937\u0940 \u0905\u092a\u0918\u091f\u0915\u0964<br><br>\n\n<b>(ii) \u0915\u094c\u0928 \u0938\u093e \u091c\u0940\u0935 Monera \u091c\u0917\u0924 \u092e\u0947\u0902 \u0930\u0916\u093e \u091c\u093e\u090f\u0917\u093e? \u0907\u0938 \u0938\u094d\u0925\u093e\u092a\u0928\u093e \u0915\u094b \u0938\u0939\u0940 \u0920\u0939\u0930\u093e\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u0940 \u090f\u0915 \u0935\u093f\u0936\u0947\u0937\u0924\u093e \u092c\u0924\u093e\u090f\u0902\u0964<\/b><br>\n\u0909\u0924\u094d\u0924\u0930: P - \u0938\u0942\u0915\u094d\u0937\u094d\u092e \u0938\u091a\u094d\u091a\u093e \u0915\u0947\u0902\u0926\u094d\u0930\u0915 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0915\u0920\u094b\u0930 \u0906\u0935\u0930\u0923 \u0909\u091a\u094d\u091a \u0932\u0935\u0923\u0924\u093e \u0924\u093e\u092a\u092e\u093e\u0928 \u092e\u0947\u0902 \u091c\u0940\u0935\u093f\u0924 - \u092a\u094d\u0930\u094b\u0915\u0948\u0930\u093f\u092f\u094b\u091f \u0906\u0926\u093f\u092e \u0915\u0947\u0902\u0926\u094d\u0930\u0915 \u092c\u093f\u0928\u093e \u091d\u093f\u0932\u094d\u0932\u0940 - Monera \u092c\u0948\u0915\u094d\u091f\u0940\u0930\u093f\u092f\u093e \u0906\u0930\u094d\u0915\u093f\u092f\u093e \u091a\u0930\u092e \u0935\u093e\u0924\u093e\u0935\u0930\u0923 \u092e\u0947\u0902\u0964<br><br>\n\n<b>(iii) \u091c\u0940\u0935 R \u0914\u0930 Q \u0926\u094b\u0928\u094b\u0902 \u092f\u0942\u0915\u0947\u0930\u093f\u092f\u094b\u091f \u0939\u0948\u0902 \u092b\u093f\u0930 \u092d\u0940 \u0905\u0932\u0917 \u091c\u0917\u0924 \u092e\u0947\u0902 \u0930\u0916\u0947 \u0917\u090f\u0964 \u0909\u0928\u094d\u0939\u0947\u0902 \u0905\u0932\u0917 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u0947 \u092e\u093e\u0928\u0926\u0902\u0921\u094b\u0902 \u0915\u093e \u0935\u093f\u0936\u094d\u0932\u0947\u0937\u0923 \u0915\u0930\u0947\u0902\u0964<\/b><br>\n\u0909\u0924\u094d\u0924\u0930: R \u090f\u0915\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u0938\u091a\u094d\u091a\u093e \u0915\u0947\u0902\u0926\u094d\u0930\u0915 \u0938\u0902\u0915\u0941\u091a\u0928\u0936\u0940\u0932 \u0927\u093e\u0928\u0940 \u092b\u094d\u0932\u0948\u091c\u0947\u0932\u093e \u092e\u093f\u0936\u094d\u0930\u093f\u0924 \u092a\u094b\u0937\u0923 - Protista - \u090f\u0915\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u092f\u0942\u0915\u0947\u0930\u093f\u092f\u094b\u091f\u0964 Q \u092c\u0939\u0941\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u0924\u0902\u0924\u0941\u092e\u092f \u092d\u093f\u0924\u094d\u0924\u093f \u0915\u094d\u0932\u094b\u0930\u094b\u092b\u093f\u0932 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u092e\u0943\u0924 \u092a\u0926\u093e\u0930\u094d\u0925 \u092a\u0930 - Fungi - \u092c\u0939\u0941\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u0915\u093e\u0907\u091f\u093f\u0928 \u092d\u093f\u0924\u094d\u0924\u093f \u0935\u093f\u0937\u092e\u092a\u094b\u0937\u0940 \u0905\u092a\u0918\u091f\u0915\u0964 \u092e\u093e\u0928\u0926\u0902\u0921 \u0938\u0902\u0917\u0920\u0928 \u0938\u094d\u0924\u0930 \u090f\u0915\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u092c\u0939\u0941\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f + \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u092d\u093f\u0924\u094d\u0924\u093f \u0915\u093e\u0907\u091f\u093f\u0928 vs \u0938\u0947\u0932\u094d\u092f\u0942\u0932\u094b\u091c\/\u0928\u0939\u0940\u0902 + \u092a\u094b\u0937\u0923\u0964<br><br>\n\n<b>(iv) \u0938\u092e\u091d\u093e\u0907\u090f \u091c\u0940\u0935 S \u0915\u094b \u0915\u0947\u0935\u0932 \u092a\u094b\u0937\u0923 \u0935\u093f\u0927\u093f \u0938\u0947 \u0935\u0930\u094d\u0917\u0940\u0915\u0943\u0924 \u0915\u094d\u092f\u094b\u0902 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e \u0938\u0915\u0924\u093e?<\/b><br>\n\u0909\u0924\u094d\u0924\u0930: S \u092c\u0939\u0941\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u0935\u093f\u092d\u0947\u0926\u093f\u0924 \u090a\u0924\u0915 \u0930\u0940\u0922\u093c \u0909\u092a\u0938\u094d\u0925\u093f\u0924 \u092a\u094d\u0930\u093e\u0930\u0902\u092d\u093f\u0915 \u091c\u0932\u0940\u092f \u0936\u094d\u0935\u0938\u0928 - \u0909\u092d\u092f\u091a\u0930 Vertebrata - \u092a\u094b\u0937\u0923 \u0935\u093f\u0927\u093f \u0935\u093f\u0937\u092e\u092a\u094b\u0937\u0940 \u0909\u092a\u092d\u094b\u0915\u094d\u0924\u093e \u0932\u0947\u0915\u093f\u0928 \u0915\u0908 \u091c\u0917\u0924 \u092e\u0947\u0902 \u0935\u093f\u0937\u092e\u092a\u094b\u0937\u0940 \u0939\u094b\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 Fungi Animalia Protista \u092e\u0947\u0902 \u092d\u0940 - \u0915\u0947\u0935\u0932 \u092a\u094b\u0937\u0923 \u0938\u0947 S \u0915\u094b Fungi \u092f\u093e Animalia \u0926\u094b\u0928\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0930\u0916\u093e \u091c\u093e \u0938\u0915\u0924\u093e \u092d\u094d\u0930\u092e \u0939\u094b\u0917\u093e - \u0907\u0938\u0932\u093f\u090f \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930 \u0938\u0902\u0917\u0920\u0928 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u0938\u0902\u0930\u091a\u0928\u093e \u0928\u094b\u091f\u094b\u0915\u0949\u0930\u094d\u0921 \u091c\u0948\u0938\u0947 \u0905\u0927\u093f\u0915 \u092e\u094c\u0932\u093f\u0915 \u0932\u0915\u094d\u0937\u0923 \u091c\u0930\u0942\u0930\u0940\u0964<br><br>\n\n<b>(v) \u091c\u0940\u0935 T \u092a\u093e\u0901\u091a \u091c\u0917\u0924 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0947 \u0915\u093f\u0938\u0940 \u092e\u0947\u0902 \u092b\u093f\u091f \u0928\u0939\u0940\u0902\u0964 \u0935\u0930\u094d\u0917\u0940\u0915\u0930\u0923 \u092e\u0947\u0902 \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u0939\u094b\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u0940 \u0915\u094c\u0928 \u0938\u0940 \u092e\u094c\u0932\u093f\u0915 \u0935\u093f\u0936\u0947\u0937\u0924\u093e \u0907\u0938\u092e\u0947\u0902 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0939\u0948 \u0914\u0930 \u092f\u0939 \u0935\u0930\u094d\u0917\u0940\u0915\u0930\u0923 \u092a\u094d\u0930\u0923\u093e\u0932\u093f\u092f\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0938\u0940\u092e\u093e\u0913\u0902 \u0915\u0947 \u092c\u093e\u0930\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u0915\u094d\u092f\u093e \u092c\u0924\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948?<\/b><br>\n\u0909\u0924\u094d\u0924\u0930: T \u0905\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u0906\u0928\u0941\u0935\u0902\u0936\u093f\u0915 \u0938\u093e\u092e\u0917\u094d\u0930\u0940 \u092e\u0947\u091c\u092c\u093e\u0928 \u092c\u093e\u0939\u0930 \u0928\u093f\u0937\u094d\u0915\u094d\u0930\u093f\u092f - \u0935\u093e\u092f\u0930\u0938 - \u092e\u094c\u0932\u093f\u0915 \u0935\u093f\u0936\u0947\u0937\u0924\u093e \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u0938\u0902\u0917\u0920\u0928 \u0928\u0939\u0940\u0902\u0964 \u092a\u093e\u0901\u091a \u091c\u0917\u0924 \u0915\u0947 \u0938\u092d\u0940 \u092e\u093e\u0928\u0926\u0902\u0921 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930 \u0938\u0902\u0917\u0920\u0928 \u0938\u0902\u0930\u091a\u0928\u093e \u092a\u094b\u0937\u0923 \u092a\u093e\u0930\u093f\u0938\u094d\u0925\u093f\u0924\u093f\u0915 \u092d\u0942\u092e\u093f\u0915\u093e \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u091c\u0940\u0935\u094b\u0902 \u092a\u0930 \u0932\u093e\u0917\u0942 - \u0935\u093e\u092f\u0930\u0938 \u092e\u0947\u0902 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0907\u0938\u0932\u093f\u090f \u092c\u093e\u0939\u0930\u0964 \u092f\u0939 \u092c\u0924\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0915\u094b\u0908 \u092a\u094d\u0930\u0923\u093e\u0932\u0940 \u0938\u092d\u0940 \u0935\u093f\u0935\u093f\u0927\u0924\u093e \u092a\u0942\u0930\u0940 \u0924\u0930\u0939 \u0938\u092e\u091d\u093e \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0938\u0915\u0924\u0940 \u0928\u0908 \u0916\u094b\u091c\u094b\u0902 \u0938\u0947 \u092a\u094d\u0930\u0923\u093e\u0932\u0940 \u0938\u0902\u0936\u094b\u0927\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0928\u0940 \u092a\u0921\u093c\u0924\u0940 \u0939\u0948 \u0935\u093f\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928 \u0928\u093f\u0930\u0902\u0924\u0930 \u0924\u0930\u094d\u0915 \u092a\u0930\u093f\u0935\u0930\u094d\u0924\u0928 \u092a\u094d\u0930\u0915\u094d\u0930\u093f\u092f\u093e - \u091c\u0948\u0938\u0947 \u0924\u0940\u0928 \u0921\u094b\u092e\u0947\u0928 Bacteria Archaea Eukarya DNA \u0938\u0947 \u092c\u0928\u093e\u0964<br>\n\n<\/div><\/div>\n\n<div id=\"e12-5\" style=\"display:none;\"><div style=\"background:#004d40;color:#fff;padding:6px 14px;border-radius:20px;font-size:13px;font-weight:bold;display:inline-block;margin-bottom:8px;\">\u2705 \u092d\u093e\u0917 5\/5 - Pause Ponder + Extra + Agniveer<\/div><div style=\"background:#fff;border:1.5px solid #b71c1c;border-radius:10px;padding:12px;font-size:14px;line-height:1.9;height:580px;overflow-y:auto;\">\n\n<b>Pause and Ponder - \u092a\u0947\u091c 247 - \u0905\u0924\u093f\u0930\u093f\u0915\u094d\u0924:<\/b><br>\nQ7. \u0915\u094d\u092f\u093e \u091c\u0948\u0935 \u0935\u093f\u0935\u093f\u0927\u0924\u093e \u0936\u092c\u094d\u0926 \u0915\u0947\u0935\u0932 \u091c\u0940\u0935\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0935\u093f\u0935\u093f\u0927\u0924\u093e \u0938\u0947 \u0938\u0902\u092c\u0902\u0927\u093f\u0924 \u0939\u0948 \u092f\u093e \u0905\u0928\u094d\u092f \u0924\u0924\u094d\u0935\u094b\u0902 \u0915\u094b \u092d\u0940 \u0936\u093e\u092e\u093f\u0932 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948?<br>\n\u0909\u0924\u094d\u0924\u0930: \u0915\u0947\u0935\u0932 \u091c\u0940\u0935 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u092c\u0932\u094d\u0915\u093f \u0909\u0928\u0915\u0947 \u0906\u0935\u093e\u0938 \u092a\u093e\u0930\u093f\u0938\u094d\u0925\u093f\u0924\u093f\u0915\u0940 \u0924\u0902\u0924\u094d\u0930 \u0906\u0928\u0941\u0935\u0902\u0936\u093f\u0915 \u0935\u093f\u0935\u093f\u0927\u0924\u093e \u092d\u0940 - \u092a\u0915\u094d\u0915\u0947 \u091f\u093e\u0907\u0917\u0930 \u0930\u093f\u091c\u0930\u094d\u0935 300 \u092a\u0915\u094d\u0937\u0940 4 \u0939\u0949\u0930\u094d\u0928\u092c\u093f\u0932 \u092a\u0947\u0921\u093c \u0906\u0915\u093e\u0930 \u092b\u0932 \u0909\u092a\u0932\u092c\u094d\u0927\u0924\u093e \u0938\u0947 \u0935\u093f\u0924\u0930\u093f\u0924, \u092e\u0948\u0902\u0917\u094d\u0930\u094b\u0935 \u0935\u093f\u0935\u093f\u0927\u0924\u093e \u0938\u093e\u0907\u0915\u094d\u0932\u094b\u0928 \u092e\u0947\u0902 \u0915\u092e \u0935\u093f\u0928\u093e\u0936, \u0935\u0928 \u092e\u093f\u091f\u094d\u091f\u0940 \u092a\u094c\u0927 \u091c\u0921\u093c\u0947\u0902 \u092a\u094d\u0930\u0926\u0942\u0937\u0915 \u0905\u0935\u0936\u094b\u0937\u093f\u0924 - \u0907\u0938\u0932\u093f\u090f \u091c\u0948\u0935 \u0935\u093f\u0935\u093f\u0927\u0924\u093e \u092e\u0947\u0902 \u091c\u0940\u0935 \u0906\u0935\u093e\u0938 \u092a\u093e\u0930\u093f\u0938\u094d\u0925\u093f\u0924\u093f\u0915\u0940 \u092d\u0942\u092e\u093f\u0915\u093e \u0938\u092c \u0936\u093e\u092e\u093f\u0932\u0964<br><br>\n\nQ8. \u0924\u093e\u0932\u093e\u092c \u092e\u0947\u0902 \u0928\u092f\u093e \u091c\u0940\u0935 \u092e\u093f\u0932\u0947 \u0924\u094b \u0935\u0930\u094d\u0917\u0940\u0915\u0930\u0923 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0915\u094c\u0928 \u0938\u0947 \u0932\u0915\u094d\u0937\u0923 \u0926\u0947\u0916\u0947\u0902\u0917\u0947 \u0914\u0930 \u0915\u094d\u092f\u094b\u0902?<br>\n\u0909\u0924\u094d\u0924\u0930: 7 \u092e\u093e\u0928\u0926\u0902\u0921 - \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930 \u092a\u094d\u0930\u094b\u0915\u0948\u0930\u093f\u092f\u094b\u091f \u092f\u0942\u0915\u0947\u0930\u093f\u092f\u094b\u091f \u0938\u0942\u0915\u094d\u0937\u094d\u092e\u0926\u0930\u094d\u0936\u0940 \u0938\u0947, \u0938\u0902\u0917\u0920\u0928 \u090f\u0915\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u092c\u0939\u0941\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f, \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u092d\u093f\u0924\u094d\u0924\u093f \u0909\u092a\u0938\u094d\u0925\u093f\u0924\u093f, \u092a\u094b\u0937\u0923 \u0938\u094d\u0935\u092a\u094b\u0937\u0940 \u0935\u093f\u0937\u092e\u092a\u094b\u0937\u0940, \u0917\u0924\u093f, \u092a\u093e\u0930\u093f\u0938\u094d\u0925\u093f\u0924\u093f\u0915 \u092d\u0942\u092e\u093f\u0915\u093e \u0909\u0924\u094d\u092a\u093e\u0926\u0915 \u0909\u092a\u092d\u094b\u0915\u094d\u0924\u093e \u0905\u092a\u0918\u091f\u0915, \u0906\u0928\u0941\u0935\u0902\u0936\u093f\u0915 DNA \u0938\u092e\u093e\u0928\u0924\u093e - \u0915\u094d\u092f\u094b\u0902\u0915\u093f \u092f\u0947 \u092e\u094c\u0932\u093f\u0915 \u0932\u0915\u094d\u0937\u0923 \u092c\u0921\u093c\u0947 \u0938\u092e\u0942\u0939 Monera Protista \u0906\u0926\u093f \u0905\u0932\u0917 \u0915\u0930\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964<br><br>\n\nQ9. \u0906\u0928\u0941\u0935\u0902\u0936\u093f\u0915 \u0905\u0927\u094d\u092f\u092f\u0928 \u091c\u0940\u0935\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u092c\u093e\u0930\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u0917\u0939\u0930\u0940 \u091c\u093e\u0928\u0915\u093e\u0930\u0940 \u0915\u094d\u092f\u094b\u0902 \u0926\u0947\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902?<br>\n\u0909\u0924\u094d\u0924\u0930: \u0939\u0930 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u092e\u0947\u0902 DNA \u0935\u0943\u0926\u094d\u0927\u093f \u0915\u093e\u0930\u094d\u092f \u0915\u0947 \u0928\u093f\u0930\u094d\u0926\u0947\u0936, \u0938\u092e\u093e\u0928 DNA \u0935\u093e\u0932\u0947 \u0938\u093e\u092e\u093e\u0928\u094d\u092f \u0935\u0902\u0936 - \u0907\u0938\u0932\u093f\u090f DNA \u0938\u094d\u0924\u0930 \u092a\u0930 \u0924\u0941\u0932\u0928\u093e \u0938\u0947 \u092a\u0924\u093e \u091a\u0932\u0924\u093e \u0915\u094c\u0928 \u0928\u093f\u0915\u091f \u0938\u0902\u092c\u0902\u0927\u093f\u0924 - \u0915\u093e\u0930\u094d\u0932 \u0935\u0942\u091c 1977 \u0928\u0947 \u0906\u0928\u0941\u0935\u0902\u0936\u093f\u0915 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0938\u0947 \u0924\u0940\u0928 \u0921\u094b\u092e\u0947\u0928 Bacteria Archaea Eukarya \u092a\u094d\u0930\u0938\u094d\u0924\u093e\u0935\u093f\u0924 \u0938\u0942\u0915\u094d\u0937\u094d\u092e \u091c\u0940\u0935\u0928 \u092a\u0939\u0932\u0947 \u0938\u0947 \u091c\u094d\u092f\u093e\u0926\u093e \u0935\u093f\u0935\u093f\u0927 \u0926\u093f\u0916\u093e - \u092a\u093e\u0901\u091a \u091c\u0917\u0924 \u092a\u0942\u0930\u0940 \u0924\u0930\u0939 \u0938\u092e\u091d\u093e \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0938\u0915\u093e \u0925\u093e\u0964<br><br>\n\nQ10. \u091c\u0932\u0935\u093e\u092f\u0941 \u092e\u0947\u0902 \u092c\u0926\u0932\u093e\u0935 \u091c\u0948\u0935 \u0935\u093f\u0935\u093f\u0927\u0924\u093e \u0915\u094b \u0915\u0948\u0938\u0947 \u092a\u094d\u0930\u092d\u093e\u0935\u093f\u0924 \u0915\u0930 \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948?<br>\n\u0909\u0924\u094d\u0924\u0930: \u092a\u094d\u0930\u0926\u0942\u0937\u0923 \u091c\u0902\u0917\u0932 \u0915\u093e\u091f\u0928\u093e \u0938\u0902\u0938\u093e\u0927\u0928\u094b\u0902 \u0915\u093e \u0905\u0924\u093f \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u091c\u0932\u0935\u093e\u092f\u0941 \u092a\u0930\u093f\u0935\u0930\u094d\u0924\u0928 \u091c\u0948\u0935 \u0935\u093f\u0935\u093f\u0927\u0924\u093e \u0918\u091f\u093e \u0930\u0939\u093e - \u090f\u0915 \u092a\u094d\u0930\u091c\u093e\u0924\u093f \u0917\u093e\u092f\u092c \u0909\u0938 \u092a\u0930 \u0928\u093f\u0930\u094d\u092d\u0930 \u0926\u0942\u0938\u0930\u0940 \u092d\u0940 \u0918\u091f \u0905\u0902\u0924 \u092e\u0947\u0902 \u0917\u093e\u092f\u092c - \u091c\u0948\u0938\u0947 \u092b\u0941\u092e\u0926\u0940 \u0924\u0948\u0930\u0924\u0947 \u0918\u093e\u0938 \u0915\u0947 \u092e\u0948\u0926\u093e\u0928 \u0932\u094b\u0915\u091f\u0915 \u091d\u0940\u0932 \u092e\u0923\u093f\u092a\u0941\u0930 \u0915\u0947\u0907\u092c\u0941\u0932 \u0932\u093e\u092e\u091c\u093e\u0913 \u0930\u093e\u0937\u094d\u091f\u094d\u0930\u0940\u092f \u0909\u0926\u094d\u092f\u093e\u0928 \u092e\u0947\u0902 \u0905\u0928\u094b\u0916\u093e \u0906\u0935\u093e\u0938 \u092e\u094b\u091f\u093e\u0908 \u0915\u0941\u091b \u0938\u0947\u092e\u0940 \u0938\u0947 2 \u092e\u0940\u091f\u0930 \u0935\u093f\u0935\u093f\u0927 \u091c\u0921\u093c \u0935\u093e\u0932\u0940 \u0935\u0928\u0938\u094d\u092a\u0924\u093f \u0938\u092e\u0943\u0926\u094d\u0927 \u091c\u0948\u0935 \u092a\u0926\u093e\u0930\u094d\u0925 \u0938\u0902\u0917\u093e\u0908 \u0928\u093e\u091a\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u093e \u0939\u093f\u0930\u0923 \u092e\u0923\u093f\u092a\u0941\u0930 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u094d\u0925\u093e\u0928\u093f\u0915 \u0916\u0941\u0930 \u0914\u0930 \u0932\u092e\u094d\u092c\u0947 \u092a\u0948\u091f\u0930\u094d\u0928 \u0935\u093f\u0936\u0947\u0937\u0924\u093e 1951 \u092e\u0947\u0902 \u0935\u093f\u0932\u0941\u092a\u094d\u0924 \u0918\u094b\u0937\u093f\u0924 1953 \u092a\u0941\u0928\u0903 \u0916\u094b\u091c IUCN \u0930\u0947\u0921 \u0932\u093f\u0938\u094d\u091f \u0906\u0935\u093e\u0938 \u0939\u093e\u0928\u093f \u0938\u0947 \u0938\u0902\u0917\u093e\u0908 \u0938\u0902\u0916\u094d\u092f\u093e \u092a\u094d\u0930\u092d\u093e\u0935\u093f\u0924 - \u0907\u0938\u0932\u093f\u090f \u091c\u0932\u0935\u093e\u092f\u0941 \u0906\u0935\u093e\u0938 \u0939\u093e\u0928\u093f \u0938\u0947 \u091c\u0948\u0935 \u0935\u093f\u0935\u093f\u0927\u0924\u093e \u0916\u0924\u0930\u093e\u0964<br><br>\n\n<b>At a Glance \u0938\u093e\u0930 \u092a\u0939\u0932\u0947 \u0926\u093f\u092f\u093e \u0917\u092f\u093e:<\/b> \u091c\u0940\u0935\u0928 \u0915\u0908 \u0930\u0942\u092a\u094b\u0902 \u0938\u0930\u0932 \u092c\u0948\u0915\u094d\u091f\u0940\u0930\u093f\u092f\u093e \u0938\u0947 \u091c\u091f\u093f\u0932 \u091c\u093e\u0928\u0935\u0930, \u0935\u0948\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928\u093f\u0915 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u0938\u0902\u0930\u091a\u0928\u093e \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e\u0913\u0902 \u0915\u0940 \u0938\u0902\u0916\u094d\u092f\u093e \u092a\u094b\u0937\u0923 \u092a\u093e\u0930\u093f\u0938\u094d\u0925\u093f\u0924\u093f\u0915 \u092d\u0942\u092e\u093f\u0915\u093e \u0938\u0947 \u0935\u0930\u094d\u0917\u0940\u0915\u0943\u0924, \u0935\u094d\u0939\u093f\u091f\u0947\u0915\u0930 \u092a\u093e\u0901\u091a \u091c\u0917\u0924 Monera Protista Fungi Plantae Animalia \u0938\u0930\u0932 \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917\u0940, Plantae 5 \u0935\u0930\u094d\u0917 Thallophyta Bryophyta Pteridophyta Gymnosperm Angiosperm, Animalia \u0905\u0915\u0936\u0947\u0930\u0941\u0915\u0940 \u0915\u0936\u0947\u0930\u0941\u0915\u0940 \u0928\u094b\u091f\u094b\u0915\u0949\u0930\u094d\u0921 \u092a\u0930 Non-chordata 8 \u092b\u093e\u0907\u0932\u092e Porifera Cnidaria Platyhelminthes Nematoda Annelida Arthropoda Mollusca Echinodermata, Protochordate \u0938\u0902\u0915\u094d\u0930\u092e\u0923 Vertebrates 5 \u0938\u092e\u0942\u0939 \u092e\u091b\u0932\u0940 \u0909\u092d\u092f\u091a\u0930 \u0938\u0930\u0940\u0938\u0943\u092a \u092a\u0915\u094d\u0937\u0940 \u0938\u094d\u0924\u0928\u0927\u093e\u0930\u0940, \u0935\u0930\u094d\u0917\u0940\u0915\u0930\u0923 \u0938\u093f\u0930\u094d\u092b \u0928\u093e\u092e\u0915\u0930\u0923 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0938\u0902\u092c\u0902\u0927 \u0907\u0924\u093f\u0939\u093e\u0938 \u0938\u0902\u0930\u0915\u094d\u0937\u0923 \u092e\u0947\u0902 \u092e\u0926\u0926\u0964<br><br>\n\n<div style=\"background:#fff9c4;border:3px solid #fbc02d;padding:10px;border-radius:10px;text-align:center;font-weight:bold;\">\n\u2705 Chapter 12 \u0938\u093e\u0930\u093e Exercise \u0936\u0941\u0926\u094d\u0927 \u0916\u0924\u094d\u092e - 15 \u092e\u0941\u0916\u094d\u092f + 4 Pause Ponder = 19 \u092a\u094d\u0930\u0936\u094d\u0928 \u0915\u094b\u0908 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u091b\u0942\u091f\u093e<br><br>\n\u0905\u0917\u094d\u0928\u093f\u0935\u0940\u0930 \u091f\u094d\u0930\u093f\u0915 Chapter 12<br>\nPorifera \u0938\u092c\u0938\u0947 \u0938\u0930\u0932 \u0938\u091a\u094d\u091a\u0947 \u090a\u0924\u0915 \u0928\u0939\u0940\u0902, Arthropoda \u0938\u092c\u0938\u0947 \u092c\u0921\u093c\u093e \u091c\u094b\u0921\u093c \u0935\u093e\u0932\u0947 \u092a\u0948\u0930 \u0915\u0940\u091f \u092a\u0939\u091a\u093e\u0928, Vertebrates \u0930\u0940\u0922\u093c \u0906\u0902\u0924\u0930\u093f\u0915 \u0915\u0902\u0915\u093e\u0932 \u092c\u0921\u093c\u093e \u0936\u0930\u0940\u0930<br>\nPlantae: \u0925\u0948\u0932\u094b\u092b\u093e\u0907\u091f\u093e \u0938\u094d\u092a\u093e\u0907\u0930\u094b\u0917\u093e\u0907\u0930\u093e \u0925\u0948\u0932\u0938 \u0938\u0930\u0932, \u092c\u094d\u0930\u093e\u092f\u094b\u092b\u093e\u0907\u091f\u093e \u0930\u093e\u0907\u091c\u0949\u0907\u0921 \u092e\u0949\u0938, \u091f\u0947\u0930\u093f\u0921\u094b\u092b\u093e\u0907\u091f\u093e \u092a\u0939\u0932\u093e \u0938\u0902\u0935\u0939\u0928\u0940 \u092b\u0930\u094d\u0928, \u091c\u093f\u092e\u094d\u0928\u094b\u0938\u094d\u092a\u0930\u094d\u092e \u0928\u0917\u094d\u0928 \u092c\u0940\u091c \u092a\u093e\u0907\u0928, \u090f\u0902\u091c\u093f\u092f\u094b\u0938\u094d\u092a\u0930\u094d\u092e \u0906\u0935\u0943\u0924 \u092c\u0940\u091c\u0940 \u092b\u0942\u0932<br>\n\u092a\u0926\u093e\u0928\u0941\u0915\u094d\u0930\u092e Kingdom \u092c\u0921\u093c\u093e Species \u091b\u094b\u091f\u093e Genus \u092e\u0947\u0902 Class \u0938\u0947 \u0915\u092e \u0938\u0926\u0938\u094d\u092f \u091c\u094d\u092f\u093e\u0926\u093e \u0938\u092e\u093e\u0928\u0924\u093e<br>\n\u0926\u094d\u0935\u093f\u092a\u0926 Panthera tigris Mangifera indica Genus \u092c\u0921\u093c\u093e \u092a\u0939\u0932\u093e Species \u091b\u094b\u091f\u093e \u0926\u0942\u0938\u0930\u093e \u0907\u091f\u0948\u0932\u093f\u0915\/\u0930\u0947\u0916\u093e\u0902\u0915\u093f\u0924<br>\n\u0924\u0940\u0928 \u0921\u094b\u092e\u0947\u0928 \u0935\u0942\u091c 1977 DNA \u0938\u092e\u093e\u0928\u0924\u093e Bacteria Archaea Eukarya<br>\n\u0935\u093e\u092f\u0930\u0938 \u0905\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u0906\u0928\u0941\u0935\u0902\u0936\u093f\u0915 \u0938\u093e\u092e\u0917\u094d\u0930\u0940 \u0932\u0947\u0915\u093f\u0928 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u0938\u0902\u0917\u0920\u0928 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0907\u0938\u0932\u093f\u090f \u092a\u093e\u0901\u091a \u091c\u0917\u0924 \u092e\u0947\u0902 \u0928\u0939\u0940\u0902<br>\n\u092a\u0915\u094d\u0915\u093e 2 \u092a\u094d\u0930\u0936\u094d\u0928 \u0907\u0938\u0940 \u0938\u0947 \u0905\u0917\u094d\u0928\u093f\u0935\u0940\u0930 \u092e\u0947\u0902\n<\/div>\n\n<\/div><\/div>\n<\/div>\n\n<div style=\"background:#b71c1c;padding:12px;display:flex;justify-content:space-between;align-items:center;\">\n<button type=\"button\" id=\"e12p\" style=\"background:#ffcc00;color:#000;border:3px solid #fff;border-radius:30px;padding:10px 22px;font-weight:bold;cursor:pointer;min-width:100px;\">&larr; \u092a\u0940\u091b\u0947<\/button>\n<span id=\"e12i\" style=\"background:#fff;color:#b71c1c;padding:8px 20px;border-radius:20px;font-weight:bold;\">1 \/ 5<\/span>\n<button type=\"button\" id=\"e12n\" style=\"background:#00e676;color:#000;border:3px solid #fff;border-radius:30px;padding:10px 22px;font-weight:bold;cursor:pointer;min-width:100px;\">\u0906\u0917\u0947 &rarr;<\/button>\n<\/div>\n<\/div>\n\n<script>\n(function(){\nvar c=1,t=5;\nfunction s(n){\nfor(var i=1;i<=t;i++){\nvar el=document.getElementById('e12-'+i);\nif(el)el.style.display=(i===n?'block':'none');\n}\ndocument.getElementById('e12i').textContent=n+' \/ '+t;\nc=n;\n}\ndocument.getElementById('e12n').onclick=function(){var n=c+1;if(n>t)n=1;s(n);};\ndocument.getElementById('e12p').onclick=function(){var n=c-1;if(n<1)n=t;s(n);};\n})();\n<\/script><\/div><\/div><\/div><\/div><div id=\"pg-868-3\"  class=\"panel-grid panel-no-style\" ><div id=\"pgc-868-3-0\"  class=\"panel-grid-cell\" ><div id=\"panel-868-3-0-0\" class=\"widget_text so-panel widget widget_custom_html panel-first-child panel-last-child\" data-index=\"3\" ><div class=\"textwidget custom-html-widget\"><div id=\"AG12\" style=\"max-width:860px;margin:12px auto;border:4px solid #0d47a1;border-radius:14px;background:#e3f2fd;font-family:'Noto Sans Devanagari',Arial,sans-serif;overflow:hidden;\">\n<div style=\"background:#0d47a1;padding:10px;text-align:center;\"><span style=\"background:#fff;color:#0d47a1;padding:7px 20px;border-radius:20px;font-weight:bold;font-size:14px;\">\u0905\u0917\u094d\u0928\u093f\u0935\u0940\u0930 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f - Chapter 12 - 25 MCQ - \u0905\u0932\u0917 \u0938\u0947<\/span><\/div>\n\n<div style=\"padding:10px 12px;\">\n<div id=\"ag12-1\" style=\"display:block;\"><div style=\"background:#b71c1c;color:#fff;padding:6px 14px;border-radius:20px;font-size:13px;font-weight:bold;display:inline-block;margin-bottom:8px;\">\ud83d\udd34 \u092d\u093e\u0917 1\/5 - Q1-Q5<\/div><div style=\"background:#fff;border:1.5px solid #0d47a1;border-radius:10px;padding:12px;font-size:14px;line-height:1.9;height:580px;overflow-y:auto;\">\n\n<b>Q1. \u0915\u0940\u091f \u0915\u0940 \u0938\u0939\u0940 \u092a\u0939\u091a\u093e\u0928 \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948? [\u0905\u0917\u094d\u0928\u093f\u0935\u0940\u0930 2024 \u092e\u0947\u0902 \u0906\u092f\u093e]<\/b><br>\nA) \u0926\u094d\u0935\u093f\u092a\u093e\u0930\u094d\u0936\u094d\u0935 \u0938\u092e\u092e\u093f\u0924 B) \u091c\u094b\u0921\u093c \u0935\u093e\u0932\u0947 \u092a\u0948\u0930 C) \u092c\u0947\u0932\u0928\u093e\u0915\u093e\u0930 D) \u0916\u0902\u0921\u093f\u0924<br>\n<b>\u0909\u0924\u094d\u0924\u0930: B) \u091c\u094b\u0921\u093c \u0935\u093e\u0932\u0947 \u092a\u0948\u0930<\/b><br>\n\u091f\u094d\u0930\u093f\u0915: Arthropoda = \u0938\u0902\u0927\u093f\u092a\u093e\u0926 = \u0938\u092c\u0938\u0947 \u092c\u0921\u093c\u093e \u092b\u093e\u0907\u0932\u092e = \u091c\u094b\u0921\u093c \u0935\u093e\u0932\u0947 \u092a\u0948\u0930 - \u0915\u0947\u0902\u091a\u0941\u0906 Annelida \u0916\u0902\u0921\u093f\u0924 \u0915\u0943\u092e\u093f\u0964<br><br>\n\n<b>Q2. \u0938\u094d\u092a\u0902\u091c \u0915\u093f\u0938 \u0915\u093e\u0930\u0923 \u091c\u0902\u0924\u0941 \u091c\u0917\u0924 \u092e\u0947\u0902 \u0930\u0916\u093e \u0917\u092f\u093e \u0939\u0948? \u091c\u092c\u0915\u093f \u090a\u0924\u0915 \u0905\u0902\u0917 \u0928\u0939\u0940\u0902\u0964<\/b><br>\nA) \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u092d\u093f\u0924\u094d\u0924\u093f B) \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u091d\u093f\u0932\u094d\u0932\u0940 C) \u092e\u093e\u0907\u091f\u094b\u0915\u0949\u0928\u094d\u0921\u094d\u0930\u093f\u092f\u093e \u0928\u0939\u0940\u0902 D) \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0936 \u0938\u0902\u0936\u094d\u0932\u0947\u0937\u0923<br>\n<b>\u0909\u0924\u094d\u0924\u0930: B) \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u091d\u093f\u0932\u094d\u0932\u0940<\/b><br>\nPorifera \u0938\u092c\u0938\u0947 \u0938\u0930\u0932 \u0938\u091a\u094d\u091a\u0947 \u090a\u0924\u0915 \u0905\u0902\u0917 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0932\u0947\u0915\u093f\u0928 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u092d\u093f\u0924\u094d\u0924\u093f \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u091d\u093f\u0932\u094d\u0932\u0940 \u0907\u0938\u0932\u093f\u090f \u091c\u0902\u0924\u0941\u0964<br><br>\n\n<b>Q3. \u0935\u0930\u094d\u0917\u0940\u0915\u0930\u0923 \u0915\u093e \u0938\u092c\u0938\u0947 \u092e\u094c\u0932\u093f\u0915 \u092e\u093e\u0928\u0926\u0902\u0921 \u0915\u094c\u0928 \u0938\u093e \u0939\u0948?<\/b><br>\nA) \u091c\u093e\u0907\u0932\u092e \u092b\u094d\u0932\u094b\u090f\u092e B) \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u0938\u0902\u0917\u0920\u0928 C) \u092b\u0942\u0932 D) \u092c\u0940\u091c<br>\n<b>\u0909\u0924\u094d\u0924\u0930: B) \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u0938\u0902\u0917\u0920\u0928 - \u090f\u0915\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u092c\u0939\u0941\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u092a\u094d\u0930\u094b\u0915\u0948\u0930\u093f\u092f\u094b\u091f \u092f\u0942\u0915\u0947\u0930\u093f\u092f\u094b\u091f<\/b><br>\n\u091c\u093e\u0907\u0932\u092e \u092b\u094d\u0932\u094b\u090f\u092e \u0915\u0947\u0935\u0932 \u0938\u0902\u0935\u0939\u0928\u0940 \u092a\u094c\u0927\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0925\u0948\u0932\u094b\u092b\u093e\u0907\u091f\u093e \u092c\u094d\u0930\u093e\u092f\u094b\u092b\u093e\u0907\u091f\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0907\u0938\u0932\u093f\u090f \u092e\u094c\u0932\u093f\u0915 \u0928\u0939\u0940\u0902\u0964<br><br>\n\n<b>Q4. \u0938\u091a\u094d\u091a\u093e \u0915\u0947\u0902\u0926\u094d\u0930\u0915 \u0914\u0930 \u0938\u093f\u0932\u093f\u092f\u093e \u0935\u093e\u0932\u093e \u090f\u0915\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u091c\u0940\u0935 \u0915\u093f\u0938 \u091c\u0917\u0924 \u092e\u0947\u0902?<\/b><br>\nA) Monera B) Protista C) Fungi D) Plantae<br>\n<b>\u0909\u0924\u094d\u0924\u0930: B) Protista - \u0909\u0926\u093e\u0939\u0930\u0923 \u092a\u0948\u0930\u093e\u092e\u0940\u0936\u093f\u092f\u092e Fig 12.7<\/b><br>\nMonera \u0906\u0926\u093f\u092e \u0915\u0947\u0902\u0926\u094d\u0930\u0915 \u092c\u093f\u0928\u093e \u091d\u093f\u0932\u094d\u0932\u0940\u0964<br><br>\n\n<b>Q5. \u091c\u0948\u0935 \u0935\u093f\u0935\u093f\u0927\u0924\u093e \u0915\u093e \u0915\u094d\u092f\u093e \u0905\u0930\u094d\u0925 \u0939\u0948?<\/b><br>\nA) \u0915\u0947\u0935\u0932 \u091c\u093e\u0928\u0935\u0930 B) \u092a\u0943\u0925\u094d\u0935\u0940 \u092a\u0930 \u091c\u0940\u0935\u0928 \u0915\u0947 \u0905\u0938\u0902\u0916\u094d\u092f \u0930\u0942\u092a \u0938\u0942\u0915\u094d\u0937\u094d\u092e \u0938\u0947 \u0935\u093f\u0936\u093e\u0932 \u0939\u093f\u092e\u093e\u0932\u092f \u0938\u0947 \u0905\u0902\u0921\u092e\u093e\u0928 \u0924\u0915 C) \u0915\u0947\u0935\u0932 \u092a\u094c\u0927\u0947 D) \u0915\u0947\u0935\u0932 \u092e\u0928\u0941\u0937\u094d\u092f<br>\n<b>\u0909\u0924\u094d\u0924\u0930: B) \u0905\u092a\u093e\u0930 \u0935\u093f\u0935\u093f\u0927\u0924\u093e - \u0938\u092e\u0941\u0926\u094d\u0930\u0940 \u0936\u0948\u0935\u093e\u0932 \u0911\u0915\u094d\u0938\u0940\u091c\u0928 \u0905\u0927\u093f\u0915\u093e\u0902\u0936, \u0915\u0935\u0915 \u091c\u0940\u0935\u093e\u0923\u0941 \u0916\u093e\u0926 \u092e\u093f\u091f\u094d\u091f\u0940 \u0909\u092a\u091c\u093e\u090a, \u092a\u0915\u094d\u0937\u0940 \u092a\u0930\u093e\u0917\u0923<\/b><br>\n\n<\/div><\/div>\n\n<div id=\"ag12-2\" style=\"display:none;\"><div style=\"background:#1565c0;color:#fff;padding:6px 14px;border-radius:20px;font-size:13px;font-weight:bold;display:inline-block;margin-bottom:8px;\">\ud83d\udd35 \u092d\u093e\u0917 2\/5 - Q6-Q10<\/div><div style=\"background:#fff;border:1.5px solid #0d47a1;border-radius:10px;padding:12px;font-size:14px;line-height:1.9;height:580px;overflow-y:auto;\">\n\n<b>Q6. \u0926\u094b \u091c\u0917\u0924 \u092a\u094d\u0930\u0923\u093e\u0932\u0940 \u0915\u093f\u0938\u0928\u0947 \u0926\u0940? [1758]<\/b><br>\nA) \u0905\u0930\u0938\u094d\u0924\u0942 B) \u0932\u093f\u0928\u093f\u092f\u0938 C) \u0939\u0947\u0915\u0947\u0932 D) \u0915\u094b\u092a\u0932\u0948\u0902\u0921<br>\n<b>\u0909\u0924\u094d\u0924\u0930: B) \u0915\u0948\u0930\u094b\u0932\u0938 \u0932\u093f\u0928\u093f\u092f\u0938 - Plantae \u0914\u0930 Animalia<\/b><br>\n\u0905\u0930\u0938\u094d\u0924\u0942 4th BCE \u0915\u0943\u0924\u094d\u0930\u093f\u092e \u0906\u0935\u093e\u0938 \u091c\u092e\u0940\u0928 \u092a\u093e\u0928\u0940 \u0939\u0935\u093e, \u0939\u0947\u0915\u0947\u0932 1866 \u0924\u0940\u0928 \u091c\u0917\u0924 Protista, \u0915\u094b\u092a\u0932\u0948\u0902\u0921 1938 \u091a\u093e\u0930 \u091c\u0917\u0924 Monera, \u0935\u094d\u0939\u093f\u091f\u0947\u0915\u0930 1969 \u092a\u093e\u0901\u091a \u091c\u0917\u0924\u0964<br><br>\n\n<b>Q7. \u092a\u093e\u0901\u091a \u091c\u0917\u0924 \u092a\u094d\u0930\u0923\u093e\u0932\u0940 \u0915\u093f\u0938\u0928\u0947 \u0926\u0940? [1969]<\/b><br>\nA) \u0935\u094d\u0939\u093f\u091f\u0947\u0915\u0930 B) \u0932\u093f\u0928\u093f\u092f\u0938 C) \u0935\u0942\u091c D) \u0905\u0930\u0938\u094d\u0924\u0942<br>\n<b>\u0909\u0924\u094d\u0924\u0930: A) \u0930\u0949\u092c\u0930\u094d\u091f \u090f\u091a \u0935\u094d\u0939\u093f\u091f\u0947\u0915\u0930 - Monera Protista Fungi Plantae Animalia Fig 12.4<\/b><br><br>\n\n<b>Q8. \u0938\u093e\u092f\u0928\u094b\u092c\u0948\u0915\u094d\u091f\u0940\u0930\u093f\u092f\u093e \u0915\u093e \u092e\u0939\u0924\u094d\u0935 \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948?<\/b><br>\nA) 2.5 \u0905\u0930\u092c \u0938\u093e\u0932 \u092a\u0939\u0932\u0947 \u0911\u0915\u094d\u0938\u0940\u091c\u0928 \u092c\u0928\u093e\u0928\u093e \u0936\u0941\u0930\u0942, \u0938\u094d\u091f\u094d\u0930\u094b\u092e\u0947\u091f\u094b\u0932\u093e\u0907\u091f \u0930\u093e\u091c\u0938\u094d\u0925\u093e\u0928 \u092e\u0927\u094d\u092f \u092a\u094d\u0930\u0926\u0947\u0936 \u092e\u0947\u0902 B) \u0930\u094b\u0917 C) \u0915\u0941\u091b \u0928\u0939\u0940\u0902 D) \u0916\u093e\u0926<br>\n<b>\u0909\u0924\u094d\u0924\u0930: A) \u0928\u0940\u0932\u0940-\u0939\u0930\u0940 \u0936\u0948\u0935\u093e\u0932 \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0936 \u0938\u0902\u0936\u094d\u0932\u0947\u0937\u0923 \u0938\u0947 \u0911\u0915\u094d\u0938\u0940\u091c\u0928 \u092c\u0928\u093e\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u0947 \u092a\u0939\u0932\u0947 \u091c\u0940\u0935\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0947 \u0935\u093e\u092f\u0941\u092e\u0902\u0921\u0932 \u092e\u0947\u0902 \u0911\u0915\u094d\u0938\u0940\u091c\u0928 \u091c\u092e\u093e \u092a\u0943\u0925\u094d\u0935\u0940 \u0905\u0928\u094d\u092f \u091c\u0940\u0935\u0928 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0909\u092a\u092f\u0941\u0915\u094d\u0924 - \u092a\u0943\u0925\u094d\u0935\u0940 \u092a\u0930 \u091c\u0940\u0935\u0928 \u0915\u0947 \u0938\u092c\u0938\u0947 \u092a\u094d\u0930\u093e\u0930\u0902\u092d\u093f\u0915 \u092a\u094d\u0930\u092e\u093e\u0923<\/b><br><br>\n\n<b>Q9. \u0932\u093e\u0907\u0915\u0947\u0928 \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948 \u0914\u0930 \u0915\u094d\u092f\u094b\u0902 \u092e\u0939\u0924\u094d\u0935\u092a\u0942\u0930\u094d\u0923?<\/b><br>\nA) \u0915\u0935\u0915 + \u0936\u0948\u0935\u093e\u0932 \u0938\u0939\u091c\u0940\u0935\u0940, \u092a\u094d\u0930\u0926\u0942\u0937\u0923 \u092e\u0941\u0915\u094d\u0924 \u0935\u093e\u0924\u093e\u0935\u0930\u0923 \u0938\u0902\u0915\u0947\u0924\u0915, \u0935\u093e\u092f\u0941 \u0917\u0941\u0923\u0935\u0924\u094d\u0924\u093e \u091c\u0948\u0935 \u0938\u0902\u0915\u0947\u0924\u0915 B) \u0915\u0947\u0935\u0932 \u0915\u0935\u0915 C) \u0915\u0947\u0935\u0932 \u0936\u0948\u0935\u093e\u0932 D) \u092a\u094c\u0927\u093e<br>\n<b>\u0909\u0924\u094d\u0924\u0930: A) \u0938\u092b\u0947\u0926-\u0939\u0930\u0940 \u0927\u092c\u094d\u092c\u0947 \u092a\u0947\u0921\u093c \u0924\u0928\u0947 \u0928\u092e \u0926\u0940\u0935\u093e\u0930 \u092a\u0930 - \u0930\u0902\u0917 \u0938\u0947 \u092a\u094d\u0930\u0926\u0942\u0937\u0915 \u0938\u093e\u0902\u0926\u094d\u0930\u0924\u093e \u092a\u0924\u093e - \u092a\u0924\u094d\u0925\u0930 \u0915\u0947 \u092b\u0942\u0932 \u092e\u0938\u093e\u0932\u093e \u0926\u0935\u093e\u090f\u0901 \u0930\u0902\u0917 \u092e\u0948\u0930\u0942\u0928 \u092c\u0948\u0902\u0917\u0928\u0940 \u092c\u0930\u0917\u0902\u0921\u0940 - \u0915\u0935\u0915 \u0938\u0941\u0930\u0915\u094d\u0937\u093e \u0936\u0948\u0935\u093e\u0932 \u092d\u094b\u091c\u0928<\/b><br><br>\n\n<b>Q10. Plantae \u0915\u0947 5 \u0935\u0930\u094d\u0917 \u0915\u094d\u0930\u092e \u0938\u0947?<\/b><br>\nA) \u0925\u0948\u0932\u094b\u092b\u093e\u0907\u091f\u093e\u2192\u092c\u094d\u0930\u093e\u092f\u094b\u092b\u093e\u0907\u091f\u093e\u2192\u091f\u0947\u0930\u093f\u0921\u094b\u092b\u093e\u0907\u091f\u093e\u2192\u091c\u093f\u092e\u094d\u0928\u094b\u0938\u094d\u092a\u0930\u094d\u092e\u2192\u090f\u0902\u091c\u093f\u092f\u094b\u0938\u094d\u092a\u0930\u094d\u092e B) \u0909\u0932\u094d\u091f\u093e C) \u0938\u092e\u093e\u0928 D) \u0915\u094b\u0908 \u0928\u0939\u0940\u0902<br>\n<b>\u0909\u0924\u094d\u0924\u0930: A) \u0935\u093f\u0915\u093e\u0938 \u0915\u094d\u0930\u092e - \u0925\u0948\u0932\u0938 \u0938\u094d\u092a\u093e\u0907\u0930\u094b\u0917\u093e\u0907\u0930\u093e \u0938\u0930\u0932 \u2192 \u0930\u093e\u0907\u091c\u0949\u0907\u0921 \u092e\u0949\u0938 \u092e\u093e\u0930\u094d\u091a\u0947\u0902\u091f\u093f\u092f\u093e \u091c\u092e\u0940\u0928 \u092a\u0930 \u092a\u0939\u0932\u093e \u0915\u0926\u092e \u092a\u093e\u0928\u0940 \u091a\u093e\u0939\u093f\u090f \u2192 \u092a\u0939\u0932\u093e \u0938\u0902\u0935\u0939\u0928\u0940 \u092b\u0930\u094d\u0928 \u092c\u0940\u091c \u0930\u0939\u093f\u0924 \u091c\u093e\u0907\u0932\u092e \u092b\u094d\u0932\u094b\u090f\u092e \u2192 \u0928\u0917\u094d\u0928 \u092c\u0940\u091c \u092a\u093e\u0907\u0928 \u2192 \u0906\u0935\u0943\u0924 \u092c\u0940\u091c\u0940 \u092b\u0942\u0932 \u0906\u092e \u0938\u092c\u0938\u0947 \u0935\u093f\u0915\u0938\u093f\u0924<\/b><br>\n\n<\/div><\/div>\n\n<div id=\"ag12-3\" style=\"display:none;\"><div style=\"background:#2e7d32;color:#fff;padding:6px 14px;border-radius:20px;font-size:13px;font-weight:bold;display:inline-block;margin-bottom:8px;\">\ud83d\udfe2 \u092d\u093e\u0917 3\/5 - Q11-Q15<\/div><div style=\"background:#fff;border:1.5px solid #0d47a1;border-radius:10px;padding:12px;font-size:14px;line-height:1.9;height:580px;overflow-y:auto;\">\n\n<b>Q11. \u092c\u094d\u0930\u093e\u092f\u094b\u092b\u093e\u0907\u091f\u093e \u0914\u0930 \u091f\u0947\u0930\u093f\u0921\u094b\u092b\u093e\u0907\u091f\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0905\u0902\u0924\u0930?<\/b><br>\nA) \u0926\u094b\u0928\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u092b\u0942\u0932 \u092c\u0940\u091c \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0932\u0947\u0915\u093f\u0928 \u092c\u094d\u0930\u093e\u092f\u094b\u092b\u093e\u0907\u091f\u093e \u092e\u0947\u0902 \u091c\u093e\u0907\u0932\u092e \u092b\u094d\u0932\u094b\u090f\u092e \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0930\u093e\u0907\u091c\u0949\u0907\u0921, \u091f\u0947\u0930\u093f\u0921\u094b\u092b\u093e\u0907\u091f\u093e \u092a\u0939\u0932\u093e \u0938\u0902\u0935\u0939\u0928\u0940 \u091c\u0921\u093c \u0924\u0928\u093e \u092a\u0924\u094d\u0924\u0940 \u0935\u093f\u092d\u0947\u0926\u093f\u0924 B) \u0938\u092e\u093e\u0928 C) \u0926\u094b\u0928\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u092b\u0942\u0932 D) \u0926\u094b\u0928\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u092c\u0940\u091c<br>\n<b>\u0909\u0924\u094d\u0924\u0930: A) \u092c\u094d\u0930\u093e\u092f\u094b\u092b\u093e\u0907\u091f\u093e \u0928\u092e \u091b\u093e\u092f\u093e\u0926\u093e\u0930 \u0939\u0930\u0940 \u091a\u091f\u093e\u0908, \u091f\u0947\u0930\u093f\u0921\u094b\u092b\u093e\u0907\u091f\u093e \u0938\u0902\u0935\u0939\u0928\u0940<\/b><br><br>\n\n<b>Q12. Animalia \u0915\u0947 \u0915\u093f\u0924\u0928\u0947 \u0905\u0915\u0936\u0947\u0930\u0941\u0915\u0940 \u092b\u093e\u0907\u0932\u092e?<\/b><br>\nA) 8 B) 5 C) 3 D) 10<br>\n<b>\u0909\u0924\u094d\u0924\u0930: A) 8 - Porifera Cnidaria Platyhelminthes Nematoda Annelida Arthropoda Mollusca Echinodermata<\/b><br>\nArthropoda \u0938\u092c\u0938\u0947 \u092c\u0921\u093c\u093e, Porifera \u0938\u092c\u0938\u0947 \u0938\u0930\u0932\u0964<br><br>\n\n<b>Q13. Vertebrates \u0915\u0947 \u0915\u093f\u0924\u0928\u0947 \u0938\u092e\u0942\u0939?<\/b><br>\nA) 5 - \u092e\u091b\u0932\u0940 \u0909\u092d\u092f\u091a\u0930 \u0938\u0930\u0940\u0938\u0943\u092a \u092a\u0915\u094d\u0937\u0940 \u0938\u094d\u0924\u0928\u0927\u093e\u0930\u0940 B) 8 C) 3 D) 2<br>\n<b>\u0909\u0924\u094d\u0924\u0930: A) \u0930\u0940\u0922\u093c \u0915\u0940 \u0939\u0921\u094d\u0921\u0940 \u0906\u0902\u0924\u0930\u093f\u0915 \u0915\u0902\u0915\u093e\u0932 \u092c\u0921\u093c\u093e \u0936\u0930\u0940\u0930 \u0915\u0941\u0936\u0932 \u0917\u0924\u093f \u091c\u091f\u093f\u0932 \u0905\u0902\u0917 \u0909\u0928\u094d\u0928\u0924 \u0938\u0902\u0935\u0947\u0926\u0940 - \u092a\u0902\u0916 \u0917\u093f\u0932 \u092a\u093e\u0928\u0940 \u092e\u0947\u0902, \u0909\u092d\u092f\u091a\u0930 \u091c\u0932 \u0925\u0932 \u092e\u0947\u0902\u0922\u0915 \u092a\u094d\u0930\u093e\u0930\u0902\u092d\u093f\u0915 \u091c\u0932\u0940\u092f \u0936\u094d\u0935\u0938\u0928, \u0938\u0930\u0940\u0938\u0943\u092a \u0936\u0932\u094d\u0915 \u0905\u0902\u0921\u0947, \u092a\u0915\u094d\u0937\u0940 \u092a\u0902\u0916 \u0916\u094b\u0916\u0932\u0940 \u0939\u0921\u094d\u0921\u093f\u092f\u093e\u0901 \u0909\u0921\u093c\u093e\u0928, \u0938\u094d\u0924\u0928\u0927\u093e\u0930\u0940 \u0935\u0938\u093e \u092b\u0930 \u0938\u094d\u0924\u0928 \u0917\u094d\u0930\u0902\u0925\u093f\u092f\u093e\u0901<\/b><br><br>\n\n<b>Q14. \u092a\u0926\u093e\u0928\u0941\u0915\u094d\u0930\u092e \u0938\u0939\u0940 \u0915\u094d\u0930\u092e?<\/b><br>\nA) Kingdom\u2192Phylum\u2192Class\u2192Order\u2192Family\u2192Genus\u2192Species B) \u0909\u0932\u094d\u091f\u093e C) Species\u2192Kingdom D) \u0915\u094b\u0908 \u0928\u0939\u0940\u0902<br>\n<b>\u0909\u0924\u094d\u0924\u0930: A) \u092a\u0924\u093e \u091c\u0948\u0938\u093e - Kingdom \u092c\u0921\u093c\u093e Species \u091b\u094b\u091f\u093e - \u0928\u093f\u091a\u0932\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u0915\u092e \u0938\u0926\u0938\u094d\u092f \u091c\u094d\u092f\u093e\u0926\u093e \u0938\u092e\u093e\u0928\u0924\u093e - Genus \u092e\u0947\u0902 Class \u0938\u0947 \u0915\u092e \u0938\u0926\u0938\u094d\u092f \u091c\u094d\u092f\u093e\u0926\u093e \u0938\u092e\u093e\u0928\u0924\u093e Fig 12.17 \u092c\u093e\u0918 \u0909\u0926\u093e\u0939\u0930\u0923 Panthera tigris<\/b><br><br>\n\n<b>Q15. \u0935\u0948\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928\u093f\u0915 \u0928\u093e\u092e \u0932\u093f\u0916\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0928\u093f\u092f\u092e?<\/b><br>\nA) Genus \u092c\u0921\u093c\u093e \u092a\u0939\u0932\u093e Species \u091b\u094b\u091f\u093e \u0926\u0942\u0938\u0930\u093e \u0907\u091f\u0948\u0932\u093f\u0915\/\u0930\u0947\u0916\u093e\u0902\u0915\u093f\u0924 - Panthera tigris Mango Mangifera indica B) \u0926\u094b\u0928\u094b\u0902 \u092c\u0921\u093c\u0947 C) \u0926\u094b\u0928\u094b\u0902 \u091b\u094b\u091f\u0947 D) \u0915\u094b\u0908 \u0928\u093f\u092f\u092e \u0928\u0939\u0940\u0902<br>\n<b>\u0909\u0924\u094d\u0924\u0930: A) \u0932\u093f\u0928\u093f\u092f\u0938 18\u0935\u0940\u0902 - Genus \u0928\u093f\u0915\u091f \u0938\u0902\u092c\u0902\u0927\u093f\u0924 \u092a\u094d\u0930\u091c\u093e\u0924\u093f\u092f\u094b\u0902 \u0915\u093e \u0938\u092e\u0942\u0939 Species \u092a\u0930\u0938\u094d\u092a\u0930 \u092a\u094d\u0930\u091c\u0928\u0928 \u0938\u0902\u0924\u093e\u0928 \u092a\u0948\u0926\u093e \u0915\u0930\u0928\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0915\u094d\u0937\u092e - \u0905\u0928\u0942\u0920\u093e \u0935\u0948\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928\u093f\u0915 \u0928\u093e\u092e \u0926\u0941\u0928\u093f\u092f\u093e \u092d\u0930 \u092e\u0947\u0902<\/b><br>\n\n<\/div><\/div>\n\n<div id=\"ag12-4\" style=\"display:none;\"><div style=\"background:#ef6c00;color:#fff;padding:6px 14px;border-radius:20px;font-size:13px;font-weight:bold;display:inline-block;margin-bottom:8px;\">\ud83d\udfe0 \u092d\u093e\u0917 4\/5 - Q16-Q20<\/div><div style=\"background:#fff;border:1.5px solid #0d47a1;border-radius:10px;padding:12px;font-size:14px;line-height:1.9;height:580px;overflow-y:auto;\">\n\n<b>Q16. \u0924\u0940\u0928 \u0921\u094b\u092e\u0947\u0928 \u092a\u094d\u0930\u0923\u093e\u0932\u0940 \u0915\u093f\u0938\u0928\u0947 \u0926\u0940? [1977]<\/b><br>\nA) \u0915\u093e\u0930\u094d\u0932 \u0935\u0942\u091c - Bacteria Archaea Eukarya B) \u0935\u094d\u0939\u093f\u091f\u0947\u0915\u0930 C) \u0932\u093f\u0928\u093f\u092f\u0938 D) \u0905\u0930\u0938\u094d\u0924\u0942<br>\n<b>\u0909\u0924\u094d\u0924\u0930: A) DNA \u0938\u092e\u093e\u0928\u0924\u093e \u0938\u093e\u092e\u093e\u0928\u094d\u092f \u0935\u0902\u0936 - \u0939\u0930 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u092e\u0947\u0902 DNA \u0935\u0943\u0926\u094d\u0927\u093f \u0915\u093e\u0930\u094d\u092f \u0928\u093f\u0930\u094d\u0926\u0947\u0936 - \u0938\u092e\u093e\u0928 DNA \u0935\u093e\u0932\u0947 \u0938\u093e\u092e\u093e\u0928\u094d\u092f \u0935\u0902\u0936 - \u0938\u0942\u0915\u094d\u0937\u094d\u092e \u091c\u0940\u0935\u0928 \u092a\u0939\u0932\u0947 \u0938\u0947 \u091c\u094d\u092f\u093e\u0926\u093e \u0935\u093f\u0935\u093f\u0927 \u0926\u093f\u0916\u093e<\/b><br><br>\n\n<b>Q17. \u0935\u093e\u092f\u0930\u0938 \u092a\u093e\u0901\u091a \u091c\u0917\u0924 \u092e\u0947\u0902 \u0915\u094d\u092f\u094b\u0902 \u0928\u0939\u0940\u0902?<\/b><br>\nA) \u0905\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u0906\u0928\u0941\u0935\u0902\u0936\u093f\u0915 \u0938\u093e\u092e\u0917\u094d\u0930\u0940 \u0932\u0947\u0915\u093f\u0928 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u0938\u0902\u0917\u0920\u0928 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u092e\u0947\u091c\u092c\u093e\u0928 \u092c\u093e\u0939\u0930 \u0928\u093f\u0937\u094d\u0915\u094d\u0930\u093f\u092f B) \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f C) \u091c\u0940\u0935\u093f\u0924 D) \u092c\u0921\u093c\u093e<br>\n<b>\u0909\u0924\u094d\u0924\u0930: A) \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u093e \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930 \u0938\u0902\u0917\u0920\u0928 \u0938\u0902\u0930\u091a\u0928\u093e \u092a\u094b\u0937\u0923 \u092a\u093e\u0930\u093f\u0938\u094d\u0925\u093f\u0924\u093f\u0915 \u092d\u0942\u092e\u093f\u0915\u093e \u0938\u092d\u0940 \u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u091c\u0940\u0935\u094b\u0902 \u092a\u0930 \u0932\u093e\u0917\u0942 \u0935\u093e\u092f\u0930\u0938 \u092e\u0947\u0902 \u0928\u0939\u0940\u0902 - \u0935\u0930\u094d\u0917\u0940\u0915\u0930\u0923 \u0915\u0940 \u0938\u0940\u092e\u093e \u0926\u093f\u0916\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948 - \u0935\u093f\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928 \u0928\u093f\u0930\u0902\u0924\u0930 \u0924\u0930\u094d\u0915 \u092a\u0930\u093f\u0935\u0930\u094d\u0924\u0928 \u092a\u094d\u0930\u0915\u094d\u0930\u093f\u092f\u093e<\/b><br><br>\n\n<b>Q18. \u092c\u093e\u0918 \u0915\u093e \u0935\u0948\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928\u093f\u0915 \u0928\u093e\u092e?<\/b><br>\nA) Panthera tigris B) Mangifera indica C) Pisum sativum D) Homo sapiens<br>\n<b>\u0909\u0924\u094d\u0924\u0930: A) Panthera Genus \u0917\u0930\u094d\u091c\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u0940 \u092c\u093f\u0932\u094d\u0932\u093f\u092f\u093e\u0901 \u0917\u0930\u094d\u091c\u0928\u0947 \u0915\u0940 \u0915\u094d\u0937\u092e\u0924\u093e \u0938\u092e\u093e\u0928 \u0916\u094b\u092a\u0921\u093c\u0940 tigris Species<\/b><br><br>\n\n<b>Q19. \u092a\u0915\u094d\u0915\u0947 \u091f\u093e\u0907\u0917\u0930 \u0930\u093f\u091c\u0930\u094d\u0935 \u0915\u0939\u093e\u0901 \u0914\u0930 \u0915\u093f\u0924\u0928\u0947 \u092a\u0915\u094d\u0937\u0940?<\/b><br>\nA) \u0905\u0930\u0941\u0923\u093e\u091a\u0932 \u092a\u094d\u0930\u0926\u0947\u0936 ~300 \u092a\u0915\u094d\u0937\u0940 \u092d\u093e\u0930\u0924 \u092e\u0947\u0902 \u0915\u0941\u0932 ~1300, 4 \u0939\u0949\u0930\u094d\u0928\u092c\u093f\u0932 - \u0930\u0942\u092b\u0938-\u0928\u0947\u0915\u094d\u0921 \u0913\u0930\u093f\u090f\u0902\u091f\u0932 \u092a\u093e\u0907\u0921 \u0917\u094d\u0930\u0947\u091f \u0930\u0940\u0925\u094d\u0921 B) \u0915\u0939\u0940\u0902 \u0928\u0939\u0940\u0902 C) 10 D) 1000<br>\n<b>\u0909\u0924\u094d\u0924\u0930: A) \u092c\u0921\u093c\u0947 \u092a\u0941\u0930\u093e\u0928\u0947 \u092a\u0947\u0921\u093c\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0918\u094b\u0902\u0938\u0932\u093e \u0935\u093f\u0936\u093f\u0937\u094d\u091f \u092b\u0932 \u0916\u093e\u0924\u0947 \u092a\u0947\u0921\u093c \u0906\u0915\u093e\u0930 \u092b\u0932 \u0909\u092a\u0932\u092c\u094d\u0927\u0924\u093e \u0938\u0947 \u0935\u093f\u0924\u0930\u093f\u0924 - \u092c\u0921\u093c\u0947 \u092a\u0941\u0930\u093e\u0928\u0947 \u092a\u0947\u0921\u093c \u0917\u093e\u092f\u092c \u0924\u094b \u0939\u0949\u0930\u094d\u0928\u092c\u093f\u0932 \u0917\u093e\u092f\u092c<\/b><br><br>\n\n<b>Q20. \u092b\u0941\u092e\u0926\u0940 \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948 \u0914\u0930 \u0938\u0902\u0917\u093e\u0908 \u0939\u093f\u0930\u0923?<\/b><br>\nA) \u0924\u0948\u0930\u0924\u0947 \u0918\u093e\u0938 \u0915\u0947 \u092e\u0948\u0926\u093e\u0928 \u0932\u094b\u0915\u091f\u0915 \u091d\u0940\u0932 \u092e\u0923\u093f\u092a\u0941\u0930 \u0915\u0947\u0907\u092c\u0941\u0932 \u0932\u093e\u092e\u091c\u093e\u0913 \u0930\u093e\u0937\u094d\u091f\u094d\u0930\u0940\u092f \u0909\u0926\u094d\u092f\u093e\u0928 \u092e\u094b\u091f\u093e\u0908 \u0915\u0941\u091b \u0938\u0947\u092e\u0940 \u0938\u0947 2 \u092e\u0940\u091f\u0930 \u0938\u0902\u0917\u093e\u0908 \u0928\u093e\u091a\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u093e \u0939\u093f\u0930\u0923 \u092e\u0923\u093f\u092a\u0941\u0930 \u0938\u094d\u0925\u093e\u0928\u093f\u0915 \u0916\u0941\u0930 \u0932\u092e\u094d\u092c\u0947 \u092a\u0948\u091f\u0930\u094d\u0928 1951 \u0935\u093f\u0932\u0941\u092a\u094d\u0924 \u0918\u094b\u0937\u093f\u0924 1953 \u092a\u0941\u0928\u0903 \u0916\u094b\u091c IUCN \u0930\u0947\u0921 \u0932\u093f\u0938\u094d\u091f B) \u092a\u0939\u093e\u0921\u093c C) \u0930\u0947\u0917\u093f\u0938\u094d\u0924\u093e\u0928 D) \u091c\u0902\u0917\u0932<br>\n<b>\u0909\u0924\u094d\u0924\u0930: A) \u091c\u0948\u0935 \u0935\u093f\u0935\u093f\u0927\u0924\u093e \u0916\u0924\u0930\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u0909\u0926\u093e\u0939\u0930\u0923 - \u0906\u0935\u093e\u0938 \u0939\u093e\u0928\u093f \u0938\u0947 \u0938\u0902\u0916\u094d\u092f\u093e \u092a\u094d\u0930\u092d\u093e\u0935\u093f\u0924<\/b><br>\n\n<\/div><\/div>\n\n<div id=\"ag12-5\" style=\"display:none;\"><div style=\"background:#004d40;color:#fff;padding:6px 14px;border-radius:20px;font-size:13px;font-weight:bold;display:inline-block;margin-bottom:8px;\">\u2705 \u092d\u093e\u0917 5\/5 - Q21-Q25 + \u091f\u094d\u0930\u093f\u0915<\/div><div style=\"background:#fff;border:1.5px solid #0d47a1;border-radius:10px;padding:12px;font-size:14px;line-height:2;height:580px;overflow-y:auto;\">\n\n<b>Q21. \u0915\u0947\u0938 \u0938\u094d\u091f\u0921\u0940 P - \u0938\u0942\u0915\u094d\u0937\u094d\u092e \u0938\u091a\u094d\u091a\u093e \u0915\u0947\u0902\u0926\u094d\u0930\u0915 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0915\u0920\u094b\u0930 \u0906\u0935\u0930\u0923 \u0909\u091a\u094d\u091a \u0932\u0935\u0923\u0924\u093e \u0924\u093e\u092a\u092e\u093e\u0928 \u092e\u0947\u0902 - \u0915\u093f\u0938 \u091c\u0917\u0924 \u092e\u0947\u0902?<\/b><br>\nA) Monera - \u092a\u094d\u0930\u094b\u0915\u0948\u0930\u093f\u092f\u094b\u091f \u0906\u0926\u093f\u092e \u0915\u0947\u0902\u0926\u094d\u0930\u0915 \u092c\u093f\u0928\u093e \u091d\u093f\u0932\u094d\u0932\u0940 - \u092c\u0948\u0915\u094d\u091f\u0940\u0930\u093f\u092f\u093e \u0906\u0930\u094d\u0915\u093f\u092f\u093e \u091a\u0930\u092e \u0935\u093e\u0924\u093e\u0935\u0930\u0923 B) Protista C) Fungi D) Plantae<br>\n<b>\u0909\u0924\u094d\u0924\u0930: A) Q24 \u092d\u0940 \u0926\u0947\u0916\u093f\u090f<\/b><br><br>\n\n<b>Q22. Q - \u092c\u0939\u0941\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u0924\u0902\u0924\u0941\u092e\u092f \u092d\u093f\u0924\u094d\u0924\u093f \u0915\u094d\u0932\u094b\u0930\u094b\u092b\u093f\u0932 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u092e\u0943\u0924 \u092a\u0926\u093e\u0930\u094d\u0925 \u092a\u0930 - \u0915\u093f\u0938 \u091c\u0917\u0924 \u092e\u0947\u0902?<\/b><br>\nA) Fungi - \u0915\u093e\u0907\u091f\u093f\u0928 \u092d\u093f\u0924\u094d\u0924\u093f \u0935\u093f\u0937\u092e\u092a\u094b\u0937\u0940 \u0905\u092a\u0918\u091f\u0915 \u092e\u0936\u0930\u0942\u092e \u092f\u0940\u0938\u094d\u091f B) Plantae C) Animalia D) Monera<br>\n<b>\u0909\u0924\u094d\u0924\u0930: A)<\/b><br><br>\n\n<b>Q23. R - \u090f\u0915\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u0938\u091a\u094d\u091a\u093e \u0915\u0947\u0902\u0926\u094d\u0930\u0915 \u0938\u0902\u0915\u0941\u091a\u0928\u0936\u0940\u0932 \u0927\u093e\u0928\u0940 \u092b\u094d\u0932\u0948\u091c\u0947\u0932\u093e \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0936 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u094d\u0935\u092a\u094b\u0937\u0940 \u0905\u0902\u0927\u0947\u0930\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u0935\u093f\u0937\u092e\u092a\u094b\u0937\u0940 - \u0915\u093f\u0938 \u091c\u0917\u0924 \u092e\u0947\u0902?<\/b><br>\nA) Protista - \u092f\u0942\u0917\u094d\u0932\u0940\u0928\u093e \u092e\u093f\u0936\u094d\u0930\u093f\u0924 \u092a\u094b\u0937\u0923 B) Fungi C) Plantae D) Monera<br>\n<b>\u0909\u0924\u094d\u0924\u0930: A) \u0917\u0924\u093f + \u0938\u094d\u0935\u092a\u094b\u0937\u0940 \u0938\u0902\u092f\u094b\u091c\u0928 Protista \u092a\u0939\u091a\u093e\u0928<\/b><br><br>\n\n<b>Q24. \u092c\u093f\u0930\u092c\u0932 \u0938\u093e\u0939\u0928\u0940 \u0915\u094c\u0928?<\/b><br>\nA) \u092a\u094d\u0930\u0916\u094d\u092f\u093e\u0924 \u0935\u0948\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928\u093f\u0915 \u091c\u0940\u0935\u093e\u0936\u094d\u092e \u092a\u094c\u0927\u094b\u0902 \u0915\u093e \u0905\u0927\u094d\u092f\u092f\u0928 BSIP \u0932\u0916\u0928\u090a \u0938\u094d\u0925\u093e\u092a\u093f\u0924 \u0935\u0930\u094d\u0924\u092e\u093e\u0928 \u092a\u094c\u0927\u094b\u0902 \u0915\u094b \u092a\u0942\u0930\u094d\u0935\u091c\u094b\u0902 \u0938\u0947 \u091c\u094b\u0921\u093c\u0928\u093e \u0932\u0902\u092c\u093e \u091c\u0941\u0921\u093c\u093e \u0907\u0924\u093f\u0939\u093e\u0938 B) \u0915\u094b\u0908 \u0928\u0939\u0940\u0902 C) \u0917\u093e\u092f\u0915 D) \u0916\u093f\u0932\u093e\u0921\u093c\u0940<br>\n<b>\u0909\u0924\u094d\u0924\u0930: A) \u091c\u0940\u0935\u093e\u0936\u094d\u092e \u092a\u0941\u0930\u093e\u0928\u0940 \u092a\u0930\u0924 \u0938\u0930\u0932 \u0928\u0908 \u091c\u091f\u093f\u0932 \u092a\u094d\u0930\u093e\u0915\u0943\u0924\u093f\u0915 \u0930\u093f\u0915\u0949\u0930\u094d\u0921 \u0932\u093e\u0916\u094b\u0902 \u0938\u093e\u0932 \u092c\u0926\u0932\u093e\u0935 \u0938\u092e\u091d\u0928\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u092e\u0926\u0926<\/b><br><br>\n\n<b>Q25. \u092a\u0930\u094d\u092a\u0932 \u092e\u0947\u0902\u0922\u0915 \u0935\u0948\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928\u093f\u0915 \u0928\u093e\u092e \u0914\u0930 \u0916\u094b\u091c?<\/b><br>\nA) Nasikabatrachus sahyadrensis \u0915\u0947\u0930\u0932 \u0938\u0939\u094d\u092f\u093e\u0926\u094d\u0930\u093f \u092a\u0939\u093e\u0921\u093c\u093f\u092f\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0928\u093e\u092e \u092a\u0930 2003 \u0916\u094b\u091c \u092d\u0942\u092e\u093f\u0917\u0924 \u091c\u094d\u092f\u093e\u0926\u093e\u0924\u0930 \u0938\u093e\u0932 \u092e\u093e\u0928\u0938\u0942\u0928 \u092e\u0947\u0902 \u092c\u093e\u0939\u0930 \u092a\u094d\u0930\u093e\u091a\u0940\u0928 \u092a\u0930\u093f\u0935\u093e\u0930 \u092a\u0936\u094d\u091a\u093f\u092e\u0940 \u0918\u093e\u091f \u091c\u0948\u0935 \u0935\u093f\u0935\u093f\u0927\u0924\u093e \u0938\u0902\u0930\u0915\u094d\u0937\u0923 B) \u0915\u094b\u0908 \u0928\u0939\u0940\u0902 C) \u0906\u092e \u092e\u0947\u0902\u0922\u0915 D) \u092c\u093e\u0918<br>\n<b>\u0909\u0924\u094d\u0924\u0930: A) \u092a\u094d\u0930\u091c\u093e\u0924\u093f \u0928\u093e\u092e \u0916\u094b\u091c \u0938\u094d\u0925\u093e\u0928 \u092f\u093e \u0935\u0948\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928\u093f\u0915 \u0938\u092e\u094d\u092e\u093e\u0928 \u092e\u0947\u0902<\/b><br><br>\n\n<div style=\"background:#fff9c4;border:3px solid #fbc02d;padding:10px;border-radius:10px;text-align:center;font-weight:bold;\">\n\u2705 \u0905\u0917\u094d\u0928\u093f\u0935\u0940\u0930 \u091f\u094d\u0930\u093f\u0915 Chapter 12<br><br>\nPorifera \u0938\u092c\u0938\u0947 \u0938\u0930\u0932 \u0938\u091a\u094d\u091a\u0947 \u090a\u0924\u0915 \u0928\u0939\u0940\u0902, Arthropoda \u0938\u092c\u0938\u0947 \u092c\u0921\u093c\u093e \u091c\u094b\u0921\u093c \u0935\u093e\u0932\u0947 \u092a\u0948\u0930 \u0915\u0940\u091f \u092a\u0939\u091a\u093e\u0928<br>\nMonera \u092a\u094d\u0930\u094b\u0915\u0948\u0930\u093f\u092f\u094b\u091f 2.5 \u0905\u0930\u092c \u0938\u093e\u0932 \u0938\u094d\u091f\u094d\u0930\u094b\u092e\u0947\u091f\u094b\u0932\u093e\u0907\u091f, Protista \u090f\u0915\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u092f\u0942\u0915\u0947\u0930\u093f\u092f\u094b\u091f \u092a\u0948\u0930\u093e\u092e\u0940\u0936\u093f\u092f\u092e<br>\nPlantae: \u0925\u0948\u0932\u094b\u092b\u093e\u0907\u091f\u093e \u0938\u094d\u092a\u093e\u0907\u0930\u094b\u0917\u093e\u0907\u0930\u093e \u0925\u0948\u0932\u0938, \u092c\u094d\u0930\u093e\u092f\u094b\u092b\u093e\u0907\u091f\u093e \u0930\u093e\u0907\u091c\u0949\u0907\u0921 \u092e\u0949\u0938, \u091f\u0947\u0930\u093f\u0921\u094b\u092b\u093e\u0907\u091f\u093e \u092a\u0939\u0932\u093e \u0938\u0902\u0935\u0939\u0928\u0940 \u092b\u0930\u094d\u0928, \u091c\u093f\u092e\u094d\u0928\u094b\u0938\u094d\u092a\u0930\u094d\u092e \u0928\u0917\u094d\u0928 \u092c\u0940\u091c \u092a\u093e\u0907\u0928, \u090f\u0902\u091c\u093f\u092f\u094b\u0938\u094d\u092a\u0930\u094d\u092e \u092b\u0942\u0932 \u0906\u092e<br>\nAnimalia 8 \u0905\u0915\u0936\u0947\u0930\u0941\u0915\u0940 5 \u0915\u0936\u0947\u0930\u0941\u0915\u0940 - Vertebrates \u0930\u0940\u0922\u093c \u092c\u0921\u093c\u093e \u0936\u0930\u0940\u0930<br>\n\u092a\u0926\u093e\u0928\u0941\u0915\u094d\u0930\u092e Kingdom\u2192Species Genus \u092e\u0947\u0902 Class \u0938\u0947 \u0915\u092e \u0938\u0926\u0938\u094d\u092f \u091c\u094d\u092f\u093e\u0926\u093e \u0938\u092e\u093e\u0928\u0924\u093e<br>\n\u0926\u094d\u0935\u093f\u092a\u0926 Panthera tigris Mangifera indica Genus \u092c\u0921\u093c\u093e Species \u091b\u094b\u091f\u093e \u0907\u091f\u0948\u0932\u093f\u0915<br>\n\u0924\u0940\u0928 \u0921\u094b\u092e\u0947\u0928 \u0935\u0942\u091c 1977 DNA Bacteria Archaea Eukarya<br>\n\u0935\u093e\u092f\u0930\u0938 \u0905\u0915\u094b\u0936\u093f\u0915\u0940\u092f \u0907\u0938\u0932\u093f\u090f \u092a\u093e\u0901\u091a \u091c\u0917\u0924 \u092e\u0947\u0902 \u0928\u0939\u0940\u0902 - \u0935\u0930\u094d\u0917\u0940\u0915\u0930\u0923 \u0928\u093f\u0930\u0902\u0924\u0930 \u0924\u0930\u094d\u0915 \u092a\u0930\u093f\u0935\u0930\u094d\u0924\u0928<br>\n\u092a\u0915\u094d\u0915\u0947 300 \u092a\u0915\u094d\u0937\u0940 4 \u0939\u0949\u0930\u094d\u0928\u092c\u093f\u0932, \u092b\u0941\u092e\u0926\u0940 \u0932\u094b\u0915\u091f\u0915 \u0938\u0902\u0917\u093e\u0908, \u092a\u0930\u094d\u092a\u0932 \u092e\u0947\u0902\u0922\u0915 \u0938\u0939\u094d\u092f\u093e\u0926\u094d\u0930\u093f 2003<br>\n\u092a\u0915\u094d\u0915\u093e 3 \u092a\u094d\u0930\u0936\u094d\u0928 \u0907\u0938\u0940 \u0938\u0947 \u0905\u0917\u094d\u0928\u093f\u0935\u0940\u0930 \u092e\u0947\u0902 \u0906\u090f\u0902\u0917\u0947\n<\/div>\n\n<\/div><\/div>\n<\/div>\n\n<div style=\"background:#0d47a1;padding:12px;display:flex;justify-content:space-between;align-items:center;\">\n<button type=\"button\" id=\"ag12p\" style=\"background:#ffcc00;color:#000;border:3px solid #fff;border-radius:30px;padding:10px 22px;font-weight:bold;cursor:pointer;min-width:100px;\">&larr; \u092a\u0940\u091b\u0947<\/button>\n<span id=\"ag12i\" style=\"background:#fff;color:#0d47a1;padding:8px 20px;border-radius:20px;font-weight:bold;\">1 \/ 5<\/span>\n<button type=\"button\" id=\"ag12n\" style=\"background:#00e676;color:#000;border:3px solid #fff;border-radius:30px;padding:10px 22px;font-weight:bold;cursor:pointer;min-width:100px;\">\u0906\u0917\u0947 &rarr;<\/button>\n<\/div>\n<\/div>\n\n<script>\n(function(){\nvar c=1,t=5;\nfunction s(n){\nfor(var i=1;i<=t;i++){\nvar el=document.getElementById('ag12-'+i);\nif(el)el.style.display=(i===n?'block':'none');\n}\ndocument.getElementById('ag12i').textContent=n+' \/ '+t;\nc=n;\n}\ndocument.getElementById('ag12n').onclick=function(){var n=c+1;if(n>t)n=1;s(n);};\ndocument.getElementById('ag12p').onclick=function(){var n=c-1;if(n<1)n=t;s(n);};\n})();\n<\/script><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Chapter 12 &#8211; \u091c\u0940\u0935\u0928 \u092e\u0947\u0902 \u092a\u0948\u091f\u0930\u094d\u0928: \u0935\u093f\u0935\u093f\u0927\u0924\u093e \u0914\u0930 \u0935\u0930\u094d\u0917\u0940\u0915\u0930\u0923 &#8211; \u0938\u093e\u092e\u093e\u0928\u094d\u092f \u092a\u0930\u093f\u091a\u092f \ud83d\udd34 \u092d\u093e\u0917 1\/4 &#8211; \u091c\u0948\u0935 \u0935\u093f\u0935\u093f\u0927\u0924\u093e \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948 \u092a\u0947\u091c 229-230 &#8211; \u0938\u094b\u091a\u093f\u090f \u091c\u0930\u093e &#8211; \u0915\u094d\u092f\u093e \u0906\u092a\u0928\u0947 \u0915\u092d\u0940 \u0938\u094b\u091a\u093e \u0915\u0941\u091b \u092a\u094c\u0927\u0947 \u0932\u0902\u092c\u0940 \u0938\u0942\u0916\u093e \u0938\u0939 \u0932\u0947\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u0926\u0942\u0938\u0930\u0947 \u0928\u0939\u0940\u0902? \u0915\u0941\u091b \u0915\u0940\u091f \u092b\u0938\u0932 \u092c\u091a\u093e\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u0915\u0941\u091b \u0928\u0941\u0915\u0938\u093e\u0928? &#8211; \u092a\u0943\u0925\u094d\u0935\u0940 \u092a\u0930 \u091c\u0940\u0935\u0928 \u0915\u0947 \u0905\u0938\u0902\u0916\u094d\u092f \u0930\u0942\u092a &#8211; \u0928\u0917\u094d\u0928 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[29],"tags":[],"class_list":["post-868","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-science"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.5 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Science &#187; Chapter 12* | Patterns in Life: Diversity and Classification | \u091c\u0940\u0935\u0928 \u092e\u0947\u0902 \u092a\u0948\u091f\u0930\u094d\u0928: \u0935\u093f\u0935\u093f\u0927\u0924\u093e \u0914\u0930 \u0935\u0930\u094d\u0917\u0940\u0915\u0930\u0923 &#187; Class-9th - Agniveer Foundation Hub | Pargai Defence &amp; Academic.<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Class 9 Online Classes in Bageshwar with NCERT Textbook based study material, chapter-wise learning, MCQs, assignments and Agniveer Foundation. Complete online learning portal by Pargai Defence &amp; Academic.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/academic.pargaidefenceacademy.in\/Class-9th\/2026\/10\/04\/chapter-12-patterns-in-life-diversity-and-classification\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Science &#187; Chapter 12* | Patterns in Life: Diversity and Classification | \u091c\u0940\u0935\u0928 \u092e\u0947\u0902 \u092a\u0948\u091f\u0930\u094d\u0928: \u0935\u093f\u0935\u093f\u0927\u0924\u093e \u0914\u0930 \u0935\u0930\u094d\u0917\u0940\u0915\u0930\u0923 &#187; Class-9th - Agniveer Foundation Hub | Pargai Defence &amp; Academic.\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Class 9 Online Classes in Bageshwar with NCERT Textbook based study material, chapter-wise learning, MCQs, assignments and Agniveer Foundation. Complete online learning portal by Pargai Defence &amp; Academic.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/academic.pargaidefenceacademy.in\/Class-9th\/2026\/10\/04\/chapter-12-patterns-in-life-diversity-and-classification\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Class-9th - Agniveer Foundation Hub | Pargai Defence &amp; Academic.\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-10-04T19:03:10+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-10-07T03:11:43+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"28 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/academic.pargaidefenceacademy.in\\\/Class-9th\\\/2026\\\/10\\\/04\\\/chapter-12-patterns-in-life-diversity-and-classification\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/academic.pargaidefenceacademy.in\\\/Class-9th\\\/2026\\\/10\\\/04\\\/chapter-12-patterns-in-life-diversity-and-classification\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/academic.pargaidefenceacademy.in\\\/Class-9th\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/d4ecf71bc91964603da3f31c3b5d0715\"},\"headline\":\"Chapter 12* | Patterns in Life: Diversity and Classification | \u091c\u0940\u0935\u0928 \u092e\u0947\u0902 \u092a\u0948\u091f\u0930\u094d\u0928: \u0935\u093f\u0935\u093f\u0927\u0924\u093e \u0914\u0930 \u0935\u0930\u094d\u0917\u0940\u0915\u0930\u0923\",\"datePublished\":\"2026-10-04T19:03:10+00:00\",\"dateModified\":\"2026-10-07T03:11:43+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/academic.pargaidefenceacademy.in\\\/Class-9th\\\/2026\\\/10\\\/04\\\/chapter-12-patterns-in-life-diversity-and-classification\\\/\"},\"wordCount\":43,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/academic.pargaidefenceacademy.in\\\/Class-9th\\\/#organization\"},\"articleSection\":[\"Science\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/academic.pargaidefenceacademy.in\\\/Class-9th\\\/2026\\\/10\\\/04\\\/chapter-12-patterns-in-life-diversity-and-classification\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/academic.pargaidefenceacademy.in\\\/Class-9th\\\/2026\\\/10\\\/04\\\/chapter-12-patterns-in-life-diversity-and-classification\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/academic.pargaidefenceacademy.in\\\/Class-9th\\\/2026\\\/10\\\/04\\\/chapter-12-patterns-in-life-diversity-and-classification\\\/\",\"name\":\"Science &#187; Chapter 12* | Patterns in Life: Diversity and Classification | \u091c\u0940\u0935\u0928 \u092e\u0947\u0902 \u092a\u0948\u091f\u0930\u094d\u0928: \u0935\u093f\u0935\u093f\u0927\u0924\u093e \u0914\u0930 \u0935\u0930\u094d\u0917\u0940\u0915\u0930\u0923 &#187; Class-9th - Agniveer Foundation Hub | Pargai Defence &amp; Academic.\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/academic.pargaidefenceacademy.in\\\/Class-9th\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2026-10-04T19:03:10+00:00\",\"dateModified\":\"2026-10-07T03:11:43+00:00\",\"description\":\"Class 9 Online Classes in Bageshwar with NCERT Textbook based study material, chapter-wise learning, MCQs, assignments and Agniveer Foundation. Complete online learning portal by Pargai Defence & Academic.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/academic.pargaidefenceacademy.in\\\/Class-9th\\\/2026\\\/10\\\/04\\\/chapter-12-patterns-in-life-diversity-and-classification\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/academic.pargaidefenceacademy.in\\\/Class-9th\\\/2026\\\/10\\\/04\\\/chapter-12-patterns-in-life-diversity-and-classification\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/academic.pargaidefenceacademy.in\\\/Class-9th\\\/2026\\\/10\\\/04\\\/chapter-12-patterns-in-life-diversity-and-classification\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/academic.pargaidefenceacademy.in\\\/Class-9th\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Chapter 12* | Patterns in Life: Diversity and Classification | \u091c\u0940\u0935\u0928 \u092e\u0947\u0902 \u092a\u0948\u091f\u0930\u094d\u0928: \u0935\u093f\u0935\u093f\u0927\u0924\u093e \u0914\u0930 \u0935\u0930\u094d\u0917\u0940\u0915\u0930\u0923\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/academic.pargaidefenceacademy.in\\\/Class-9th\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/academic.pargaidefenceacademy.in\\\/Class-9th\\\/\",\"name\":\"Class-6th - Agniveer Foundation | Pargai Defence & Academic.\",\"description\":\"Class 9th Online Classes in Bageshwar with NCERT Textbook based study material, chapter-wise learning,  MCQs, assignments and Agniveer Foundation. Complete online learning portal by Pargai Defence &amp; Academic.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/academic.pargaidefenceacademy.in\\\/Class-9th\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Agniveer Foundation Class-6th\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/academic.pargaidefenceacademy.in\\\/Class-9th\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/academic.pargaidefenceacademy.in\\\/Class-9th\\\/#organization\",\"name\":\"Pargai Defence & Academic.\",\"alternateName\":\"Pargai Institute of Defence Studies.\",\"url\":\"https:\\\/\\\/academic.pargaidefenceacademy.in\\\/Class-9th\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/academic.pargaidefenceacademy.in\\\/Class-9th\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/academic.pargaidefenceacademy.in\\\/Class-9th\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/07\\\/cropped-channels4_profile.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/academic.pargaidefenceacademy.in\\\/Class-9th\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/07\\\/cropped-channels4_profile.jpg\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"Pargai Defence & Academic.\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/academic.pargaidefenceacademy.in\\\/Class-9th\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/academic.pargaidefenceacademy.in\\\/Class-9th\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/d4ecf71bc91964603da3f31c3b5d0715\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/d74d2ed3f17c48067bcb3273bb8f4de11563c441bc3d2855fbb8e5aea27f629f?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/d74d2ed3f17c48067bcb3273bb8f4de11563c441bc3d2855fbb8e5aea27f629f?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/d74d2ed3f17c48067bcb3273bb8f4de11563c441bc3d2855fbb8e5aea27f629f?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/academic.pargaidefenceacademy.in\\\/Class-9th\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/academic.pargaidefenceacademy.in\\\/Class-9th\\\/author\\\/admin\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Science &#187; Chapter 12* | Patterns in Life: Diversity and Classification | \u091c\u0940\u0935\u0928 \u092e\u0947\u0902 \u092a\u0948\u091f\u0930\u094d\u0928: \u0935\u093f\u0935\u093f\u0927\u0924\u093e \u0914\u0930 \u0935\u0930\u094d\u0917\u0940\u0915\u0930\u0923 &#187; Class-9th - Agniveer Foundation Hub | Pargai Defence &amp; Academic.","description":"Class 9 Online Classes in Bageshwar with NCERT Textbook based study material, chapter-wise learning, MCQs, assignments and Agniveer Foundation. Complete online learning portal by Pargai Defence & Academic.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/academic.pargaidefenceacademy.in\/Class-9th\/2026\/10\/04\/chapter-12-patterns-in-life-diversity-and-classification\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Science &#187; Chapter 12* | Patterns in Life: Diversity and Classification | \u091c\u0940\u0935\u0928 \u092e\u0947\u0902 \u092a\u0948\u091f\u0930\u094d\u0928: \u0935\u093f\u0935\u093f\u0927\u0924\u093e \u0914\u0930 \u0935\u0930\u094d\u0917\u0940\u0915\u0930\u0923 &#187; Class-9th - Agniveer Foundation Hub | Pargai Defence &amp; Academic.","og_description":"Class 9 Online Classes in Bageshwar with NCERT Textbook based study material, chapter-wise learning, MCQs, assignments and Agniveer Foundation. Complete online learning portal by Pargai Defence & Academic.","og_url":"https:\/\/academic.pargaidefenceacademy.in\/Class-9th\/2026\/10\/04\/chapter-12-patterns-in-life-diversity-and-classification\/","og_site_name":"Class-9th - Agniveer Foundation Hub | Pargai Defence &amp; Academic.","article_published_time":"2026-10-04T19:03:10+00:00","article_modified_time":"2026-10-07T03:11:43+00:00","author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"28 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/academic.pargaidefenceacademy.in\/Class-9th\/2026\/10\/04\/chapter-12-patterns-in-life-diversity-and-classification\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/academic.pargaidefenceacademy.in\/Class-9th\/2026\/10\/04\/chapter-12-patterns-in-life-diversity-and-classification\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/academic.pargaidefenceacademy.in\/Class-9th\/#\/schema\/person\/d4ecf71bc91964603da3f31c3b5d0715"},"headline":"Chapter 12* | Patterns in Life: Diversity and Classification | \u091c\u0940\u0935\u0928 \u092e\u0947\u0902 \u092a\u0948\u091f\u0930\u094d\u0928: \u0935\u093f\u0935\u093f\u0927\u0924\u093e \u0914\u0930 \u0935\u0930\u094d\u0917\u0940\u0915\u0930\u0923","datePublished":"2026-10-04T19:03:10+00:00","dateModified":"2026-10-07T03:11:43+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/academic.pargaidefenceacademy.in\/Class-9th\/2026\/10\/04\/chapter-12-patterns-in-life-diversity-and-classification\/"},"wordCount":43,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/academic.pargaidefenceacademy.in\/Class-9th\/#organization"},"articleSection":["Science"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/academic.pargaidefenceacademy.in\/Class-9th\/2026\/10\/04\/chapter-12-patterns-in-life-diversity-and-classification\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/academic.pargaidefenceacademy.in\/Class-9th\/2026\/10\/04\/chapter-12-patterns-in-life-diversity-and-classification\/","url":"https:\/\/academic.pargaidefenceacademy.in\/Class-9th\/2026\/10\/04\/chapter-12-patterns-in-life-diversity-and-classification\/","name":"Science &#187; Chapter 12* | Patterns in Life: Diversity and Classification | \u091c\u0940\u0935\u0928 \u092e\u0947\u0902 \u092a\u0948\u091f\u0930\u094d\u0928: \u0935\u093f\u0935\u093f\u0927\u0924\u093e \u0914\u0930 \u0935\u0930\u094d\u0917\u0940\u0915\u0930\u0923 &#187; Class-9th - Agniveer Foundation Hub | Pargai Defence &amp; Academic.","isPartOf":{"@id":"https:\/\/academic.pargaidefenceacademy.in\/Class-9th\/#website"},"datePublished":"2026-10-04T19:03:10+00:00","dateModified":"2026-10-07T03:11:43+00:00","description":"Class 9 Online Classes in Bageshwar with NCERT Textbook based study material, chapter-wise learning, MCQs, assignments and Agniveer Foundation. Complete online learning portal by Pargai Defence & Academic.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/academic.pargaidefenceacademy.in\/Class-9th\/2026\/10\/04\/chapter-12-patterns-in-life-diversity-and-classification\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/academic.pargaidefenceacademy.in\/Class-9th\/2026\/10\/04\/chapter-12-patterns-in-life-diversity-and-classification\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/academic.pargaidefenceacademy.in\/Class-9th\/2026\/10\/04\/chapter-12-patterns-in-life-diversity-and-classification\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/academic.pargaidefenceacademy.in\/Class-9th\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Chapter 12* | Patterns in Life: Diversity and Classification | \u091c\u0940\u0935\u0928 \u092e\u0947\u0902 \u092a\u0948\u091f\u0930\u094d\u0928: \u0935\u093f\u0935\u093f\u0927\u0924\u093e \u0914\u0930 \u0935\u0930\u094d\u0917\u0940\u0915\u0930\u0923"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/academic.pargaidefenceacademy.in\/Class-9th\/#website","url":"https:\/\/academic.pargaidefenceacademy.in\/Class-9th\/","name":"Class-6th - Agniveer Foundation | Pargai Defence & Academic.","description":"Class 9th Online Classes in Bageshwar with NCERT Textbook based study material, chapter-wise learning,  MCQs, assignments and Agniveer Foundation. Complete online learning portal by Pargai Defence &amp; Academic.","publisher":{"@id":"https:\/\/academic.pargaidefenceacademy.in\/Class-9th\/#organization"},"alternateName":"Agniveer Foundation Class-6th","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/academic.pargaidefenceacademy.in\/Class-9th\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/academic.pargaidefenceacademy.in\/Class-9th\/#organization","name":"Pargai Defence & Academic.","alternateName":"Pargai Institute of Defence Studies.","url":"https:\/\/academic.pargaidefenceacademy.in\/Class-9th\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/academic.pargaidefenceacademy.in\/Class-9th\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/academic.pargaidefenceacademy.in\/Class-9th\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/cropped-channels4_profile.jpg","contentUrl":"https:\/\/academic.pargaidefenceacademy.in\/Class-9th\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/cropped-channels4_profile.jpg","width":512,"height":512,"caption":"Pargai Defence & Academic."},"image":{"@id":"https:\/\/academic.pargaidefenceacademy.in\/Class-9th\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/academic.pargaidefenceacademy.in\/Class-9th\/#\/schema\/person\/d4ecf71bc91964603da3f31c3b5d0715","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d74d2ed3f17c48067bcb3273bb8f4de11563c441bc3d2855fbb8e5aea27f629f?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d74d2ed3f17c48067bcb3273bb8f4de11563c441bc3d2855fbb8e5aea27f629f?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d74d2ed3f17c48067bcb3273bb8f4de11563c441bc3d2855fbb8e5aea27f629f?s=96&d=mm&r=g","caption":"admin"},"sameAs":["https:\/\/academic.pargaidefenceacademy.in\/Class-9th"],"url":"https:\/\/academic.pargaidefenceacademy.in\/Class-9th\/author\/admin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/academic.pargaidefenceacademy.in\/Class-9th\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/868","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/academic.pargaidefenceacademy.in\/Class-9th\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/academic.pargaidefenceacademy.in\/Class-9th\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/academic.pargaidefenceacademy.in\/Class-9th\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/academic.pargaidefenceacademy.in\/Class-9th\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=868"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/academic.pargaidefenceacademy.in\/Class-9th\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/868\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1009,"href":"https:\/\/academic.pargaidefenceacademy.in\/Class-9th\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/868\/revisions\/1009"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/academic.pargaidefenceacademy.in\/Class-9th\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=868"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/academic.pargaidefenceacademy.in\/Class-9th\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=868"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/academic.pargaidefenceacademy.in\/Class-9th\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=868"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}